Y Bywgraffiadur Cymreig

BULKELEY-OWEN, FANNY MARY KATHERINE (1845 - 1927), awdures Unig ferch J. R. Ormsby-Gore (1816 - 1876), y barwn Harlech cyntaf. Priododd yn gyntaf, yn 1863, â'r Anrhydeddus Lloyd Kenyon (bu farw 1865); dilynodd eu mab hwy, Lloyd, ei daid yn 4ydd farwn Kenyon. Priododd yr ail waith yn 1880 â'r Parch. Thomas Mainwaring Bulkeley-Owen, Tedsmore, West Felton, a fu farw yn 1910. Cymerth Mrs. Bulkeley-Owen ddiddordeb dwfn ym mudiadau diwylliannol Cymreig, a
BURTON, PHILIP HENRY (1904 - 1995), athro, awdur, cynhyrchydd radio a chyfarwyddwr theatr cyntaf o'r ddrama ym Mhrydain, ac ymhlith yr actorion roedd Richard Jenkins a ddaeth yn archseren fydeang dan yr enw Richard Burton. Nid hwn oedd protégé cyntaf P. H. Burton, na'r unig un, serch hynny. Er enghraifft, meithrinodd Burton ddawn Thomas Owen Jones (1914-1942), mab arall i löwr. Enillodd hwnnw ysgoloriaeth i RADA a gweithiodd gyda phrif actorion Shakespearaidd y dydd yn Theatr yr Old Vic yn
BUSH, PERCY FRANK (1879 - 1955), chwaraewr rygbi Cymru (3-0) dros y Crysau Duon ar 16 Rhagfyr 1905. Yn 1907 bu'n gapten Caerdydd pan drechwyd De Affrica 17-0. Nid enillodd ond 8 o gapiau oherwydd y gwrthgyferbyniad rhwng ei ddull ef ac eiddo mewnwr Cymru, Dickie Owen. Bu'n athro ysgol tan 1910, pan ymsefydlodd yn Nantes lle y parhaodd i chwarae rygbi. Yn 1918 penodwyd ef yn ddirprwy-gonswl Prydeinig yn y ddinas honno. Dychwelodd i Gaerdydd tua
CADWGAN FFOL (fl. 13eg ganrif), bardd Ceir un englyn o'i waith yn Peniarth MS 113, sef 'Pann vod[d]es y Sayson yn Neganwy.' Yn Peniarth MS 99 priodolir yr un darn i Ednyfed Vychan - 'pan las rhai o'r Saeson, 1270.' Ceir yr un darn yn Peniarth MS 122 heb enw wrtho. Y mae'r englyn wedi ei gyhoeddi yn Y Greal, Llundain, 1805, 167, ac fe'i priodolir yno i Gadwgan Ffol. Yn Owen, Cambrian Biography, Enwogion Cymru: a Biographical
teulu CARTER Cinmel, ngweinyddiaeth y dref honno ar ôl iddi syrthio ym mis Hydref 1646. Ym mis Tachwedd gwnaed Carter yn llywiawdr castell Conwy, ac yn ddiweddarach yn rheolwr yng ngogledd Cymru. Yn ystod yr ail Rhyfel Cartref (1648), cydweithiodd ef a Twiselton i orchfygu Syr John Owen a'i gymryd yn garcharor ger Llandegai. Yn 1650 yr oedd yn siryf sir Gaernarfon, ac yn un o'r comisiynwyr tan Ddeddf Taenu'r Efengyl yng Nghymru
CEMLYN-JONES, Syr ELIAS WYNNE (1888 - 1966), gwr cyhoeddus Gogledd Cymru, Bangor. Rhwng 1939 ac 1946 bu'n amlwg gyda gwaith y War Agricultural Executive Committee yn sir Fôn. Urddwyd ef yn farchog yn 1941. Yn 1931 aeth ar daith o 7000 o filltiroedd trwy Rwsia gyda Frank Owen i ddal awyrgylch y wlad wedi'r chwyldro ar gyfer nofel yr oedd y ddau'n cydweithio arni - disgrifiodd y daith yn Y Ford Gron, Medi 1931. Cyhoeddwyd y nofel, Red Rainbow, yn 1932. Ynddi, dan
