Y Bywgraffiadur Cymreig

HUGHES, JOHN JAMES (Alfardd; 1842 - 1875?), newyddiadurwr Ganwyd yn y Garreg Lefn, plwyf Llanbadrig, Môn. Llafurwr amaethyddol oedd ei dad, a bu yntau yn gweini ar ffermydd am ysbaid cyn myned i Fangor yn was saer maen. Ym Mangor daeth dan ddylanwad gŵr arall o Fôn, ' Gweirydd ap Rhys ', a dechreuodd ei ddiwyllio ei hun. Yn 1866 ymunodd â heddlu sir Gaernarfon, ond ymddiswyddodd tua 1869 pan benodwyd ef yn is-olygydd Yr Herald Cymraeg yng Nghaernarfon
HUGHES, JOHN WILLIAM (Edeyrn ap Nudd, Edeyrn o Fôn; 1817 - 1849), llenor crwydrad Ganwyd ym Modedern, mewn tlodi mawr, mab i saer maen; crwba gwyrgam o gorff; cael ei brentisio yn deiliwr. Esgeuluso addysg, ond cael hwyl ar brydyddu; yn 1840 cyhoeddodd Cell Awen (yr Wyddgrug), lle y mae cerdd hir o'i eiddo yn canmol ei gefnogwyr (t. 33-69); yn 1842 cyhoeddi'r Lloffyn yn Aberystwyth, ei waith ef ac eraill. Cafodd lawer o garedigrwydd gan rai o offeiriaid Môn, ac erbyn 1844 yr
JAMES, ANGHARAD (fl. 1680?-1730?), prydyddes chwaer, un yn dewis gwr oedrannus a'r llall yn dewis ieuenctid ' (' Angharad James a'i canodd o'r ymddiddan a fu rhyngthi a'i chwaer Margared James '); dau bennill - ' Pan oeddid yn bygwth Wm. Prichard o Ben-An-maen o Ddôl Gwyddelan a chyfraith, ebre ei wraig yn y flwyddyn 1717. '
JAMES, DANIEL (Gwyrosydd; 1847 - 1920), bardd Ganwyd yn Nhreboeth, Abertawe, 13 Ionawr 1848, yn fab i Daniel James, saer maen, a'i wraig Mary (Morgan). Yr oedd ei rieni yn aelodau yn hen eglwys Mynyddbach, lle y canodd 'Gwyrosydd' lawer amdano. Collodd ei dad yn ifanc ac aeth i weithio fel pwdler yng ngwaith haearn Treforus i helpu magu'r plant eraill. Yna gweithiodd am flynyddoedd yng ngwaith alcam Glandwr. Trwythodd ei hun yn Ysgol Farddol
JAMES, DAVID EMRYS (Dewi Emrys; 1881 - 1952), gweinidog (A), llenor a bardd ('Dafydd ap Gwilym'), Llanelli, 1930 ('Y Galilead'), Bangor, 1943 ('Cymylau amser'), a Phen-y-bont ar Ogwr, 1948 ('Yr alltud'). Bu'n olygydd ' Pabell Awen ' Y Cymro o 1936 i 1952. Bu farw yn ysbyty Aberystwyth ar 20 Medi 1952, a chladdwyd ef ym mynwent Pisgah, Talgarreg. Codwyd maen coffa hefyd uwchlaw clogwyni Pwllderi, gogledd Penfro. Cyhoeddwyd llawer o'i waith: Rhigymau'r ffordd fawr, (1926), Rhymes
JONES, CADWALADR (1794 - 1883), saer maen a cherddor
JONES, DANIEL EVAN (1860 - 1941), awdur Ganwyd 22 Medi 1860 yn Soar, Llangeler, Sir Gaerfyrddin, yn fab i John Jones a'i briod, Bargod Villa, Dre-fach. Addysgwyd ef yn yr ysgolion lleol ac academi Pen-rhiw gan y Parch. W. E. Davies. Yn ieuanc bu'n saer maen ac adeiladydd pontydd. Yn ddiweddarach bu'n cadw ffatrïau gwlanen a brethyn yn Nhre-fach, Llandysul a Machen. Meithrinodd dueddiadau llenyddol er yn ieuanc. Yn 1899 cyhoeddodd Hanes
