Y Bywgraffiadur Cymreig

DAVIES, CADWALADR (1704), bardd, baledwr, a chasglwr cerddi ' Piser Sioned ' (Bangor MS. 3212 (564)); ganwyd yn Llanycil, mab Dafydd Thomas a Lowry Cadwaladr. Athro ysgol yn ymyl y Ddwyryd ger Corwen, ac yn Nhre'rddol (hyn yn 1740). Casglwyd y ' Piser ' o gwmpas y blynyddoedd 1733-45; cerddi a charolau plygain yw'r corffmawr, ffrwyth canu beirdd Penllyn ac Edeirnion, gwlad Cerrig-y-drudion, a rhannau uchaf Hiraethog. Heblaw'r cerddi, ymhoffai Cadwaladr
DAVIES, DAFYDD GWILYM (1922 - 2017), gweinidog, darlithydd a Phrifathro Coleg y Bedyddwyr Ganwyd Dafydd G. Davies ar 1 Gorffennaf 1922 yn Prysgol, y Ffôr, Pwllheli, unig blentyn John Clement Davies (1896-1982), gweinidog gyda'r Bedyddwyr, a'i wraig Gwen Ellen (g. Griffith, 1894-1970), athrawes Gymraeg. Symudodd y teulu pan alwyd ei dad i fugeilio'r eglwys yng nghapel y Graig, Castellnewydd Emlyn, yn 1922, ac yno y magwyd y mab. Addysgwyd ef yn Ysgol Gynradd Adpar, Castellnewydd Emlyn
DAVIES, DAVID TEGFAN (1883 - 1968), gweinidog (A) Ganwyd 27 Chwefror 1883 yn nhyddyn Capel Bach, plwyf Abergwili, Sir Gaerfyrddin, a'i fagu yno gan ei dad-cu a'i fam-gu, Dafydd a Hannah Dafis. Iddynt hwy, a phobl ardal Peniel, yr oedd yn ddyledus am yr iaith fyw a chyhyrog a siaradai, yn llawn ymadroddion a hen eiriau a gollwyd o'r iaith lafar bellach. Aeth o'r ysgol yn was fferm Rhyd-y-rhaw, Peniel. Derbyniwyd ef yn aelod yng nghapel Peniel (A
DAVIES, DAVID THOMAS FFRANGCON (1855 - 1918), datganwr Ganwyd ym Mount Pleasant, Bethesda, Arfon, 11 Rhagfyr 1855, mab i Dafydd a Gwen Davies. Derbyniodd ei addysg yn Ysgol Genedlaethol Pontur, Bethesda, yn Ysgol y Friars, Bangor, ac yng Ngholeg Iesu, Rhydychen (graddiodd yn 1881). Yn Chwefror 1883 urddwyd ef yn ddiacon yn eglwys Llantysilio; aeth yn gurad i Lanaelhaiarn yn 1884, a Chonwy yn 1885. Cafodd wersi ar ganu'r organ gan y Dr. Roland Rogers
DAVIES, EVAN (1842 - 1919), gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd, a llenor , lle y bu weddill ei oes. Bu'n llywydd cymdeithasfa'r Gogledd yn 1914; ond ei brif nodwedd oedd ei ddiwydrwydd fel llenor. Am fwy na 30 mlynedd, golygodd Y Lladmerydd gyda John Morgan Jones o Gaerdydd. Ef a olygodd weithiau 'Tafolog' (Richard Davies) ac a sgrifennodd gofiannau Dafydd Dafis, Cywarch, a Joseph Thomas, Carno, heblaw nifer o fân lyfrau crefyddol a rhyw gymaint o brydyddiaeth. Bu farw 10
DAVIES, GRIFFITH (1788 - 1855), mathemategwr Ganwyd 5 Rhagfyr 1788 yn y Ty Croes, Llandwrog, mab Owen Dafydd a Mary Williams. Ysgol Sul ac ysgol ddydd Gymraeg ym Mrynrodyn, a thymor neu ddau mewn ysgol Saesneg yn Llanwnda, fu ei foddion addysg, gyda meithrinfa dda ar aelwyd ei rieni. Oherwydd yr amgylchiadau gwasgedig yn niwedd y 18fed ganrif bu'n rhaid arno droi allan yn gynnar i weithio, gyda ffermwyr i ddechrau, ac yn chwarel y Cilgwyn
