Y Bywgraffiadur Cymreig

MORGAN, RICHARD WILLIAMS (Môr Meirion; c. 1815 - c. 1889), clerigwr ac awdur British Kymry or Britons of Cambria, 1857 - cyfieithwyd hwn yn Gymraeg gan John Williams ('Ab Ithel'), fel Hanes yr Hen Gymry, eu Defodau a'u Sefydliadau, 1858 (ail arg., Efrog Newydd, 1860); Amddiffyniad yr Iaith Gymraeg, 1858; St. Paul in Britain or the Origin of the British as Opposed to Papal Christianity (ail arg., 1880); Correspondence and Statements of Facts connected with the case of Morgan and
teulu MOSTYN Mostyn Hall, Yn ôl History of the Family of Mostyn of Mostyn, 1925, a gynullwyd gan y 3ydd barwn Mostyn a T. Allen Glenn, daeth y tir y saif plas Mostyn arno yn awr yn eiddo teuluol bum canrif yn ôl trwy briodas IEUAN FYCHAN (a fu farw 1457), Pengwern, Llangollen (a Thre Castell, sir Fôn) ag ANGHARAD, merch ac aeres HYWEL (neu Howel) AP TUDUR AB ITHEL FYCHAN (a gweddw Edward Stanley yn ôl NLW MS 1557C). Ni
NICHOLAS, THOMAS EVAN (Niclas y Glais; 1879 - 1971), bardd, gweinidog yr Efengyl a lladmerydd dros y Blaid Gomiwnyddol Islwyn ap Nicholas cludwyd ef i garchar Abertawe a'u trosglwyddo i garchar mwy diogel Brixton. Y tu ôl i'r barrau lluniodd 150 o sonedau yn cyfleu ei argyhoeddiadau Cristnogol a Chomiwnyddol. Mynegodd gweinidogion yr efengyl o bob enwad, undebwyr llafur - yn arbennig y glöwyr - ac Aelodau Seneddol brotest am y carcharu, a chymerwyd eu hachos gan ddau far-gyfreithiwr galluog, D. N. Pritt ac Ithel Davies
OWEN, ANEURIN (1792 - 1851), hanesydd ac ysgolhaig Cymreig a golygydd cyfreithiau Hywel Dda , ac ni chawsid mohono yn 1860, efallai, oni buasai am achwynion a wnaethpwyd (gweler Archæologia Cambrensis, III, v, 235) fod y defnyddiau yn cael eu gadael braidd yn aflêr yn y Public Record Office a'u bod at wasanaeth pobl a oedd yn eu defnyddio heb wneuthur y gydnabyddiaeth gwrtais. Pan gyhoeddwyd y ' Brut ' o'r diwedd, dan olygiaeth John Williams 'ab Ithel', gwelwyd na chrybwyllwyd o gwbl i Owen
PERYF ap CEDIFOR WYDDEL (fl. 1170), bardd Yr oedd yn un o wyth o frodyr o leiaf, ac yr oedd Hywel ab Owain Gwynedd yn frawd maeth i saith ohonynt. Pan laddwyd Hywel ym mrwydr y Pentraeth, Môn (1170), gan lu Dafydd a Rhodri, ei hanner-brodyr, meibion Cristin, yr oedd y saith yno gydag ef. Lladdwyd rhai ac ni ddihangodd mwy na thri ohonynt yn ddianaf. Lladdesid Ithel, y brawd arall, cyn hynny, yn Rhuddlan, lle'r oedd yn ymladd tros Owain
PUGHE, JOHN (Ioan ab Hu Feddyg; 1814 - 1874), meddyg ac awdur .' Ysgrifennodd Eben Fardd: ei nodion a'i hynodion, 1864. Efe a fu'n gyfrifol am y cyfieithiad o Meddygon Myddfai, The Physicians of Myddfai, a olygwyd gan John Williams, 'Ab Ithel', a'i gyhoeddi gan y Welsh MSS. Society, 1864. Priododd Catherine Samuel, merch Samuel Samuel, Caernarfon, 21 Chwefror 1839; bu hi farw 14 Hydref 1862, ym Mhenhelyg, Aberdyfi. Yr oedd pedwar o'u meibion yn feddygon o fri, John Eliot
