THOMAS, THOMAS EMLYN (‘Taliesin Craig-y-felin’; 1822 - 1846), gweinidog Undodaidd, bardd, ysgolfeistr

Enw: Thomas Emlyn Thomas
Ffugenw: Taliesin Craig-y-felin
Dyddiad geni: 1822
Dyddiad marw: 1846
Rhiant: Elizabeth Thomas
Rhiant: David Thomas
Rhyw: Gwryw
Galwedigaeth: gweinidog Undodaidd, bardd, ysgolfeistr
Maes gweithgaredd: Crefydd; Addysg; Barddoniaeth
Awdur: David Jacob Davies

Ganwyd fis Tachwedd 1822 yn Penygraig (Pengraigwnda), plwyf Penbryn, sir Aberteifi, yn fab i David ac Elizabeth Thomas. Addysgwyd yn yr ysgol a gedwid drwy haelioni'r rheithor yn Troedyraur, Ffrwd-y-fal, a Choleg Caerfyrddin (1839-43). Ordeiniwyd yn weinidog eglwysi Undodaidd Cribin a Chiliau Aeron yn 1843 (gweler Seren Gomer, 1843, 275), ac fe gadwodd ysgol yng Nghribin drwy'r cyfnod yma. Yr oedd yn olygydd cyhoeddiad mewn llawysgrifen o'r enw ‘Goleuni Glan Ceri’ rywbryd cyn 1842 (Gen., 1901, 71, 159). Cyfrannodd farddoniaeth ac erthyglau i Seren Gomer, 1842-6; rhai o'i brif ysgrifau oedd ‘Awen,’ ‘Orgraph y Gymraeg,’ ‘Cofiant Mr. Rees Jones (‘Amnon’),’ ‘Ofergoeledd Cenedl y Cymry.’ Yn ‘Ein Hiawnderau’ galwodd am benodi barnwyr yn deall Cymraeg yn llysoedd barn Cymru. Enillodd ar yr englyn yn eisteddfod y Fenni, 1845. Bu farw 21 Ebrill 1846. Claddwyd yn Nhroedyraur.

Awdur

Dyddiad cyhoeddi: 1953

Hawlfraint Erthygl: http://rightsstatements.org/page/InC/1.0/