Y Bywgraffiadur Cymreig

PENCERDD GWYNEDD - gweler ROBERTS, JOHN HENRY
PERYF ap CEDIFOR WYDDEL (fl. 1170), bardd Yr oedd yn un o wyth o frodyr o leiaf, ac yr oedd Hywel ab Owain Gwynedd yn frawd maeth i saith ohonynt. Pan laddwyd Hywel ym mrwydr y Pentraeth, Môn (1170), gan lu Dafydd a Rhodri, ei hanner-brodyr, meibion Cristin, yr oedd y saith yno gydag ef. Lladdwyd rhai ac ni ddihangodd mwy na thri ohonynt yn ddianaf. Lladdesid Ithel, y brawd arall, cyn hynny, yn Rhuddlan, lle'r oedd yn ymladd tros Owain
PHYLIP BRYDYDD (fl. 1222) 'hengerdd Taliesin ' a llys Maelgwn Gwynedd, ond dengys ei waith fod cynheiliaid y traddodiad hwn yn gorfod brwydro am eu lle yn llysoedd y De mor gynnar â'i ddydd ef, yn erbyn y 'gofeirdd' a'r 'geufeirdd anghyfrwys' a'r 'Gwagfeirdd' - sef yr haenau isaf o feirdd a frigodd yn fwy i'r amlwg mewn oes ddiweddarach.
PRITCHARD, EVAN (Ieuan Lleyn; 1769 - 1832), bardd droeon yn eisteddfodau'r cyfnod, e.e. yn Ninbych yn 1792 ar ' Cyflafan y Beirdd,' yn y Bala yn 1793 ar ' Tymhorau'r Flwyddyn ' ac yn Ninbych yn 1828 ar ' Gwledd Belsassar.' Ar 16 Hydref 1799 urddwyd ef a ' Dafydd Ddu Eryri ' a ' Gutyn Peris ' yn feirdd Cadair Gwynedd gan ' Iolo Morganwg ' pan oedd y gŵr hwnnw ar ei daith ym Môn ac Arfon. Yn Ionawr 1800 ymddangosodd y rhifyn cyntaf o gylchgrawn a elwid
teulu PRYSE Gogerddan, 'Cywydd i Siôn Prys o Ogerddan' (gyda chyfeiriadau at Elisabeth) gan Owain Gwynedd yn Cwrtmawr MS. 12B. Mab i John ac Elizabeth Pryse oedd Syr RICHARD PRYSE (urddwyd yn farchog, 1603) a dderbyniwyd i'r Inner Temple ym mis Tachwedd 1584. Bu Syr Richard Pryse yn siryf Sir Aberteifi yn 1604 ac yn aelod seneddol drosti deirgwaith. Bu farw Chwefror 1622/3, a dilynwyd ef gan ei fab Syr JOHN PRYSE, a
PUGH, ELLIS (1656 - 1718), Crynwr ac awdur Annerch ir Cymru Gymry eraill ar y daith hir i Pennsylvania. Cyraeddasant Barbadoes fis Mawrth 1687 a Pennsylvania yn yr haf. Ymsefydlodd Pugh yn agos i Gwynedd, Philadelphia County (Montgomery County yn awr). Bu'n amaethu ac yn gweinidogaethu i'w gyd- Gymry. Yn 1706 aeth i Gymru, eithr dychwelodd yn 1708 a pharhau i weinidogaethu. Bu farw 3 Hydref (3 Rhagfyr medd Blackwell) 1718. Gadawodd ar ei ôl lawysgrif ei
teulu PULESTON Emral, Plas-ym-Mers, Hafod-y-wern, Llwynycnotiau, farw 1551) a fu'n siryf Sir Gaernarfon 1543-4, aelod seneddol tros Gaernarfon 1541-4 a sir Gaernarfon 1545-7 a 1547-51, siambrlen Gwynedd 1547 a chwnstabl castell Caernarfon 1523-51. Priododd (1) Gaynor, merch Robert ap Meredydd ap Hwlcyn Llwyd, Glynllifon, a (2) Sioned, merch Meredydd ab Ieuan ap Robert o Gesail Gyfarch a Gwydir. O HUGH PULESTON, ei fab o'r ail wraig, a briododd Margaret, merch ac
