Y Bywgraffiadur Cymreig

HYWEL DDA (bu farw 950), brenin a deddfwr cyfraith a luniwyd yn y Ty Gwyn. Gwelodd Aneurin Owen yn y 19eg ganrif y dylid dosbarthu'r llawysgrifau cynharaf yn dri 'dull' pur wahanol i'w gilydd. Tyfodd y gwahaniaeth hwn rhwng y 10fed ganrif a'r 12fed am na pharhaodd undod teyrnas Hywel ddim wedi ei farw ef yn y flwyddyn 950. Bernir mai 'Dull Dyfed' (sef 'Llyfr Blegywryd,' yn ôl dosbarthiad A. W. Wade-Evans) sydd wedi cadw'n gywiraf gynnwys a
HYWEL GETHIN (fl. c. 1485), bardd y dywedir ei fod yn ŵr o Glynnog Fawr yn Sir Gaernarfon. Nid erys unrhyw fanylion amdano, ond y mae'n amlwg bod y dyddiadau a roir iddo gan Owen Jones, 'Gweirydd ap Rhys,' 'Myrddin Fardd,' a Wiliam Owen (sef 1570-1600), yn rhy ddiweddar, oherwydd ceir mewn llawysgrifau gywydd moliant a gyfansoddodd i bedwar mab Rhys ap Hywel ap Madog o Lanystumdwy, ac yr oedd y rheini'n byw yn niwedd y 15fed
IEUAN TUDUR OWEN (fl. c. 1627), bardd
ISAAC, EVAN (1865 - 1938), gweinidog Wesleaidd gynrychiolydd i'r gynhadledd Fethodistaidd Ecumenaidd yn Toronto. Etholwyd ef yn aelod o Gant Cyfreithiol ei gyfundeb (1917). Cyhoeddodd Prif Emynwyr Cymru, Yr Hen Gyrnol, Coelion Cymru, Humphrey Jones a Diwygiad 59, a ' Daniel Owen,' sef 12 ysgrif yn Yr Eurgrawn Wesleyaidd 1919.
JACKSON, Sir CHARLES JAMES (1849 - 1923), gwr busnes a chasglwr ferch i Samuel Owen Williams, pwyswr rheilffordd ac wedyn yn berchennog gwesty. Pan symudodd Jackson i Lundain bu'n byw gyda'i ail wraig yn Hampstead ac yn ddiweddarach yn 6 Ennismore Gardens, Knightsbridge. Gwnaed Jackson yn farchog yn 1919 am ei wasanaeth i'r Groes Goch adeg y Rhyfel. Bu farw yn ei gartref 23 Ebrill 1923 a chladdwyd ef ym mynwent Putney Vale. Bu farw Ada Elizabeth Jackson, na wyddys
JAMES, ANGHARAD (fl. 1680?-1730?), prydyddes Roedd yn byw yn y Parlwr, Penanmaen, Dolwyddelan. Rhoddir peth o'i hanes gan Owen Thomas yn Cofiant John Jones, Talsarn, pen. 1. Yno dywedir mai merch oedd hi i James Davies ac Angharad Humphreys, Gelli Ffrydau, Llandwrog, Sir Gaernarfon, ei bod hi'n 20 oed pan briodwyd hi â William Prichard, a oedd yn 60 mlwydd oed ar y pryd, iddi gael addysg dda a dyfod yn hyddysg yn yr iaith Ladin, ei bod yn
JAMES, DAVID (1863 - 1929), chwaraewyr pêl droed (Rygbi) hanerwyr nodedig iawn a chwaraeai dros Abertawe. Fel pâr yn hytrach nag fel unigolion yr enillasant glod, a hwy a gychwynnodd y cynllun chwarae 'hanerwyr' a ddatblygwyd i gymaint bri wedyn gan R. M. Owen, Richard Jones, a W. J. Trew. Chwaraeodd y ddau frawd dros Gymru, ond ymadawsant i Ogledd Lloegr fel chwaraewyr llog. Dychwelasant i Gymru 'n ddiweddarach, a chwarae dros Abertawe - a thros Gymru
JAMES, DAVID (Defynnog; 1865 - 1928), athro, addysgydd a threfnydd Ysgolion haf, ac awdur astudiaeth o ' Kymric Literature ' ac yn Eisteddfod Bangor (1902) dyfarnwyd y wobr gyntaf iddo am ymdriniaeth feirniadol ar nofelau Daniel Owen. Derbyniwyd ef yn aelod o Orsedd y Beirdd ac yn feirniad cenedlaethol. Treuliodd gyfnodau fel ysgolfeistr yn Eglwyswrw, Cwmifor, Templeton, Pupil Teacher Centre, Rhondda, Dwn-rhefn a Threherbert (1908-26). Er ei fod yn fathemategydd da, fel ei frawd John, troes ei
JAMES, DAVID EMRYS (Dewi Emrys; 1881 - 1952), gweinidog (A), llenor a bardd Owen Jones, cyn derbyn galwad i Fryn Seion, Dowlais, yn 1907. Oddi yno, yn 1908, aeth i eglwys Saesneg Buckley, Sir y Fflint. Ym mis Gorffennaf y flwyddyn honno priododd â Cissie Jenkins yng nghapel (A) Saesneg Caerfyrddin. Yn 1911 symudodd eto i eglwys Saesneg Gelliwastad, Pontypridd. Yr oedd yn un o bregethwyr huotlaf Cymru cyn Rhyfel Byd I; yna yn 1915 aeth i Loegr yn weinidog ar eglwys Finsbury
JAMES, EVAN (Ieuan ap Iago, Iago ap Ieuan; 1809 - 1878), cyfansoddwyr 'Hen Wlad fy Nhadau' amau priodoli'r alaw i James James. Cynhwysodd James James yr alaw, â'r teitl 'Glanrhondda', yn y casgliad o alawon nas cyhoeddwyd a anfonodd i gystadleuaeth yn eisteddfod genedlaethol Llangollen, 1858, dan y ffugenw 'Orpheus' (Minor Deposit 150B). Cynganeddwyd hi gan John Owen ('Owain Alaw'), beirniad y gystadleuaeth, a'i cynhwysodd hi yn nhrydedd gyfrol ei Gems of Welsh Melody, 1860. Daeth y gân yn
JAMES, JAMES (SPINTHER) (1837 - 1914), un o haneswyr enwad y Bedyddwyr gasgliadau o emynau; ond y mae'n llawer mwy adnabyddus fel sgrifennwr ar hanes, yn enwedig hanes ei enwad. Cyfrannodd nifer mawr o ysgrifau a phenodau i lyfrau fel Cymru ' Meudwy Môn ' (Owen Jones), Hanes y Brytaniaid a'r Cymry ' Gweirydd ap Rhys ' (R. J. Pryse), ac Enwogion y Ffydd. Gyda ' Ioan Emlyn ' (John Emlyn Jones), cwplaodd Y Parthsyllydd (1870-5 - gweler hanes y llyfr yn Cardiff Catalogue). Ond
JAMES, OWEN WALDO (1845 - 1910), gweinidog y Bedyddwyr

Canlyniadau chwilio

265 - 276 of 877 for "Owen"