Y Bywgraffiadur Cymreig

DAVIES, WILLIAM (Gwilym Teilo; 1831 - 1892), llenor, bardd a hanesydd lawer i gyfnodolion ei oes; ymddangosodd nofel o'i waith yn Y Byd Cymreig, 1862. Cyhoeddodd ei Llandilo-Vawr and its Neighbourhood, 1858, a'r Traethawd ar Caio a'i Hynafiaethau, 1862. Cyhoeddwyd cyfrol o'i farddoniaeth, Gweithiau Gwilym Teilo, o dan olygiaeth y Parch. Peter Hughes Griffiths. Bu farw yn Llandeilo 3 Hydref 1892, a chladdwyd ef yno.
EUDDOGWY (fl. niwedd y 6ed ganrif), sant Un o esgobion cynnar Llandaf. 'Buchedd' a geir yn 'Llyfr Llandaf' yw yr unig ffynhonnell am ei fywyd. Dywed honno mai mab oedd Euddogwy i Buddig, tywysog Llydewig, ac Anauued, chwaer Teilo Sant. [Saif yr ail 'u' yn Anauued am 'f'.] Er cyflawni addewid, ymddiriedwyd Euddogwy i ofal ei ewythr, Teilo, a dychwelodd i Landaf gydag ef. Euddogwy ydoedd olynydd Teilo yn yr esgobaeth, a dywedir iddo dalu
GRIFFITHS, PETER HUGHES (1871 - 1937), gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd ac awdur Gweithiau Gwilym Teilo (d.d.), ac ymddangosodd Cofiant W. E. Prytherch yn 1937, ar ôl ei farw. Bu farw 1 Ionawr 1937, a'i gladdu ym mynwent Salem, Pencoed.
GWILYM TEILO - gweler DAVIES, WILLIAM
HUGHES, ROYSTON JOHN (BARWN ISLWYN), (1925 - 2003), gwleidydd . Bu farw'r Arglwydd Islwyn yn Ysbyty Nevill Hall, Y Fenni, ar 19eg o Ragfyr 2003; am fod ei eglwys blwyf, Eglwys Sant Teilo, yn rhy fach, cynhaliwyd ei angladd yn Eglwys Briordy'r Santes Fair, Y Fenni, ar y 5ed o Ionawr 2004, ac amlosgwyd ei weddillion yn amlosgfa Croesyceiliog. Gwisgodd nifer o'r gynulleidfa dei Clwb Rygbi Casnewydd i nodi ei gefnogaeth brwd i'r clwb a'i angerdd am y gêm. Gadawodd
ISHMAEL (fl. 6ed ganrif), sant Haedda sylw oherwydd ei gysylltiadau clos â chyfoeswyr mwy enwog. Dywedir fod Teilo yn ewythr iddo a Tyfei ac Oudoceus yn frodyr. Ymddengys hefyd ymhlith disgyblion Dewi Sant; yn 'Llyfr Llandaf' dywedir mai ef a ddilynodd y sant hwnnw yn Nhyddewi. Yn Nyfed yn unig y coffeir ei barch; gydag un eithriad, yn Sir Benfro yn unig y ceir eglwysi ar ei enw; yn wir, dywed traddodiad i'w dad, Buddig
JONES, JOHN HUGH (1843 - 1910), offeiriad yn Eglwys Rufain fawr ei barch gan bawb am 31 mlynedd. Yn 1908 penodwyd ef yn athro Cymraeg yng Ngholeg y Santes Fair yn Nhreffynnon, ac yno y bu farw, 15 Rhagfyr 1910. Cyfieithodd rai gweithiau defosiynol yn Gymraeg, yn eu plith y Llyfr Gweddi a gyhoeddwyd o dan nawdd Cymdeithas Teilo Sant, ac amryw emynau.
MATHIAS, WILLIAM JAMES (1934 - 1992), athro a chyfansoddwr ffurf ymron ac ysgrifennu gweithiau cysegredig a seciwlar. Llwyddodd i greu cerddoriaeth a oedd yn nodedig am ei rhithmau bywiog ac am ei hapêl barod i gynulleidfaoedd. Dywedwyd amdano ei fod wedi llwyddo i ddod â dylanwadau Ewropeaidd cyfoes i Gymru heb golli ei lais unigryw ei hun. Ymhlith ei weithiau corawl mwyaf adnabyddus y mae St Teilo (1962), This World's Joie (1974), Lux Aeterna (1982) a
MATTHEWS, JOHN HOBSON (Mab Cernyw; 1858 - 1914), hanesydd Pabyddol, arbenigwr mewn dogfennau, a chyfreithiwr (London, 1892), The Life and Memorials of Saint Teilo (Preston, 1893), The Mass and its Folklore (London, 1903), etc. Efe a gyfieithodd Ffordd y Groes yn Gymraeg ac a olygodd Emynau Catholig. Yn y cyfamser yr oedd yn arbenigo mewn astudio dogfennau, gan roddi sylw (a) i ddogfennau corfforaeth Caerdydd, a golygu chwe chyfrol y gwaith mawr a enwir, Cardiff Records, being materials for a history of the
MATTHEWS, NORMAN GREGORY (1904 - 1964), canghellor yn offeiriad, 1928. Yn 1935 penodwyd ef yn warden cyntaf neuadd breswyl S. Teilo, Coleg y Brifysgol, Caerdydd, a daliodd y swydd hyd 1940 pan gafodd fywoliaeth eglwys S. Saviour, y Rhath, Caerdydd. Yr oedd yn genhadwr esgobaethol Llandaf, 1936-40, ac yn arholwr yr esgob o 1938 ymlaen. Gweithredodd fel caplan carchar Caerdydd, 1940-45. Dyrchafwyd ef yn ganon cadeirlan Llandaf, 1946, ac yn ganghellor
PADARN (fl. c. 560), sant Celtig y dywedir ei fod yn gyfoes â Dewi a Teilo. Cysylltir ef â nifer bychan o eglwysi yn siroedd Aberteifi a Maesyfed. Ychydig o ddefnyddiau dilys ynglŷn ag ef sydd i'w gael yn yr unig fuchedd ('vita') iddo a geir yn y casgliad o ysgrifau'r Canol Oesoedd a elwir yn B.M. Vespasian A, xiv. Dywedir yn y fuchedd hon iddo ddyfod o Lydaw. Y mae'r ffurf Ladinaidd Paternus yn enw ar (o leiaf) ddau sant arall
PEULIN (fl. niwedd y 5ed ganrif), sant sydd yn annog gwahodd Dewi i gymanfa Brefi. Ym ' Muchedd Teilo Sant ' hefyd, rhoddir darlun o Beulin fel gŵr doeth yr aeth Teilo ato i gwpláu ei addysg. Y mae 'Buchedd Illtud Sant' (Peniarth MS 11) yn sôn am un Paulinus a oedd yn ddisgybl i Illtud ac yn gyfoeswr i Ddewi. Tebyg, er hynny, mai at Paul Aurelian y cyfeirir yma. Y tebygolrwydd yw i Wrmonoc, awdur ' Buchedd Sant Paul Aurelian,' fenthyca'r

Canlyniadau chwilio

1 - 12 of 15 for "Teilo"