CHARLES, BERTIE GEORGE (1908 - 2000), ysgolhaig ac archifydd Prifysgol Cymru dan nawdd Bwrdd Gwybodau Celtaidd y Brifysgol. Cyflwynwyd y cofnodion gwreiddiol ar adnau i'r Llyfrgell ym 1948 a Dr Charles a fu'n gyfrifol am eu rhestru. Chwe blynedd yn ddiweddarach, ym 1973, blwyddyn ei ymddeoliad, ymddangosodd y gyfrol feistrolgar George Owen of Henllys: a Welsh Elizabethan. Treuliodd yr awdur flynyddoedd meithion yn ymchwilio ar ei chyfer, gan ailfeddwl ac yn
CHARLES, EDWARD ('Siamas Wynedd; 1757 - 1828), llenor Gwyneddigion - bu'n ysgrifennydd iddi yn 1796 ac yn 'fardd' y gymdeithas ddwywaith (1800, 1810). Fel prydydd, nid yw o fawr bwys; ond bu'n copïo llawysgrifau dros ' Owain Myfyr ' (Owen Jones) yn 1803-4, a chrynhodd gasgliad o lythyrau (y rhan fwyaf ohonynt erbyn hyn yn yr Amgueddfa Brydeinig neu yn Llyfrgell Rydd Caerdydd) sy'n ffynhonnell bwysig i chwilotwyr ar hanes Cymry Llundain a'u cymdeithasau. Mwy
CHARLES, HENRY (1778 - 1840), diwinydd, llenor, a mathemategwr O Ffynnon Loyw ym mhlwyf Breudeth, Sir Benfro; ganwyd yn 1778, mab Henry Charles, amaethwr, a gwr blaenllaw gydag Annibynwyr y 18fed ganrif. Addysgwyd ef yn ysgol capel Annibynwyr Trefgarn Owen, lle y bu yn aelod gwerthfawr. Yr oedd o reddfau naturiol cryf, ac ysgrifennodd lawer o erthyglau ar destunau diwinyddol i fisolion megys Yr Efangylydd a Seren Gomer. Yr oedd yn meddu ar awen farddonol, ac
CHARLES, THOMAS (Charles o'r Bala; 1755 - 1814) gan y plwyfolion, ac ni bu drws y llall yn agored iddo am fwy na mis. O'r diwedd penodwyd ef yn gurad i'r Parch. Edward Owen yn Llanymawddwy, a dechreuodd ar ei waith yno (gan gymryd holl ofal y plwyf gan na phreswyliai y rheithor yn yr ardal) 25 Ionawr 1784. Cysurwyd ef yn fawr o gael cyfle i wasanaethu. Nid oedd unrhyw gwyn gan y plwyfolion yn ei erbyn. Yn wir, llofnododd nifer ohonynt ddeiseb yn
CLEMENTS, CHARLES HENRY (1898 - 1983), cerddor wasanaeth nid yn unig mewn cyngherddau ac eisteddfodau ond hefyd yng Ngŵyl Gregynog yn yr 1930au. Yn 1926 bu'n cyfeilio i Dora Herbert Jones ac Owen Bryngwyn ar rai o'r recordiau trydan cynharaf a wnaed gan gwmni HMV, ac yn ddiweddarach bu'n recordio gydag artistiad Cymreig eraill, megis y baswr Richard Rees. Cyfeiliodd i berfformiad o Requiem Brahms yn Eisteddfod Genedlaethol Caerdydd yn 1938 ac ef oedd
CLYNNOG, MORYS, diwinydd Catholig Owen Lewis, archddiacon Hainault, ac yn ddiweddarach esgob Cassano, i sefydlu coleg Seisnig yn Rhufain, a dewiswyd Morys Clynnog yn rheithor gyda thri Jesiwit i'w gynorthwyo i hyfforddi'r myfyrwyr, yn Gymry ac yn Saeson. Dywedid bod Clynnog yn ffafrio'r Cymry, a bu terfysg. Ond tybir bod a wnâi'r ffaith fod y Jesiwitiaid yn dymuno cael llwyr reolaeth ar y coleg â hyn. Fodd bynnag, bu raid iddo

Canlyniadau chwilio

25 - 36 of 877 for "Owen"