Y Bywgraffiadur Cymreig

WATKIN, MORGAN (1878 - 1970), ysgolhaig ac Athro Ffrengig - Normanaidd yn yr Oesoedd Canol wedi hudo Morgan Watkin weithiau i fynd i eithafion braidd, ac i or-brisio'r dylanwadau Ffrengig, yn enwedig yn yr hen ruddin o lenyddiaeth Gymraeg frodorol gysefin (e.e. Culhwch ac Olwen). Rhaid hefyd wrthod tarddiad Ffrangeg i air Cymraeg (pa mor ddifai bynnag y bo yn ôl rheolau ffoneteg) bob tro y bydd cymhariaeth â'r ieithoedd Celtaidd eraill yn profi ei fod
WATKINS, Syr PERCY EMERSON (1871 - 1946), gwas sifil enillodd ddealltwriaeth hapusach rhwng yr adran Gymreig yn Llundain â'r Bwrdd Canol yng Nghymru. Yn ystod ei wasanaeth yn y Bwrdd Addysg cyhoeddwyd (1931) adroddiad pwysig ar ' Broblemau Addysg yn ardaloedd Gweithfaol Deheudir Cymru ' a fu'n foddion i gynhyrchu datblygiadau newydd yn addysg y werin. Bu Watkins bob adeg yn gefn i addysg y werin, ac yr oedd ymysg y cwmni bychan i osod coleg Harlech ar ei
WATKINS, Syr TASKER (1918 - 2007), bargyfreithiwr a barnwr gyfreithyddol ragorol yn gaffaeliad mawr iddo fel bargyfreithiwr. Bu'n gadeirydd ar Dribiwnlys Apêl Iechyd Meddyliol Cymru (1960-71), yn Gofiadur Merthyr Tudful (1968-70) ac yn Gofiadur Abertawe (1970-1). Yn 1970, arweiniodd yr ymchwiliad cyhoeddus i gamdriniaeth cleifion yn Ysbyty'r Meddwl Farleigh yng Ngwlad yr Haf. Datgelodd ei adroddiad hunan-fodlonrwydd ac agweddau caeth y staff ar bob lefel, a
WATKINS, TUDOR ELWYN (Barwn Watkins o Lantawe), (1903 - 1983), gwleidydd Llafur Athletau Abercraf, y Clwb Criced, Cynghrair Pêl-droed Ystalyfera a'r Gymdeithas Arddwrol a'r Sioe. Dioddefai oddi wrth glefyd y siwgr ar hyd ei oes, ond ymdrechai bob amser i guddio'r anhwylder oddi wrth ei etholwyr. Priododd Watkins ar 13 Ebrill 1936 Bronwen R. Strather, trydedd ferch y diweddar T. Strather, Talgarth. Ni fu iddynt blant. Eu cartref oedd Bronafon, Ffordd Penyfan, Aberhonddu. Bu farw yn
WHITE, EIRENE LLOYD (Barwnes White), (1909 - 1999), gwleidydd hi'n dal ac yr oedd yn debyg iawn ei phryd a'i gwedd i'w thad. Nid oedd bob amser yn arddangos llawer o dact, ac ni feddai ryw lawer o hiwmor; gallai ar brydiau fod yn chwyrn, ond yr oedd ganddi alluoedd deallusol a gweinyddol yn ogystal â charedigrwydd arbennig at rai dethol. Fel menyw ym myd gwleidyddiaeth, gosododd fwy o bwys ar y frwydr dros sosialyddiaeth a diddymu anghyfartaledd dosbarth nag ar
WHITFORD, RICHARD (bu farw 1542?), offeiriad ac awdur breswyl dros dro yn Rhydychen y pryd hwn a barodd i Anthony Wood ddweud mai myfyriwr yn Rhydychen oedd Whitford. Tua 1500 penodwyd ef yn gaplan i Richard Foxe, esgob Winchester, serch nad oedd ganddo, i bob golwg, farn uchel am Foxe (dylid dweud bod y D.N.B. yn amau dilysrwydd ymosodiad ar Foxe a briodolir iddo). Yn 1507, ymunodd â chwfaint Syon House yn Isleworth (cwfaint o leianod, ond yr oedd yno