teulu PULESTON Emral, Plas-ym Mers, Hafod-y-wern, farw 1551), a oedd yn siryf sir Ddinbych, 1543, a Sir Gaernarfon, 1544; aelod seneddol tros Gaernarfon, 1541-4, a sir Gaernarfon, 1545-7 a 1547-51; siambrlen Gwynedd, 1547; a chwnstabl castell Caernarfon, 1523-51. Priododd, (1), Gaynor, merch Robert ap Meredydd ap Hwlcyn Llwyd o Lynllifon, a (2), Sioned, merch Meredydd ap Ieuan ap Robert o Gesaill Gyfarch a Gwydir. O HUGH PULESTON, ei fab o'r ail
REES, LEWIS (1710 - 1800), gweinidog gyda'r Annibynwyr waith. Gafaelodd tân y diwygiad yn ei ysbryd. Casglodd eglwys gref yn Llanbrynmair a swcro egin-ganghennau'r Hen Gapel. Ymwelodd â pharthau Gwynedd i efengylu, a dioddefodd erlid creulon. Lewis Rees a agorodd ddrws a rhoi eli penelin i Howel Harris i ddod i'r gogledd am y tro cyntaf. Yn 1759, symudodd i Tirdoncyn, Llangyfelach, Morgannwg, lle y treuliodd weddill ei oes yn fawr ei afiaith bregethu
REES, ROBERT OLIVER (1819 - 1881), fferyllydd, cyhoeddwr llyfrau, a llenor Ganwyd yn Nolgellau - ei fam (Catherine Rees) yn hanfod o Oweniaid Pantphylip, Llangelynnin. Yr oedd yn adnabod Evan Jones ('Ieuan Gwynedd'), ac ysgrifennodd gofiant iddo, 1876. Trefnodd i gyhoeddi Cysondeb y Pedair Efengyl (E. Robinson), 1855, gwaith David Richard ('Dafydd Ionawr'), a pheth o waith Sarah Jane Rees ('Cranogwen'). Bu ei Mary Jones, y Gymraes fechan heb yr un Beibl, 1879, yn
REES, WILLIAM (1808 - 1873), argraffydd a chyhoeddwr Lewis Dwnn, 1846; Llyfr Llandaf, 1850; Iolo MSS., 1852; Lives of the Cambro-British Saints, 1853; Dosparth Edeyrn Davod Aur, 1856; Meddygon Myddfai, 1856; Barddas, 1862. Ymhlith lliaws llyfrau eraill gwasg Llanymddyfri, ni ellir yma ond enwi Eminent Welshmen, 1852; Literary Remains 'Carnhuanawc' (yn rhannol â Longmans, Llundain), 1854-5; a llyfr 'Ieuan Gwynedd,' 1848, yn erbyn adroddiad dirprwywyr
RHODRI ab OWAIN (bu farw 1195), tywysog yng Ngwynedd mab Owain Gwynedd a Christina, a brawd iau Dafydd I. Yr oedd ei gyfran ef o diriogaeth Owain Gwynedd ym Môn ac Arfon eithr alltudiwyd ef o'r gyfran honno yn 1190 gan ei neiaint, Gruffydd a Maredudd, meibion Cynan. Yn 1193 llwyddodd i adennill Môn dros dymor trwy gymorth llu o Ynys Manaw - yr oedd cyn hynny wedi ymrwymo i briodi merch i frenin Manaw. Ni wyddys a fu iddo ddychwelyd o'i alltud a

Canlyniadau chwilio

169 - 180 of 235 for "Gwynedd"