JONES, DAVID (1772 - 1854), gweinidog gyda'r Bedyddwyr Cyffredinol Ganwyd yn nyffryn Ceidrych, Llangadog. Cafodd beth addysg, ac'aeth yn saer maen. Bedyddiwyd ef, yn 27 oed, gan Moses Williams, gweinidog Bedyddwyr Cyffredinol Pontbren-Araeth, yn 1799. Yn y rhwyg a ddaeth ar Fedyddwyr y de-orllewin yn y flwyddyn honno, meddiannodd y blaid Arminaidd yn Salem Llangyfelach dŷ cwrdd bychan yng Nghlydach (Cwm Tawe) o'r enw ' Capel-y-Cwar,' a godwyd gan Salem yn 1795
JONES, DAVID HUGH (Dewi Arfon; 1833 - 1869), gweinidog (MC), ysgolfeistr a bardd yn yr ysgol. Codwyd ysgoldy a thy ar ei gyfer, ond bu farw cyn mynd ohono i'r naill na'r llall. Gwr bregus ei iechyd ydoedd a gorfu iddo adael Clynnog a dychwelyd adref i'r Ty Du, Llanberis, ac yno y bu farw fore'r Nadolig 1869. Claddwyd ef ym mynwent Nant Peris, a defnyddiwyd yr arian a gasglwyd yn dysteb iddo yn ystod ei waeledd i godi maen coffa ar ei fedd. Adroddir am ddigwyddiad hynod ynglyn
JONES, DAVID OWEN (1856 - 1903), gweinidog Wesleaidd ac awdur Ganwyd 18 Chwefror 1856, ym Mhenmachno, yn fab i Owen a Jane Jones. Hanai o deulu Wesleaidd. Saer maen oedd ei dad i gychwyn ond cododd i fod yn llwyddiannus ei amgylchiadau a chafodd y mab fynd i ysgol ramadeg Llanrwst ac oddi yno i Grove Park, Wrecsam. Treuliodd ei flynyddoedd cyntaf yn Llugallt y tu allan i Benmachno gyda'i daid a'i nain. Anfonwyd ef i brif swyddfa banc y N. & S.W. yn Lerpwl
JONES, EDWARD (Iorwerth Goes Hir; 1824 - 1880), bardd, cerddor, a gwleidyddwr a gynhwysai 'Dewi Havhesp' (teiliwr), 'Rhuddfryn' (saer maen), 'Llew Hiraethog' (amaethwr), 'Elis Wyn o Wyrfai' (rheithor Llangwm), ac eraill. Golygwyd ei farddoniaeth gan 'Rhuddfryn' a chyhoeddwyd hi, gyda rhagair gan Dr. Cernyw Williams, yn swyddfa'r Wythnos, Corwen, 1881. Bu farw 14 Ebrill 1880.
JONES, ELIZABETH MAY WATKIN (1907 - 1965), athrawes ac ymgyrchydd fyddai'n boddi Cwm Tryweryn gan gynnwys pentref Capel Celyn. 'Pobl swil a gwylaidd' oedd aelodau ei chyn-gymdogaeth, meddai Elizabeth mewn cyfweliad â'r Daily Herald ym mis Tachwedd 1956, a 'wnaethon nhw ddim byd pan glywson nhw gyntaf am y cynllun hwn. Ond fe'i prociais i nhw. Rŵan, maen nhw'n ddig'. Un ymgyrchydd ydoedd ymhlith amryw a ymffurfiodd yn Bwyllgor Amddiffyn Capel Celyn ar 23 Mawrth 1956. Yn

Canlyniadau chwilio

25 - 36 of 91 for "Maen"