PICTON, Syr THOMAS (1758 - 1815), milwr

Enw: Thomas Picton
Dyddiad geni: 1758
Dyddiad marw: 1815
Rhiant: Thomas Picton
Rhyw: Gwryw
Galwedigaeth: milwr
Maes gweithgaredd: Milwrol
Awdur: Samuel Henry Fergus Johnston

Ganwyd Awst 1758, mab iau Thomas Picton, Poyston, Sir Benfro. Dechreuodd ei yrfa filwrol yn 1771 fel ' ensign ' yn y 12fed gatrawd - ei ewythr oedd yn bennaeth y gatrawd ar y pryd - ond ni fu'n brwydro hyd yr adeg y cymerwyd ynys S. Lucia yn 1796. Achosodd ei dymor fel llywiawdr milwrol Trinidad lawer o helynt, dadlau, ac ymchwil. Pan oedd yn bennaeth y 'fighting' 3rd Division yn y rhyfel yn Sbaen a Phortiwgal (y ' Peninsular War') yr enwogodd ei hun yn bennaf, eithr ffromodd yn aruthr pan na chynhwyswyd ef ymhlith y cadfridogion a wnaethpwyd yn arglwyddi ar derfyn y rhyfel hwnnw, a dychwelodd i Sir Gaerfyrddin gyda'r bwriad o geisio dyfod yn aelod seneddol. Fodd bynnag, galwyd ef yn ôl i'r fyddin i fod yn bennaeth y 5th Division wedi i Napoleon ddianc o Elba. Ni soniodd am y briw cas a dderbyniodd ym mrwydr Quatre Bras, a chafodd ei ladd ym mrwydr Waterloo, 18 Mehefin 1815. Codwyd cofgolofnau iddo yn eglwys gadeiriol S. Paul (Llundain) ac yng Nghaerfyrddin.

[Nodyn golygyddol 2020: Cyhuddwyd Thomas Picton o greulondeb tuag at gaethweision ac o arteithio merch bedair ar ddeg oed ymhlith camweddau eraill yn ystod ei gyfnod yn Trinidad. Fe'i cafwyd yn euog o'r cyhuddiad o arteithio gan Lys Mainc y Brenin yn 1806, ond diddymwyd y ddedfryd mewn ail achos llys yn 1808.]

Awdur

Dyddiad cyhoeddi: 1953

Hawlfraint Erthygl: http://rightsstatements.org/page/InC/1.0/

Mae'r Bywgraffiadur Cymreig yn cael ei ddarparu gan Lyfrgell Genedlaethol Cymru a Chanolfan Uwchefrydiau Cymreig a Cheltaidd Prifysgol Cymru. Mae ar gael am ddim ac nid yw'n derbyn cymorth grant. Byddai cyfraniad ariannol yn ein helpu i gynnal a gwella'r wefan er mwyn i ni fedru parhau i gydnabod Cymry sydd wedi gwneud cyfraniad nodedig i fywyd yng Nghymru a thu hwnt.

Ewch i'n tudalen codi arian am ragor o wybodaeth.