Y Bywgraffiadur Cymreig

ELEANOR DE MONTFORT (c. 1258 - 1282), tywysoges a diplomydd rhai a gynllwyniodd i'w ddienyddio yn 1274, gan gynnwys ei frawd iau ffoadur, Dafydd. Efallai mai Dafydd oedd etifedd eglur Llywelyn a bod ei wrthgiliad yn sbardun i Lywelyn briodi Eleanor er mwyn cenhedlu 'etifedd o'i gorff'. Nid yw'n glir pwy a ysgogodd y briodas. Dywed Nicholas Trevet fod gan iarlles Caerlŷr ran yn y trafodaethau, ond honnodd y Brenin Edward mai 'ar gyngor ei pherthnasau a
ELIAS, THOMAS (Bardd Coch; 1792 - 1855), gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd, ac emynydd Ganwyd Tachwedd 1792 yn Brynteg, Cil-y-cwm, mab Dafydd Elias a Mary ei wraig. Yn 10 oed prentisiwyd ef i deiliwr yn Llanwrtyd. Yn 14 oed, aeth i Ferthyr Tydfil, ond dychwelodd ymhen ychydig flynyddoedd, priododd, a dechreuodd bregethu yn 1822 - ordeiniwyd ef yn 1831. Yn ei flynyddoedd olaf preswyliai ym Mhont Senni, lle y bu farw 14 Mawrth 1855, yn 62 oed. Y mae ganddo gywydd yn Seren Gomer, 1821
ELIAS, WILLIAM (1708 - 1787) Plas-y-glyn, Llanfwrog, Môn. Yn ôl David Thomas ('Dafydd Ddu Eryri'), gŵr o Glynnog oedd - Elias ap Richard, Gefail Talhenbont, oedd ei dad, medd J. E. Griffith (Pedigrees). Dywedir mai crydd oedd ar ddechrau ei oes, ac y mae rhestr y tanysgrifwyr i'r Diddanwch teuluaidd, 1763, ac ambell nodyn yn y llawysgrifau (e.e. Wynnstay MS. 7, 105, 131, etc.) yn profi hynny. Bu wedyn yn ffermwr ac yn
ELIDIR SAIS (fl. niwedd y 12fed ganrif a hanner cyntaf y 13eg.), bardd treulio blynyddoedd o'i oes yn Lloegr. Tybed i agwedd Elidir Sais tuag at Lywelyn Fawr ei orfodi yntau i gilio dros ffin ei wlad? Ceir yn Rec. Caern., 48, enwau tri mab i Walchmai, sef Meilir, Dafydd, ac Elidir. Os mai'r olaf hwn oedd ein bardd, hawdd deall Gwilym Ddu yn ei alw'n 'ŵr o ddoethion Môn.'
ELIS ap SION ap MORYS (fl. tua diwedd y 15fed ganrif), cywyddwr
teulu ELLIS Bron y Foel, Ystumllyn, Ynyscynhaearn Siôn Phylip, tad Gruffydd Phylip, gywydd i ganmol Owen Ellis I, a cheir dau gywydd gan Richard Phylip, brawd Siôn Phylip - un (1617) i ofyn i Owen Ellis I roddi rapier a pwynadwy ('poniard') i Owen Poole a'r ail pan fu Owen Ellis farw yn 1622.
ELLIS SION SIAMS (fl. 17eg ganrif), telynor
ELLIS, ELLIS OWEN (Ellis Bryncoch; 1813 - 1861), arlunydd Ganwyd ym mhlwyf Abererch, Sir Gaernarfon, ei fam yn ferch John Roberts ('Siôn Lleyn'); yr oedd yr arlunydd yn perthyn hefyd i John Thomas ('Siôn Wyn o Eifion'). Prentisiwyd ef i saer coed, ond gan fod ganddo beth talent arlunio fe drefnodd Syr Robert Williames Vaughan, Nannau, Sir Feirionnydd, iddo ddyfod i adnabod Syr Martin Archer Shee, paentiwr, a roes iddo lythyrau i'w gyflwyno i arlunwyr
ELLIS, RICHARD (1865 - 1928), llyfrgellydd a llyfryddwr cysylltiad rhyngddynt â Rhydychen. Cyhoeddodd (a) Facsimiles of Letters of Oxford Welshmen (Henry Vaughan y Silurist, Syr Leoline Jenkins, Edward Lhuyd, Ellis Wynne ('Bardd Cwsc'), Edward Samuel, Moses Williams), a (b) An Elizabethan Broadside in the Welsh Language, being a Brief granted in 1591 to Sion Salusburi of Gwyddelwern, Merionethshire; nid oes dim dyddiad wrth (a), eithr cyhoeddwyd (b) yn 1904
ELLIS, ROBERT (Cynddelw; 1812 - 1875), gweinidog gyda'r Bedyddwyr, pregethwr, bardd, hynafiaethydd, ac esboniwr y Berwyn,' efallai, yw ei waith barddonol mwyaf gorchestol, ac y mae swyn yn ei 'Awdl ar Ddistawrwydd.' Bu iddo fri cenedlaethol yn yr eisteddfod fel beirniad (barddoniaeth gan amlaf), arweinydd, ac areithydd. Yn Tafol y Beirdd, 1853, trinia'r pedwar-mesur-ar-hugain; golygodd ail argraffiad Gorchestion Beirdd Cymru o gasgliad Rhys Jones, ac argraffiad Isaac Foulkes o Barddoniaeth Dafydd ab Gwilym
ELLIS, ROBERT (1805 - 1872), clochydd Llanllyfni Bedyddiwyd yn Eglwys Llanllyfni 20 Hydref 1805, mab Ellis ac Ann Dafydd, Penbryn Bach, Llanllyfni. Priododd Catherine Williams, Llandwrog, yn 1830, a bu iddynt saith o blant. Yr oedd yn brydydd yn ogystal â chlochydd, ac adwaenid ef wrth yr enw ' Llyfnwy.' Cyhoeddodd Lloffion Awen Llyfnwy (1852), sef casgliad o'i gerddi, ond eddyf yn ei ragymadrodd nad yw'n 'ymestyn at ddim goruchafiaeth,' gan na
EUTUN, OWAIN (fl. c. 15fed ganrif), bardd Ceir cywydd o'i eiddo i Sion ap Roesser o Lanvrynach yn Peniarth MS 55 (154) a darnau eraill yn Cwrtmawr MS 23B (153) a Cardiff MS. (368-9).

Canlyniadau chwilio

205 - 216 of 745 for "Dic Siôn Dafydd"