Cywiriadau

THOMAS, EVAN (‘Ieuan Fardd Ddu’; 1733 - 1814), argraffydd a chyfieithydd

Enw: Evan Thomas
Ffugenw: Ieuan Fardd Ddu
Dyddiad geni: 1733
Dyddiad marw: 1814
Priod: Ellen Thomas (née Parry)
Rhiant: John Abel
Rhyw: Gwryw
Galwedigaeth: argraffydd a chyfieithydd
Maes gweithgaredd: Argraffu a Chyhoeddi; Ysgolheictod ac Ieithoedd
Awdur: Thomas Isfryn Jones

mab John Abel (neu John Thomas) a oedd yn fab i Thomas Abel o'r Wtra Wen ym mhlwyf Llanfair Caereinion, Sir Drefaldwyn. Argraffydd oedd wrth ei alwedigaeth, a chan ei fod hefyd yn ysgolhaig Cymraeg da yr oedd galw mawr am ei wasanaeth mewn argraffdai Seisnig lle'r argreffid llyfrau Cymraeg. O Amwythig, lle y gweithiai yn 1765, symudodd i Gaer; yna, tua 1767, i Gaerfyrddin lle'r arhosodd am rai blynyddoedd ac y bu'n cywiro proflenni argraffiad Cymraeg o'r Beibl. Cyfrannodd ef a'i dad, John Thomas, i'r Eurgrawn Cynmraeg, y cylchgrawn Cymraeg cyntaf a argraffwyd, 1770. Yr oedd yn fardd, a chyhoeddai ei gerddi o dan y ffugenw ‘Ieuan Fardd Ddu.’ Yn 1781 yr oedd yn gysodydd yn swyddfa T. Wood, cyhoeddwr cyntaf y Shrewsbury Chronicle. Ef oedd awdur neu gyfieithydd Anfeidrol werthfawrogrwydd Enaid Dyn, 1767; Barnedigaethau ofnadwy Duw, 1767; cyfieithodd Grace Abounding (John Bunyan) o dan y teitl Helaethrwydd o Ras, 1767; A Life of Faith (W. Romaine), o dan y teitl Traethawd ar Fywyd Ffydd, 1767; a golygodd Hymnau cymwys i addoliad Duw o waith y diweddar Parch. Jenkin Jones ynghyd a'i Farwnad, 1768. Am beth amser hefyd cyhoeddodd almanac o dan ei enw ef ei hun. Yn anffodus ymroes i ddiota, ac yn ei flynyddoedd olaf dirywiodd i fod yn gymeriad gwael. Rhoddodd heibio ei alwedigaeth fel argraffydd gan ymgymryd â seryddiaeth, dewiniaeth, a dywedyd ffortiwn. Yn niwedd ei yrfa cafodd noddfa yn yr House of Industry, Amwythig. Priododd chwaer i Thomas Richards, tad y barwn Richards, Caerynwch, Sir Feirionnydd. Bu farw 12 Mawrth 1814.

Awdur

Dyddiad cyhoeddi: 1953

Hawlfraint Erthygl: http://rightsstatements.org/page/InC-RUU/1.0/

Cywiriadau

THOMAS, EVAN (1733 - 1814)

(1) nid chwaer i Thomas Richards oedd priod Evan Thomas, eithr Ellen Parry, a oedd yn chwaer i William Parry, o'r Cae Ceirch, Dolgellau, Warden Ysgol Rhuthun (Bye-Gones, 6/3/1901, 4/6/1902, 21/1/1903) — fe'u priodwyd 15 Mehefin 1766 yn S. Chad. Amwythig, yn ôl rhestr y plwyf. (2) bu farw yn nhloty Amwythig, 12 Ionawr 1814 (nid 12 Mawrth) — Shrewsbury Chronicle, 14 Ionawr 1814; talwyd 2s. 10d. i'r cludwyr yn ei angladd, meddai cyfrifon y tloty yn ‘Record Office’ Amwythig.

      Ffynonellau

    • Gwybodaeth gan Mrs. Brenda Parry-Jones.

    Dyddiad cyhoeddi: 1970

    Cywiriadau