Y Bywgraffiadur Cymreig

EMANUEL, HYWEL DAVID (1921 - 1970), llyfrgellydd ac ysgolhaig Lladin Canol Ganwyd 14 Mai 1921 ym Mhorth Tywyn, Sir Gaerfyrddin, yn fab i William David Emanuel, ysgolfeistr, a'i wraig Margaret (ganwyd James). Addysgwyd ef yn ysgol ramadeg y bechgyn, Llanelli, ac yna yng Ngholeg Prifysgol Cymru, Aberystwyth, lle y graddiodd gydag anrhydedd yn Lladin yn 1941. Wedi pum mlynedd o wasanaeth tramor yn y Llynges yn ystod y rhyfel, penodwyd ef yn 1947 yn geidwad cynorthwyol yn
EMERY, FRANK VIVIAN (1930 - 1987), daearyddwr hanesyddol Cymru, y bu'n gapten arno ym 1928. Dychwelodd Emery i Rydychen fel Arddangoswr Adran a Darlithydd mewn daearyddiaeth yn Neuadd Sant Pedr ym 1957. Ym 1959 penodwyd ef i swydd newydd ei chreu, sef darlithydd mewn Daearyddiaeth Hanesyddol yn Rhydychen a theimlai'n freintiedig mai ei swydd ef oedd yr unig un yn yr Adran Ddaearyddiaeth i'w ddisgrifio'n arbennig felly. Ychydig fisoedd cyn marwolaeth ei dad
EMMANUEL, IVOR LEWIS (1927 - 2007), canwr ac actor Ganwyd Ivor Emmanuel yn 3 Prince Street, Margam ar 7 Tachwedd 1927, yn fab i Stephen John Emmanuel (1905-1941), gweithiwr dur, a'i wraig Ivy Margaretta (ganwyd Lewis, 1908-1941). Roedd ganddo chwaer a brawd iau, Mair a John. Pan oedd Ivor yn llai na blwydd oed symudodd y teulu i Bontrhydyfen, y pentref lle ganwyd yr actor Richard Burton, a daeth y ddau'n ffrindiau. Ar 11 Mai 1941 dinistriwyd
ENDERBIE, PERCY (c. 1606 - 1670), hanesydd a hynafiaethydd amcanion oedd dangos mai 'brenhinol oedd dull llywodraeth Prydain erioed,' a thynnu sylw teulu Stuart at eu hachau Cymreig. Y llyfr hwn yw un o'r ffynonellau prin am wybodaeth o ffin yr iaith Gymraeg yn y 17eg ganrif. Yn yr un flwyddyn, sef 1661, cyhoeddwyd cyfieithiad Saesneg Enderbie o waith B. Pererius (Valentinus) yn erbyn sêr-ddewiniaeth. Yr oedd yn fwriad gan Enderbie sgrifennu hanes sir Fynwy, a
EUDDOGWY (fl. niwedd y 6ed ganrif), sant Un o esgobion cynnar Llandaf. 'Buchedd' a geir yn 'Llyfr Llandaf' yw yr unig ffynhonnell am ei fywyd. Dywed honno mai mab oedd Euddogwy i Buddig, tywysog Llydewig, ac Anauued, chwaer Teilo Sant. [Saif yr ail 'u' yn Anauued am 'f'.] Er cyflawni addewid, ymddiriedwyd Euddogwy i ofal ei ewythr, Teilo, a dychwelodd i Landaf gydag ef. Euddogwy ydoedd olynydd Teilo yn yr esgobaeth, a dywedir iddo dalu
EVAN-THOMAS, Syr HUGH (1862 - 1928), llyngesydd squadron ' gyntaf. Yn 1915, gofalai am y bumed ' battle squadron ' â'i fflag ar y ' Barham,' a bu ganddo ran amlwg ym mrwydr Jutland, 31 Mai 1916. Fe'i penodwyd yn is-lyngesydd yn Medi 1917, yn 1919 fe'i gwnaed yn K.C.M.G., yn llyngesydd yn 1920, ac yn ' Commander-in-Chief ' ar y Nore. Ymneilltuodd yn 1924. Yn 1894 priododd Hilda, merch Thomas Barnard, Cople House, swydd Bedford; ni fu ganddynt blant
