EDWARD ap ROGER (16eg ganrif), casglwr llawysgrifau a bardd

Enw: Edward Ap Roger
Priod: Marged verch Edward ap Rys
Rhiant: Gwennhwyvar verch Ed. ap M'd
Rhyw: Gwryw
Galwedigaeth: casglwr llawysgrifau a bardd
Maes gweithgaredd: Hanes a Diwylliant; Llenyddiaeth ac Ysgrifennu; Barddoniaeth; Ysgolheictod ac Ieithoedd

Yn ôl nodiadau yn llawysgrifau Peniarth 128 a 139 bu farw 1587. Ni wyddys ddyddiad ei eni, ond mewn englynion a gyfansoddodd yn 1587 ‘ar i glaf wely’, ceir y llinell ‘trigais agos i'r trigen’ gweler llawysgrif N.L.W. 253, t. 211). Yn llawysgrif Peniarth 128 rhoddir enw ei fam fel Gwennhwyvar verch Ed. ap M'd, ac enw ei wraig fel Marged verch Ed. ap Rys. Enwir pymtheg o'i blant hefyd. Yn ei ach cyfeirir ato fel Edward ap Roger ap John ap Elis Eutun o Riwabon (gweler llawysgrifau Peniarth 74, 128, 130, 139, ac eraill). Dywedir mai hwn oedd y John ap Elis o Watstay, sir Ddinbych, a ymladdodd ar faes Bosworth yn 1485 ac y gwelir ei fedd yn eglwys Rhiwabon.

Bu llawysgrif Peniarth 34, 128, a B.M. Add. MS. 14967 yn ei feddiant. Gelwir y ddwy lawysgrif olaf wrth ei enw a hwyrach fod rhannau ohonynt yn ei law ef ei hun. Cyfeirir at lawysgrifau yn ei feddiant yn llawysgrifau Peniarth 74, 132, 134, 135, 136 a 139.

Dyddiad cyhoeddi: 1970