WILIAM LLŶN (1534 neu 1535 - 1580) Lŷn, 'bardd gywyddau gofyn, ac ychydig gywyddau serch ac englynion. Dengys ei awdlau a'i gywyddau mawl a'i gywyddau dyfalu ei fod yn un o bencampwyr y gerdd draddodiadol, ond ei farwnadau yw ei gerddi enwocaf - yn enwedig y cywyddau gorchestol a ganodd i Siôn Brwynog ('y gwr mwya gerais'), i'w hen athro Gruffudd Hiraethog, ac i Owain ap Gwilym, beirdd bob un. O'r tri chywydd hyn, sydd ymhlith marwnadau gorau'r iaith
WILIEMS, THOMAS (1545/1546 - 1622?) Drefriw, clerigwr, copïwr llawysgrifau, geiriadurwr, a ffisigwr Cymraeg NLW MS 3064B). Ond ei orchestwaith oedd cyfansoddi geiriadur Lladin-Cymraeg, 'Thesaurus Linguae Latinae et Cambrobrytannicae,' yn dair cyfrol bedwarplyg drwchus, ac fel awdur hwn y cofir heddiw amdano fwyaf. Y mae'r geiriadur wedi ei seilio'n bennaf ar y Dictionarium Linguae Latinae et Anglicanae o waith Thomas Thomas, argraffydd cyntaf Prifysgol Caergrawnt. Am bob gair Lladin rhydd Thomas
WILKINSON, JOHN (1728 - 1808), 'tad y fasnach haearn' Ponciau, a gwnâi bob math o nwyddau haearn - o ynnau mawr i lawr hyd at bethau llai. Pan fethodd Isaac (c. 1761) ffurfiwyd cwmni newydd ('The New Bersham Company') gyda John yn brif arweinydd ac, yn nes ymlaen, yn unig berchennog. Ymhen ychydig flynyddoedd yr oeddid yn gwneuthur offer rhyfel dros y Llywodraeth ar raddfa helaeth; cymerth John Wilkinson 'batent' ar ddull o dyllu gynnau mawr (1774) gyda'r
WILLANS, JOHN BANCROFT (1881 - 1957), tirfeddiannwr, hynafiaethydd a dyngarwr .123-125. Cyfrannai'n gyson i'r cylchgrawn hwnnw rhwng 1910 ac 1951, ei erthyglau, gan mwyaf, ar agweddau ar hanes ardal Ceri wedi eu seilio ar ymchwil bersonol. Bu ei haelioni cyson, ond bob amser yn anymwthiol, tuag at yr achosion agosaf at ei galon, yn sylweddol, a hynny, yn ei flynyddoedd olaf, ar draul cryn aberth personol. Nid oedd yn syndod mai cymynroddion gweddill ei ystad oedd i C.P.C
WILLIAMS, ALICE HELENA ALEXANDRA (ALYS MEIRION; 1863 - 1957), llenor, artist a gwirfoddolwraig les yrrai o gwmpas Cymru yn ei Ffordyn ffyddlon i godi arian. Ar ei theithiau byddai'n annerch cyfarfodydd a llwyfannu dwy ddrama newydd ganddi, Liz a Britannia. Cyfieithiwyd yr olaf, a ddisgrifiwyd fel 'drama-basiant wlatgarol' ar gyfer merched o bob oed, i'r Gymraeg gan Alice Gray Jones ('Ceridwen Peris'). Dyfarnwyd y Médaille de la Reconnaissance Française i Alice Williams am ei gwaith gyda'r Gronfa
WILLIAMS, DANIEL POWELL (Pastor Dan; 1882 - 1947), sefydlydd a llywydd cyntaf yr Eglwys Apostolaidd, yr unig Gymro i sefydlu eglwys fyd-eang yn Llundain. O 1917 ymlaen cynhaliwyd confensiwn blynyddol sy'n parhau i gyfarfod bob mis Awst ym Mhen-y-groes, ac yn 1933 agorwyd y Deml Apostolaidd yno i ddal pymtheng mil. Bu gan Daniel Powell Williams ran fawr hefyd yn sefydlu Ysgol Feiblaidd yr Eglwys Apostolaidd ym Mhen-y-groes yn 1934. O 1922 i 1945 teithiodd yn helaeth, nifer o weithiau yng ngogledd America, Denmark, Norwy, Estonia, Ffrainc

Canlyniadau chwilio

541 - 552 of 584 for "Bob"