Y Bywgraffiadur Cymreig

JONES, JOHN (Talhaiarn; 1810 - 1869), pensaer a bardd am y diweddar Dywysog Cydweddog 'Albert Dda' … 1863; Gwaith Talhaiarn, y gyfrol gyntaf gan H. Williams, 1855, yr ail gan T. Piper, 1862, a'r drydedd gan W. J. Roberts, Llanrwst, 1869. Lluniodd eiriau Cymraeg ar Llywelyn, a dramatic cantata, 1864, ac ar The Bride of Neath Valley, 1867. Gwelir ei eiriau ar geinciau yn Welsh Melodies John Thomas ('Pencerdd Gwalia'), a lluniodd eiriau hefyd ar alawon i
JONES, WILLIAM SAMUEL (Wil Sam; 1920 - 2007), dramodydd sgrifennu drama hir, 'Gwalia Bach', ond ni chafodd ei chyhoeddi fel eraill o'i ddramâu. Yn yr un flwyddyn enillodd ar y ddrama fer yn yr Eisteddfod Genedlaethol am 'Dalar Deg'. Flwyddyn yn ddiweddarach, blwyddyn bwysicaf ei yrfa, cyhoeddwyd y gyfrol Pum Drama Fer a rhoes y garej heibio a symud i Tyddyn Gwyn yn Rhoslan er mwyn ennill ei fywoliaeth yn sgrifennu - y cyntaf i wneud hynny yn y Gymraeg. O ganol
LEWIS, LEWIS WILLIAM (Llew Llwyfo; 1831 - 1901), bardd, nofelydd, a newyddiadurwr Glorian; wedi hyn aeth i Ddinbych ar staff Y Faner, ac oddi yno i swyddfa Herald Caernarfon. Bu hefyd mewn cysylltiad â'r Gwron, Gwalia, a'r Genedl. Yn 1870 aeth drosodd i America, a bu yno am tua phedair blynedd, a bu'n gyd-olygydd newyddiadur Cymraeg, Y Wasg. Aeth i America yr eiltro. Bu ef ac eraill yn cynnal cyngherddau yng Nghymru ac America, ac yr oedd 'Llew Llwyfo' yn ganwr ysgubol. Yr oedd hefyd
MORRIS, ROBERT DAVID (1871 - 1948), llyfrwerthwr teithiol ac awdur rhagair i'w ail nofel: ' esgus yr ieuanc darllengar yw, - nad oes digon o nofelau Cymraeg i'w cael fel ag i'w di-esgusodi rhag darllen y nofelau Saesneg sydd mor boblogaidd yng Nghymru. Diau un o'r moddion effeithiolaf i gael y Gymraeg yn ôl yw y nofel. ' Bu cryn ddarllen ar ei nofel gyntaf Derwyn (1924). Fe'i dilynwyd gan Serch Gwalia (1925), Merch y castell (1928) a Llwybr y merthyr (1935). Cyhoeddodd
OWEN, JOHN (Owain Alaw; 1821 - 1883) eisteddfod Llanrwst, 1859, ar 'Arnat Ti y llefais.' Yn 1860 dug allan Gems of Welsh Melody, casgliad o alawon, a fu yn wasnaethgar iawn i Gymru. Enillodd yn eisteddfod Caernarfon ar gyfansoddi cantawd 'Tywysog Cymru,' ac ar gyfer eisteddfod genedlaethol Caerlleon, 1866, cyfansoddodd 'Gŵyl Gwalia.' Cyhoeddodd Tonau yr Ysgol Sabothol; The Welsh Harp, sef casgliad o alawon i bedwar llais; a Ceinion Alawon
PENCERDD GWALIA - gweler THOMAS, JOHN
ROWLAND, THOMAS (1824 - 1884), clerigwr a gramadegydd Ganwyd yn Llanfor 5 Mehefin 1824 yn fab i lafurwr ar stad y Rhiwlas. Tynnodd ei alluoedd sylw Cleaver, rheithor-segur y plwyf, a thynnodd hwnnw ef allan o siop yn y Bala lle'r oedd yn gweini, a'i anfon at John Williams, ficer Rhos-y-gwalia, i'w addysgu at fod yn athro ysgol. Ond wedi bwrw tymor byr yng ngholeg hyfforddi Chelsea, dymunai Rowland gael ei urddo, ac aeth i ysgol Llanymddyfri dan yr
THOMAS, IVOR OWEN (1898 - 1982), gwleidydd Llafur Ganwyd ef ar 5 Rhagfyr 1898, yn fab i Benjamin L. a Margaret Thomas, Llansawel. Addysgwyd ef yn Ysgol Vernon Place, Llansawel, ac yn ddiweddarach yn y Coleg Llafur Canolog, Llundain, 1923-25, lle derbyniodd ysgoloriaeth gan Undeb Cenedlaethol y Gweithwyr Rheilffyrdd. Dechreuodd weithio pan oedd yn ddeng mlwydd oed fel bachgen sebon i farbwr. Enillodd ei fywoliaeth yng Ngweithfeydd Alcam Gwalia
THOMAS, JOHN (Pencerdd Gwalia; 1826 - 1913) 'Bencerdd Gwalia.' Yn 1862 rhoddodd ei gyngerdd cyntaf o gerddoriaeth Gymraeg yn Llundain, a pharhawyd i'w cynnal am flynyddoedd. Yn 1871 penodwyd ef yn delynor i'r frenhines Victoria, ac yn athro ar y delyn yn y Royal Academy of Music. Yr un flwyddyn hefyd sefydlodd Undeb Corawl Cymreig Llundain a rhoddodd y côr 'Ysgoloriaeth Gymraeg John Thomas' yn yr academi. Yn 1882 penodwyd ef yn arholydd yr academy
WATKINS, THOMAS ARWYN (1924 - 2003), ysgolhaig Cymraeg a gwnâi hyn lawer i dymheru'r derbyniad a gâi rhai o'i ddaliadau gwleidyddol a chymdeithasol cedyrn. Priododd Awel Gwalia Davies yn 1955 a bu iddynt ddau fab a merch. Bu Arwyn Watkins farw yn Abertawe 4 Awst 2003 ac amlosgwyd ei weddillion yn Amlosgfa Margam.
WILLIAMS, MARIA JANE (Llinos; 1795 - 1873), casglwr llên gwerin a cherddor Crofton Croker, i atodiad ar ddiwedd y gyfrol. Hyrwyddwyd rhai o'r alawon a gasglwyd gan Maria Jane Williams i statws cenedlaethol, wedi eu trefnu ar gyfer parlwr a llwyfan, drwy eu cynnwys yn The Welsh Harper being an extensive collection of Welsh music gan John Parry (Bardd Alaw) ym 1838, ac yn y pedair cyfrol o alawon Cymreig wedi eu trefnu i'r delyn a gyhoeddwyd gan John Thomas (Pencerdd Gwalia
WILLIAMS, MARIA JANE (Llinos; 1795? - 1873), cerddor , dyfarnwyd hi yn orau am drefniant i bedwar llais o unrhyw alaw Gymreig, ac enillodd wobr arglwyddes Llanofer am y casgliad gorau o alawon Cymreig. Yn 1844 dug allan y casgliad dan yr enw The Ancient National Airs of Gwent and Morgannwg. Cynorthwyodd ' Bardd Alaw ' i ddwyn allan y Welsh Harper, ac ymgynghorodd ' Pencerdd Gwalia ' a hi, cyn cyhoeddi ei ddwy gyfrol o alawon Cymreig. Trigai ym mlynyddoedd

Canlyniadau chwilio

13 - 24 of 25 for "Gwalia"