Y Bywgraffiadur Cymreig

RECORDE, ROBERT (c. 1512 - 1558), mathemategydd a meddyg Ganwyd Robert Recorde yn Ninbych-y-pysgod yn sir Benfro, yr ail o ddau fab Thomas Recorde o Ddinbych-y-pysgod a Ros Johns, merch Thomas ap John ap Sion, o Fachynlleth. Hon oedd ail briodas Thomas, ar ôl priodas fer a di-blant â Joan Ysteven o Ddinbych-y-pysgod. Etifeddodd Thomas Recorde fusnes masnachol a sefydlwyd yn y dref gan ei dad Roger Recorde. Mae'n bosibl bod Robert a'i frawd hŷn Richard
REES, EBENEZER (1848 - 1908), argraffydd a chyhoeddwr Ganwyd yn Sirhywi, Mynwy, yn 1848. Gadawyd ef yn amddifad ac fe'i magwyd gan berthnasau i'w fam - David Clee a'i wraig yng Nghwm-twrch. Ni chafodd fawr o ysgol a dechreuodd weithio yn un o lofeydd yr ardal pan oedd yn saith oed. Gadawodd Gwm-twrch yn ddeunaw oed, a bu'n gweithio mewn glofeydd yn Aberdâr ac Aberpennar, ond dychwelodd i ardal Ystalyfera yn 1868 pan briododd â Jane, merch Dafydd a
REES, JOHN THOMAS (1857 - 1949), cerddor 'String Quartet' (1895), 'Y Trwbadŵr' (seiliedig ar eiriau yng ngwaith Dafydd ap Gwilym) mewn cydweithrediad ag S. M. Powell yn Nhregaron, a 'Hillsides of Wales' (i feiolin a piano). Golygodd gasgliad o donau gan Dafydd Lewis, Llanrhystud, Perorydd yr Ysgol Sul (casgliad o donau ac anthemau i blant), ac yr oedd yn gyd-olygydd Llyfr Hymnau a Thonau y Methodistiaid Calfinaidd (1897) ac Emynau a Thonau y
REES, ROBERT OLIVER (1819 - 1881), fferyllydd, cyhoeddwr llyfrau, a llenor Ganwyd yn Nolgellau - ei fam (Catherine Rees) yn hanfod o Oweniaid Pantphylip, Llangelynnin. Yr oedd yn adnabod Evan Jones ('Ieuan Gwynedd'), ac ysgrifennodd gofiant iddo, 1876. Trefnodd i gyhoeddi Cysondeb y Pedair Efengyl (E. Robinson), 1855, gwaith David Richard ('Dafydd Ionawr'), a pheth o waith Sarah Jane Rees ('Cranogwen'). Bu ei Mary Jones, y Gymraes fechan heb yr un Beibl, 1879, yn
REES, WILLIAM (Gwilym Hiraethog; 1802 - 1883), gweinidog Annibynnol, llenor, golygydd, ac arweinydd cymdeithasol Ganwyd yn Chwibrenisaf, fferm wrth droed Mynydd Hiraethog, plwyf Llansannan, sir Ddinbych, 8 Tachwedd 1802, ail fab Dafydd ac Ann Rees - ei frawd hyn oedd Henry Rees, gweinidog amlwg gyda'r Methodistiaid Calfinaidd. Hanoedd ei daid ar ochr ei dad o Landeilo Fawr, ond o'r Wenvo, Morgannwg, y daeth yn gyllidydd i Lansannan, a phriodi Gwen Llwyd, etifeddes Chwibren-isaf, yn disgyn o Hedd Molwynog
REYNOLDS, JONATHAN OWAIN (Nathan Dyfed; 1814 - 1891), awdur ac eisteddfodwr Ganwyd 28 Ebrill 1814 ym mhlwyf Llanwinio, Sir Gaerfyrddin, mab Dafydd a Mary Reynolds. Medrai ddarllen Cymraeg pan oedd yn 5 oed - ei fam wedi ei ddysgu; naw wythnos mewn ysgol ddyddiol oedd yr unig addysg ffurfiol a gafodd. Bu'n was fferm ac wedyn yn gylchwr gyda'i dad, a dilyn y grefft honno ym Merthyr Tydfil hyd ei farw; gadawsai ei gartref i fynd i weithio gerllaw Llanelli a symud i Merthyr
RHOBERT ap DAFYDD LLWYD (fl. c. 1550-90), bardd o Blas Iolyn, a Sion Conwy. Canodd Gutun Tomas ac yntau ddychangerddi i'w gilydd.
RHODRI ab OWAIN (bu farw 1195), tywysog yng Ngwynedd mab Owain Gwynedd a Christina, a brawd iau Dafydd I. Yr oedd ei gyfran ef o diriogaeth Owain Gwynedd ym Môn ac Arfon eithr alltudiwyd ef o'r gyfran honno yn 1190 gan ei neiaint, Gruffydd a Maredudd, meibion Cynan. Yn 1193 llwyddodd i adennill Môn dros dymor trwy gymorth llu o Ynys Manaw - yr oedd cyn hynny wedi ymrwymo i briodi merch i frenin Manaw. Ni wyddys a fu iddo ddychwelyd o'i alltud a
RHYDDERCH AB IEUAN LLWYD (c. 1325 - cyn 1399?), cyfreithiwr a noddwr llenyddol gynnar â'r 1340au canodd Dafydd ap Gwilym ffug-farwnad iddo yn dathlu ei gyfeillgarwch agos â'i gyfyrder Llywelyn Fychan ap Llywelyn Goch ap Llywelyn Gaplan, a cheir awdl i'r ddau gyfaill gan Lywelyn Goch ap Meurig Hen hefyd. Yn ei ddisgrifiad o gylch barddol yn y de-orllewin, sonia Iolo Goch am 'annerch Rhydderch rhoddiad / Ab Ieuan Llwyd', a diau i Iolo ganu cerddi eraill iddo nas diogelwyd. Mae'r
RHYDDERCH, SION - gweler RODERICK, JOHN
RHYS ap DAFYDD LLWYD (bu farw 1469), llywodraethwr castell Trefaldwyn - gweler DAFYDD LLWYD
RHYS ap GRUFFYDD (bu farw 1356) , cefnder ei dad, a hefyd â'r bardd Dafydd ap Gwilym (mab cefnder o ochr ei fam). Y mae gan Ddafydd gyfeiriad at Syr Rhys mewn cân a gyfansoddodd oddeutu 1346. Y mae gan Iolo Goch hefyd gywydd marwnad iddo.

Canlyniadau chwilio

553 - 564 of 745 for "Dic Siôn Dafydd"