ROBERTS, ELLIS (Elis Wyn o Wyrfai, Eos Llyfnwy, Robin Ddu Eifionydd; 1827 - 1895) 1856, Rhuthyn 1857, Rhymni 1859, Caernarfon 1877, Llangurig 1882, eithr fe'i curwyd gan ei hen ysgolfeistr 'Eben Fardd' yn eisteddfod Llangollen 1858. Bu'n beirniadu yn yr eisteddfod genedlaethol o tua 1874 ymlaen. Cyhoeddodd Hanes y Cymry, 1853; Awdl y Sabboth, c. 1856; Awdl Maes Bosworth, 1858; Awdl Farwnad Ab Ithel, c. 1878; Buddugoliaeth y Groes (pryddest), 1880; Wreck of the London, 1865
STEPHENS, THOMAS (Casnodyn, Gwrnerth, Caradawg; 1821 - 1875), hanesydd a diwygiwr cymdeithasol cystadleuaeth Eisteddfod Llangollen 1858 am ei fod yn gwrthbrofi chwedl darganfyddiad America gan Madoc a'i ddilynwyr. Ystyriwyd Stephens yn ferthyr i wirionedd o ganlyniad, a chynyddwyd drwg-enwogrwydd y prif feirniad a derwydd John Williams (ab Ithel). Cyhoeddwyd y traethawd olaf hwn ym 1893, wedi ei olygu gan gymydog a disgybl Stephens, Llywarch Reynolds. Trodd Stephens at y wasg gylchgronol fel cyfrwng i
TUDUR ALED (fl. 1480-1526), bardd Ganwyd ym mhlwyf Llansannan. Ceir llawer o gopïau o'i ach yn y llawysgrifau, ond ysywaeth, y mae ychydig amrywiadau ynddynt. Ymddengys mai enw ei dad oedd Robert ac mai enw ei daid oedd Ithel a'u bod hwy'n ddisgynyddion i Lywelyn Chwith; dywed Huw ap Dafydd yn ei farwnad i Tudur Aled - ' Ail Iolo, o Lywelyn, Ag o du'r Chwith, gwenith gwyn ' (G.T.A., ii, 728). Ar ochr ei dad, felly, yr oedd y
WEBB, HARRI (1920 - 1994), llyfrgellydd a bardd yn etholiad cyffredinol 1970 ond, mewn gwirionedd, roedd Plaid Cymru'n rhy ddof iddo. Trwy'r 1950au roedd wedi bod yn rhan o fudiad Gweriniaethol Cymru - a gynhelid gan lond dwrn o bobl megis Gwilym Prys Davies, Cliff Bere, Huw Davies, Ithel Davies - a golygodd ei bapur newydd deufisol. Ni lwyddodd y mudiad i ennill cefnogaeth ar lawr gwlad, ac yn y pen draw symudodd Harri ymlaen i Blaid Cymru fel
WILLIAMS, JOHN (Ab Ithel; 1811 - 1862), clerigwr a hynafiaethydd Ganwyd ar y 7 Ebrill 1811 yn Tynant, Llangynhafal, yn fab i Roger ac Elizabeth Williams; enw ei daid oedd William Bethell, ac yn ddiweddarach mabwysiadodd yntau'r cyfenw hwnnw yn y ffurf ' Ab Ithel,' gan roi heibio'r ffugenw ' Cynhaval ' a arddelai gynt. Bu yn ysgol Rhuthyn a Choleg Iesu (1832), Rhydychen; graddiodd yn 1835, a cymerodd radd M.A. yn 1838. Ei guradiaeth gyntaf oedd Llanfor; yno y
WILLIAMS, ROBERT (1782 - 1818), cyfansoddwr yr emyn-dôn 'Llanfair' a welir ymhob llyfr tonau cynulleidfaol Cymraeg, ac yn Songs of Praise a llyfrau tonau Saesneg eraill. Cyfansoddodd y Dr. R. Vaughan Williams amrywiadau ohoni. Ganed Robert Williams yn ffermdy Mynydd Ithel, Llanfechell, sir Fôn, yn fab i Owen Williams a Mary (ganwyd Davies). Bedyddiwyd ef ar 27 Hydref 1782 yn Llanfechell. Yr oedd yn ddall o'i enedigaeth, ac enillai ei fywoliaeth drwy wneud

Canlyniadau chwilio

37 - 48 of 48 for "Ithel"