teulu EVANS Tanybwlch, Maentwrog ). Derbyniwyd ROBERT EVANS, mab Evan a Catherine Evans, i Goleg S. Ioan, Caergrawnt, 20 Mai 1633, yn 18 oed. Priododd ef Lowry, ferch ac aeres Ffoulk Prys (bu farw 1624), Tyddyn Du, Maentwrog - hyhi, felly, yn ŵyres i Edmwnd Prys, archddiacon Meirionnydd - a mab iddynt oedd yr EVAN EVANS (bu farw 1680), a briododd Jonet, ferch John Vaughan, Cefn Bodig. Aer y briodas rhwng Evan Evans a Jonet (Vaughan) oedd
teulu EVANS, argraffwyr Chaerfyrddin Feiblau a Thestamentau - e.e. pedwar argraffiad o 'Feibl Peter Williams.' Yn 1825, ar farw Joseph Harris ('Gomer'), prynodd yr hawl i argraffu a chyhoeddi Seren Gomer. Bu hefyd am rai blynyddoedd yn berchennog a chyhoeddwr y Carmarthen Journal. Bu farw 25 Mai 1830 yn 55 oed; bu ei weddw farw 19 Ionawr 1850. Yr oedd i John Evans dri mab a ddaeth yn argraffwyr yng Nghaerfyrddin - DAVID, JOHN a WILLIAM
EVANS, ALCWYN CARYNI (1828 - 1902), hynafiaethydd Ganed yng Nghaerfyrddin ar 14 Mai 1828, yr ail o 7 plentyn Evan Donard Evans (1796 - 1877) a'i wraig Sophia Evans (1800-1844). Yr oedd ei dad yn ysgolfeistr adnabyddus a addysgwyd yn Taunton a Choleg Manceinion, Efrog, ac a adnabuwyd ar led fel 'Evans of York'. Cadwai ysgol breifat ym Mhontantwn, plwyf Llangyndeyrn yn 1822, cyn symud i Gaerfyrddin, i Wood Street yn gyntaf, ac ar ôl 1831 i hen dŷ
EVANS, BENJAMIN (Telynfab; 1844 - 1900), gweinidog gyda'r Bedyddwyr, ac awdur Ganwyd yn Nowlais 2 Mai 1844. Aeth i athrofa Hwlffordd yn 1868. Bu'n weinidog yn Nhyddewi o 1871 hyd 1876, ac yna, hyd ei farw, ar eglwys y Gadlys, Aberdâr. Ei waith mwyaf nodedig yw ei gofiant, 1891, i'r Dr. Thomas Price (1820 - 1888). Bu farw 23 Awst 1900.
EVANS, CARADOC (1878 - 1945), awdur gyhoeddwyd wedi ei farw. Bu hefyd yn gwneud gwaith cynorthwyydd i ysgrifenwyr eraill. Rhestrir ei ystorïau gorau gyda rhai gorau ysgrifenwyr ei gyfnod. Yn 1934-35 dychwelodd i Gymru a bu'n helpu i redeg theatr yn Aberystwyth. Yn 1939 ymsefydlodd yn Aberystwyth ac wedyn yn New Cross gerllaw. Priododd ddwywaith, (1), 1907, Rose Ware (ysgarwyd hwynt ar 8 Mawrth 1933), a (2), Mai 1933, Marguerite Helène
EVANS, CHRISTMAS (1766 - 1838), gweinidog gyda'r Bedyddwyr ac un o bregethwyr enwocaf Cymru Cymru gyfan. O gymanfa'r Felinfoel (1794) ymlaen, dichon mai efe oedd pregethwr mwyaf poblogaidd y Bedyddwyr. Ar y cychwyn, bu'n cynorthwyo J. R. Jones a'i fudiad Sandemanaidd yn eiddgar, ond wedi i'r gwr hwnnw ffurfio ei enwad ei hun graddol gilio oddi wrtho a wnaeth Christmas Evans. Ailgychwynnwyd cymanfa'r Gogledd ym Môn yn 1802, ac un o orchestion Christmas Evans oedd gwneuthur y gymanfa honno yn

Canlyniadau chwilio

373 - 384 of 1877 for "Mai"