THOMAS, WILLIAM THEOPHILUS (‘Gwilym Gwenffrwd '; 1824 - 1899), gweinidog gyda'r Annibynwyr, a bardd

Enw: William Theophilus Thomas
Ffugenw: Gwilym Gwenffrwd
Dyddiad geni: 1824
Dyddiad marw: 1899
Rhyw: Gwryw
Galwedigaeth: gweinidog gyda'r Annibynwyr, a bardd
Maes gweithgaredd: Crefydd; Barddoniaeth
Awdur: John Dyfnallt Owen

Ganwyd yn Nhreffynnon, sir y Fflint, 1824. Aeth yn ddyn ifanc i Fanceinion. Ymunodd yno â'r eglwys Annibynnol Gymraeg yn Gartside, a bu o wasanaeth mawr iddi ac i eglwysi'r cylch. Cymhellwyd ef i ddechrau pregethu, a phregethodd yn gynorthwyol hyd 1851, pryd yr odeiniwyd ef yn Cana, Llanddaniel, sir Fôn. Collodd ei iechyd yn y tymor byr y bu yno. Wedi iddo ymddeol a gorffwys am ysbaid, adnewyddwyd ei nerth a symudodd i fyw i'r Wyddgrug i wasnaethu eglwysi Annibynnol Soar a Jerusalem yn ymyl y dref. Ym Manceinion cyfathrachai â beirdd a llenorion cymdeithasau Cymraeg y ddinas ac arferai ei ddawn i lenydda a barddoni. Ysgrifennodd lawer o ryddiaith a barddoniaeth i'r newyddiaduron a'r cylchgronau Cymraeg. Cyhoeddodd Y Trefniedydd Cyfreithiol, 1863, a Sylwadau ar Fodolaeth Enaid, 1883. Bu farw 11 Mai 1899 yn yr Wyddgrug.

Awdur

Dyddiad cyhoeddi: 1953

Hawlfraint Erthygl: http://rightsstatements.org/page/InC/1.0/