DAVIES, GWILYM PRYS (1923 - 2017), cyfreithiwr, gwleidydd ac ymgyrchydd iaith a'r Swyddfa Gymreig, a bu Gwilym Prys Davies yn gryn boendod iddynt yn y 1980au. Aeth ati i ystyried deddf newydd ar gyfer yr iaith Gymraeg, a lluniodd bamffled ar y pwnc yn 1984. Bu'n eithriadol o brysur rhwng 1983 hyd 1987 yn cydweithio gyda Dafydd Wigley a charedigion eraill yr iaith. Daeth ychydig obaith, yn ei dyb ef, pan ddaeth Peter Walker yn lle Nicholas Edwards, i gydweithio gyda Wyn
DAVIES, HUGH (1739 - 1821), offeiriad, ac awdur Welsh Botanology , William Bingley, Lewis Weston Dillwyn, a Samuel Goodenough yn eu plith; yn yr un llawysgrif y mae llythyrau oddi wrth William Owen (-Pughe), David Thomas ('Dafydd Ddu Eryri'), etc. Ceir llythyrau a anfonodd Davies at Thomas Pennant, John Williams (Treffos, sir Fôn), a William Owen (-Pughe) yn NLW MS 2594E, NLW MS 13221E, NLW MS 13222C, NLW MS 13223C, NLW MS 13224B, a NLW MS 14350A. Anfonodd erthygl
DAVIES, HUMFFREY (fl. 1600?-64?), bardd Fe'i disgrifir weithiau yn glochydd ac weithiau'n glerc y plwyf, sef clerc yr eglwys. Un o'r straeon mwyaf adnabyddus amdano yw honno am Wiliam Phylip, yn canu ei 'Cywydd y Bedd' ar ôl ymweld â bedd Wmffre Dafydd ab Ifan; y mae'n bosibl, fodd bynnag, i'r bardd o Lanbrynmair oroesi'r bardd o Ardudwy, a fu farw yn 1669. Yn ei Montgomeryshire worthies, y mae Richard Williams yn dyfynnu'r cofnod hwn
DAVIES, HUMPHREY (bu farw 1635), ficer Darywain, a chopïydd llawysgrifau Cymraeg Mab Dafydd ap Gruffudd o gyffiniau Harlech. Dywedir iddo fod yn rheithor Llanfyllin am rai misoedd yn 1571, ac iddo fyned oddi yno i astudio yng Nghaergrawnt. Ymddengys i'w yrfa yno gael ei chymysgu ag eiddo gwr o'r un enw o Leamington Hastings yn y llyfrau ar raddedigion Caergrawnt. A barnu oddi wrth ddistawrwydd y beirdd ar y pwnc, ni chymerth radd yno. Bu'n ficer Darywain o 1577 hyd ei farw yn
DAVIES, IDRIS (1905 - 1953), glöwr, ysgolfeistr a bardd Eingl-Gymreig Aberystwyth. Yn nes ymlaen, darganfuwyd rhagor o'i gerddi anghyhoeddedig a'r rhan fwyaf o'i ryddiaith: nofel heb ei gorffen, traethodau, nodiadau darlithiau a rhai o'i lythyrau. Ymddangosodd peth o'r deunydd diweddar hwn yn The collected poems of Idris Davies (1972), [ Dafydd Johnston, The Complete Poems of Idris Davies (1994)], Islwyn Jenkins, Idris Davies (Writers of Wales; 1972), ac Argo Record No. ZPL
DAVIES, JAMES (Iaco ab Dewi; 1648 - 1722), cyfieithydd, copïwr a chasglwr llawysgrifau dros dro cyn dychwelyd i Lanllawddog yn Sir Gaerfyrddin. Cofnodir ei gladdu yno 27 Medi 1722. Y mae digon o awgrymiadau mai beichus oedd ei flynyddoedd olaf gan dlodi ac afiechyd. Diau y dylid gwrthod y traddodiad mai nai iddo oedd Siôn Rhydderch yr almanaciwr. Fel copïydd a chasglydd llawysgrifau y mae iddo'r bri pennaf, a bu dylanwad Edward Lhuyd yn amlwg ar ei yrfa. Dylid cofio hefyd am

Canlyniadau chwilio

145 - 156 of 745 for "Dic Siôn Dafydd"