EVANS, DAVID (1874 - 1948), cerddor

Enw: David Evans
Dyddiad geni: 1874
Dyddiad marw: 1948
Priod: Mary Evans (née Thomas)
Rhiant: Sarah Evans
Rhiant: Morgan Evans
Rhyw: Gwryw
Galwedigaeth: cerddor
Maes gweithgaredd: Cerddoriaeth
Awdur: David Ewart Parry Williams

Ganwyd 6 Chwefror 1874 yn Resolfen, Sir Forgannwg, mab Morgan a Sarah Evans. Cafodd ei addysg yn Arnold College, Abertawe, a choleg y Brifysgol, Caerdydd, a dilyn Dr. Joseph Parry, yn 1903, yn bennaeth adran cerddoriaeth yn y coleg (a chael y gadair yn 1908). Daeth i amlygrwydd yn gynnar yng Nghymru fel cyfansoddwr — gyda'r gweithiau hyn: — ‘Llawenhewch yn yr Ior’ (oratorio fechan, a berfformiwyd yn Ffestifal Caernarfon, 1906), ‘The Coming of Arthur’ (cantata ddramatig), a berfformiwyd yn y Triennial Festival yng Nghaerdydd, 1907), ‘Deffro! Mae'n Ddydd’ (balad gorawl), a ‘Carmen’ (gosodiad o ‘awdl’ Ladin); canwyd ‘Deffro! Mae'n Ddydd’ a ‘Carmen’ yn seremoni agor adeiladau newydd coleg Caerdydd, 1909. Cyfansoddwyd ei gerddoriaeth achlysurol (sydd heb ei gyhoeddi) i ‘Alcestis’ ar gyfer perfformiad o'r ddrama Roeg honno yng Nghaerdydd yn 1928, a'r gantata fechan, ‘Gloria’, ar gyfer dathlu daucanmlwyddiant Methodistiaeth yng Nghymru.

Bu dylanwad Dr. David Evans ar gerdd- oriaeth Cymru yn ddwfn ac yn barhaol. Yr oedd ei lwyddiant eithriadol fel athro mewn coleg yn cydredeg â theyrngarwch i ddau sefydliad cerddorol Cymreig a thraddodiadol — y gymanfa ganu a'r eisteddfod. Bu'n ddiwyd ac yn egnïol yn ceisio codi safonau cerddoriaeth trwy'r wlad a bu i'w Moliant Cenedl, casgliad ysgolheigaidd o'r tonau gorau, ddylanwad ardderchog ar y pryd. Dangosodd hefyd pan oedd yn golygu Y Cerddor (1916-31) ei fod yn llwyr ddeall sefyllfa cerddoriaeth yng Nghymru. Cefnogai hyrwyddo cerddoriaeth gerddorfaol ac awgrymodd hefyd lawer o welliannau ynglŷn â cherddoriaeth yr eisteddfod. Cydnabyddid yn bur gyffredinol ei fod yn arbenigwr mewn cerddoriaeth grefyddol a cheir nifer o'i donau yn y llyfrau emynau Saesneg gorau. Efe oedd cadeirydd y pwyllgor o arbenigwyr a oedd yn gyfrifol am y Revised Church Hymnary a golygydd The Children's Hymnbook (Blackie); yr oedd yn gyfrifol hefyd i raddau helaeth am olygu Llyfr Emynau a Thonau y Methodistiaid Calfinaidd a'r Wesleyaid. Ymddangosodd rhai o'i gynhyrchion bach o dan y ffugenw ‘Edward Arthur’.

Priododd 1899, Mary Thomas, Plas-y-coed, Treforus, a bu iddynt ddau fab. Bu farw 17 Mai 1948.

Awdur

Dyddiad cyhoeddi: 1970

Hawlfraint Erthygl: http://rightsstatements.org/page/InC/1.0/