WILLIAMS, EVAN JAMES (1903 - 1945), gwyddonydd

Enw: Evan James Williams
Dyddiad geni: 1903
Dyddiad marw: 1945
Rhiant: Elizabeth Williams (née Lloyd)
Rhiant: James Williams
Rhyw: Gwryw
Galwedigaeth: gwyddonydd
Maes gweithgaredd: Gwyddoniaeth a Mathemateg
Awdur: Griffith Milwyn Griffiths

Ganwyd 8 Mehefin 1903 yng Nghwmsychpant, sir Aberteifi, yn fab i James Williams, saer maen, ac Elizabeth (née Lloyd), ei wraig. Aeth o ysgol elfennol Llanwennog i ysgol sir Llandysul, ac yna i goleg Prifysgol Cymru, Abertawe, lle y graddiodd (1923) gydag anrhydedd yn y dosbarth cyntaf mewn ffiseg. Bu'n gwneuthur gwaith ymchwil yn Abertawe, Manceinion a Chaergrawnt, ac enillasai raddau Ph.D. (Manceinion), Ph.D. (Caergrawnt) a D.Sc. (Cymru) erbyn 1930. Rhwng 1929 a 1938 bu'n olynol yn ddarlithydd ym mhrifysgolion Manceinion a Lerpwl a threuliodd flwyddyn o'r cyfnod (1933-4) ym mhrifysgol Copenhagen. Yn 1938 penodwyd ef yn athro ffiseg yng ngholeg Prifysgol Cymru, Aberystwyth, ond torrodd y rhyfel ar draws ei yrfa yno, ac o 1939 hyd 1945 bu'n gwneuthur ymchwil gwyddonol yn gysylltiedig â'r lluoedd arfog. Etholwyd ef yn gymrawd o'r o'r Gymdeithas Frenhinol yn 1939. Bu'n swyddog gwyddonol yn sefydliad yr awyrlu yn Farnborough 1939-41, yn gyfarwyddwr ymchwil ‘R.A.F. Coastal Command ', 1941-2, yn gynghorydd gwyddonol i'r llynges ynglŷn â dulliau i ymladd llongau tanfor, 1943-4, ac yn gyfarwyddwr cynorthwyol ymchwil yn y llynges, 1944-5. Bu farw 29 Medi 1945. Ceir rhestr o'i gyhoeddiadau a gwerthfawrogiad o'i waith fel gwyddonydd ac o'r rhan arbennig a chwaraeodd yn y frwydr yn erbyn llongau tanfor gan P. M. S. Blackett yn Obituary Notices of Fellows of the Royal Society, cyf. 5, rhif 15, 1947.

Awdur

Dyddiad cyhoeddi: 1970

Hawlfraint Erthygl: http://rightsstatements.org/page/InC/1.0/