Y Bywgraffiadur Cymreig

JONES, GLANVILLE REES JEFFREYS (1923 - 1996), daearyddwr hanesyddol gyflwyno astudiaeth gymharol o Wynedd ac Elfed a roes iddo, gyda'i ddiddordeb gwybodus o ganu cynnar yr Hen Ogledd gryn bleser. Yr oedd bob amser yn werthfawrogol o gyfraniad eraill ac enillodd Jones barch mawr a chyfeillgarwch cadarn ag ysgolheigion ar draws rhychwant eang o ddisgyblaethau, gan gynnwys efrydwyr ffynonellau hanesyddol a chyfrethiol ac ysgolheigion iaith y gallai werthfawrogi eu gwaith
LEWIS, DAVID (1760 - 1850), clerigwr Abernant, Sir Gaerfyrddin, ac yn gurad parhaus Cynwyl Elfed, Mawrth 1787. Bu yno hyd ei farw, 28 Gorffennaf 1850, a chladdwyd ef yn Abernant. Daliodd hefyd reithoraeth Garthbeibio, Sir Drefaldwyn, o 1794 hyd 1850. Yr oedd Lewis yn ustus heddwch dros Sir Gaerfyrddin, ac yn archwiliwr i'r gymdeithas a sefydlwyd gan yr esgob Thomas Burgess er cynorthwyo darpar-glerigwyr. Yr oedd yn un o hyrwyddwyr
LEWIS, HOWELL ELVET (ELFED; 1860 - 1953), gweinidog (A); emynydd, bardd Genedlaethol Wrecsam, 1888, yn dystiolaeth i'w ddawn. Fe'i gelwid yn 'Eisteddfod Elfed' gan iddo fod yn fuddugol ar y bryddest, 'Y Sabbath yng Nghymru'; y rhieingerdd, 'Llyn y Morynion', a thraethawd ar 'Athrylith John Ceiriog Hughes'. Yr un pryd bu'n paratoi cyhoeddi The sweet singers of Wales ac Emynwyr Cymru. Dyma'r adeg y cyfansoddodd nifer o'i emynau poblogaidd. Troes yn ôl i Gymru yn 1891 i eglwys y
LEWIS, HYWEL DAVID (1910 - 1992), Athro ac athronydd , y naill yng Nghapel Twrgwyn, Bangor, pan roddwyd teyrngedau gan y Parch. Brifathro Elfed ap Nefydd Roberts, Moses J. Jones a'r Dr. Meredydd Evans, a'r llall yng nghapel Coleg y Brenin, Llundain gyda theyrnged gan yr Athro Stewart R. Sutherland. Cyhoeddwyd cyfrol deyrnged iddo ym 1990, Religion, Reason and the Self dan olygyddiaeth Stewart Sutherland a T. A. Roberts. Yr oedd ganddo un brawd, Alun
LEWIS, THOMAS (1868 - 1953), Prifathro'r Coleg Coffa, Aberhonddu Ganwyd 14 Rhagfyr 1868 ym Mhant-y-Waun, yn agos i'r ffordd o Flaen-y-coed i Dre-lech, Sir Gaerfyrddin, yn bumed plentyn i James ac Anna Lewis; un o ddeuddeg o blant (er i ddau farw'n ifanc), yn cynnwys Howell (Elfed), yr hynaf. Ar ochr y fam yr oedd dawn a diddordeb cerddorol a fu'n ddylanwad ar Elfed yr emynydd ac ar Thomas a fu'n gantor baritôn am gyfnod yn ardal Aberhonddu lle y byddai'n
LLOYD, CHARLES FRANCIS (1852 - 1917), cerddor gantawd ei dad, ' Gweddi Habacuc,' a'r anthem, ' Teyrnasoedd y Ddaear,' i gerddorfa. Cyfansoddodd 'overture' i eisteddfod genedlaethol Pontypridd, 1893. Gwasnaethai fel beirniad yn yr eisteddfodau cenedlaethol. Bu farw yn Hydref 1917. Cwplawyd ei Cofiant John Ambrose Lloyd gan ' Elfed ' yn 1921.
