Y Bywgraffiadur Cymreig

DEINIOL (bu farw 584), sant, sylfaenydd Bangor ac esgob cyntaf Gwynedd ; merch i Fangor oedd Bangor-is-Coed. Os cywir disgrifiad Gildas o Illtud - 'praeceptorem paene totius Britanniae magistrum elegantem' (36) - yn Llan Illtud, a chyda Maelgwn Gwynedd, yr addysgwyd Deiniol : ni wyddys pwy a'i penododd ac a'i cysegrodd yn esgob; ond yn ôl trefn Buchedd Samson o Dol, esgobion y Brytaniaid a wnaeth hynny, gan adael iddo ddewis ei faes esgobol ei hun - sef Gwynedd yn ddiau
DEWI SANT, sefydlydd ac abad-esgob cyntaf Tyddewi a nawddsant Cymru gyflwynwyd iddo yng Nghymru (a'r rhan fwyaf ohonynt wedi'u sefydlu ganddo, y mae'n debyg) nid oes yr un i'r gogledd o linell wedi'i thynnu o aber afon Wyre hyd y Clas-ar-Ŵy. Tebyg fod dosbarthiad ei eglwysi yn adlewyrchu'r maes y gweithiodd ynddo, ac awgryma eu lleoliad daearyddol ei fod ef a'i ddilynwyr yn cynrychioli mudiad mynachaidd mwy eithafol a diwygiadol nag eiddo Illtud, Cadog, a Gildas, ac iddo
DYFRIG (fl. 475?), sant Cymreig cynnar Cysylltir gan amlaf â de-ddwyrain Cymru, ac yn arbennig â gorllewin a de sir fodern Henffordd. Yn ôl y 'Vita Samsonis,' cyfansoddiad o'r 7fed ganrif a'r ffynhonnell gynharaf am fywyd Dyfrig, yr oedd gryn dipyn yn hŷn na S. Samson ac yn gyfoed neu ychydig yn hŷn na S. Illtud. Yma hefyd cysylltir ef ag ynys Caldey (Ynys Bŷr) ar gyfer Dinbych-y-pysgod, Sir Benfro. Anfoddhaol, fodd bynnag, hyd yma
EVANS, ILLTUD (1913 - 1972), offeiriad Catholig Ganwyd Illtud Evans ar 16 Gorffennaf 1913, yn fab i David Spencer Evans, postfeistr, a'i wraig Catherine (g. Jones). Er iddo gael ei eni yn Chelsea, Cymry Anghydffurfiol oedd ei rieni. Ei enwau bedydd oedd John Alban. Mynychodd Ysgol Ramadeg Tywyn yn Sir Feirionnydd, a chafodd fagwraeth ddwyieithog. Roedd yn ddawnus yn academaidd, ac enillodd wobr Bates i astudio Saesneg yng Ngholeg Dewi Sant
ILLTUD (c. 475 - c. 525), sant Celtig ac un o sefydlwyr mynachaeth ym Mhrydain personau enwog eraill - megis Gildas, S. Pawl Aurelian, a Dewi Sant - yn ddisgyblion i Sant Illtud. Yn yr un modd, dywedir wrthym mewn cofnodion diweddarach fod yr athro mawr yn Llydawr o ran ei enedigaeth a bod ei rieni o dras brenhinol. Y mae'n bosibl, serch hynny, y gellir anwybyddu'r holl dystiolaethau diweddar a chanfod yn yr ychydig eiriau cynhwysfawr sydd yn y ' Vita Samsonis ' ddarlun gweddol
MARSHALL, WALTER CHARLES (1932 - 1996), gwyddonydd Ganwyd Walter Marshall ar 5 Mawrth 1932 yn Rhymni, Caerdydd, yr ieuengaf o dri o blant Frank Marshall, pobydd, a'i wraig Amy. Dangosodd ddawn fathemategol o oedran ifanc iawn, a meithrinwyd ei ddiddordeb yn y pwnc yn Ysgol Ramadeg Illtud Sant, Caerdydd. Dechreuodd chwarae gwyddbwyll pan oedd yn unarddeg, ac enillodd bencampwriaeth ieuenctid Cymru yn bymtheg oed. Gadawodd yr ysgol gyda Phrif
PAUL AURELIAN (fl. ddiwedd y 5ed ganrif), sant Benychen yn ne-ddwyrain Morgannwg. Trigai Paul a'i wyth brawd mewn ardal a elwid 'Brehant Dincat,' yr un, medd Doble, â Llanymddyfri (neu Llandingat). Danfonwyd ef yn ieuanc iawn gan ei rieni i ysgol Illtud Sant, lle yr oedd Dewi, Samson, a Gildas yn gyd-efrydwyr iddo. Pan oedd yn 16 oed, gadawodd Paul fynachlog Illtud i fyw fel meudwy mewn unigrwydd yn Llanddeusant, lle yr ordeiniwyd ef yn offeiriad gan
PEULIN (fl. niwedd y 5ed ganrif), sant sydd yn annog gwahodd Dewi i gymanfa Brefi. Ym ' Muchedd Teilo Sant ' hefyd, rhoddir darlun o Beulin fel gŵr doeth yr aeth Teilo ato i gwpláu ei addysg. Y mae 'Buchedd Illtud Sant' (Peniarth MS 11) yn sôn am un Paulinus a oedd yn ddisgybl i Illtud ac yn gyfoeswr i Ddewi. Tebyg, er hynny, mai at Paul Aurelian y cyfeirir yma. Y tebygolrwydd yw i Wrmonoc, awdur ' Buchedd Sant Paul Aurelian,' fenthyca'r
SAMSON (c. 485 - c. 565), abad ac esgob yn yr Eglwys Geltaidd mab Amwn (o Ddyfed) ac Anna (o Went). Addysgwyd ef gan Illtud yn Llan Illtud (Dyfed) o 490. Ordeiniwyd ef yn ddiacon ac offeiriad gan Ddyfrig ar gais Illtud. Mudodd i fynachlog Pŷr (Dyfed eto) a dilynodd Bŷr fel abad wedi ei farw. Ymwelodd ag Iwerddon (ceir eglwysi yn dwyn ei enw yn Ballygriffin, gerllaw Dulyn, ac yn Ballysamson, swydd Wexford). Dychwelodd i Ddyfed fel meudwy i ogof gerllaw
TEILO (fl. 6ed ganrif), sant Celtig Geltaidd, a ddaeth o orllewin Cymru ac a ddug ddylanwad Teilo a Dewi i sir Frycheiniog, sir Faesyfed, ac, yn arbennig, i sir Fynwy a chyffiniau sir Henffordd - darn o wlad y buasai saint cynharach megis Dyfrig, Cadog, ac Illtud yn llafurio ynddi. Y mae'n bosibl, hefyd, i Deilo, megis y gwnaethai Peulin ei feistr, lafurio yn Llydaw neu ynteu i sefydliadau yn deillio o'i fynachlogydd ef yng Nghymru gael eu

Canlyniadau chwilio

1 - 10 of 10 for "Illtud"