MORGAN, JOHN JENKYN (Glanberach; 1875 - 1961), hanesydd lleol a thraethodwr Rhydaman 1922, Abertawe 1926, Caergybi 1927, Dinbych 1939, Llanrwst 1951, a Phwllheli 1955. Diogelir rhai o'r cyfansoddiadau hyn yn y Llyfrgell Genedlaethol. Gwasanaethodd fel un o lywyddion y dydd yn Eisteddfod Genedlaethol 1948, Pen-y-bont ar Ogwr, ac ef oedd aelod hynaf yr Orsedd ar farwolaeth Howell Elvet Lewis ('Elfed') yn 1953. Darlledodd lawer ar y radio a chyfrannodd erthyglau ar hanes lleol i'r
MOSS, GWENFRON (1898 - 1991), Cenhades yn China ac India Ganwyd hi Gorffennaf 27, 1898, yng Nghoed-poeth, yn ferch Samuel a Margaret Moss. Yn Salem, Coed-poeth, y maged hi o dan weinidogaeth y Parchg. T. E. Thomas. Derbyniodd ei haddysg a'i hyfforddiant yn Ysgol y Merched, Grove Park, Wrecsam, ac yn Ysgol Fferylliaeth y Gymdeithas Fferyllol yn Llundain. Addolai'n gyson yn ei chyfnod yn y brifddinas yn Eglwys y Tabernacl, King's Cross, lle'r oedd Elfed
OWEN, JAMES (1654 - 1706), gweinidog ac athro Ymneilltuol, a diwinydd Ganwyd 1 Tachwedd 1654 yn y Bryn (Brynmeini), Abernant, Caerfyrddin, yn ail fab i John Owen. Yr oedd ei fam (na wyddys mo'i henw) yn nith i'r esgob Thomas Howell ac i'r llythyrwr James Howell; ei thref-tad hi oedd y Bryn, a berthynai i'w thaid Thomas Howell, ficer Cynwyl Elfed ac Abernant a chyn hynny curad Llangamarch - llithrodd Ant. Wood gan ddweud mai yn y Bryn, Abernant, y ganed James Howell
REES, THOMAS (1862 - 1951), bridiwr y cob Cymreig waethaf anfanteision addysg ffurfiol, yn ddarllenwr, yn achyddwr a hanesydd da, ac yn storïwr tan gamp. Er treulio rhan helaethaf ei oes yng nghanol Methodistiaeth a bod yn aelod ar hyd yr amser yng Nghapel Gwynfil parhaodd yn Annibynnwr o'r gwraidd. Ymhyfrydai yn emynau Elfed. Ei geffylau a'i hanfarwolodd, ond yr oedd ganddo afael hefyd ar agweddau eraill ar y ' bywyd na ŵyr ein byd ni ”.
ROBERTS, IOAN (1941 - 2019), newyddiadurwr, cynhyrchydd ac awdur -waith. Trodd wedyn at sgrifennu a golygu llyfrau yn bennaf. Rhoddodd ugain mlynedd o gyfraniad ac mae'r ddawn canfod ac adrodd straeon yn amlwg yn ei gyfrolau. Lluniodd y gyfrol Elfed: Cawr ar Goesau Byr (2000) er cof am Elfed Lewys, y gweinidog a'r canwr gwerin, drwy gasglu straeon pobl eraill amdano. Roedd ei gydymdeimlad ag unigolion a gawsai eu dal dan ormes gwladwriaeth yn amlwg yn ei gyfrol
TALIESIN (fl. ail hanner y 6ed ganrif), bardd yn ŵr o Bowys - y rhan nesaf o Gymru at Ystrad Glud, a'r man hwylusaf i gychwyn am Elfed ('Elmet,' ger Leeds) a Gwallawg : Rheged ac Urien. Gelwir hen fedd o'r cynoesoedd yng ngogledd Aberteifi yn Fedd Taliesin. Odid nad Taliesin y chwedl yw hwn, nid Taliesin hanes.

Canlyniadau chwilio

13 - 24 of 26 for "Elfed"