Y Bywgraffiadur Cymreig

OWEN, GORONWY (1723 - 1769), clerigwr a bardd Ganwyd ar Galan Ionawr 1723 mewn bwthyn ar y Rhosfawr ym mhlwyf Llanfair Mathafarn Eithaf yn sir Fôn. Yr oedd ei daid, Goronwy Owen yr eurych, a'i dad, Owen Gronw, yn rhigymwyr ac achyddion, a'i fam, Siân Parri, yn Gymraes ddiwylliedig. Pan oedd yn 10 oed aeth i ysgol a gynhelid yn Llanallgo; yn 1734 neu 1735 i ysgol rad ym Mhwllheli, ac oddi yno yn 1741 i Ysgol y Friars, Bangor. Tan y prifathro
OWEN, Syr GORONWY (1881 - 1963), gwleidydd genedlaethol yn 1931. Ef oedd chwip y Blaid Ryddfrydol rhwng 1926 ac 1931 a daliodd swydd Comptroller of the Household ac yr oedd yn brif chwip y Rhyddfrydwyr yn ystod Medi a Hydref 1931. Gorchfygwyd ef gan Goronwy Roberts (Llafur) yn etholiad cyffredinol 1945, a dewisodd beidio â sefyll fel ymgeisydd ar ôl hynny. Yr oedd yn ddirprwy raglaw Sir Gaernarfon yn 1936 ac yn aelod o'r cyngor sir am flynyddoedd
OWEN, JOHN (bu farw 1759), bardd, telynor, llythyrwr berthynas rhwng y ddau a thra bu yn Llundain cyfeillachodd John Owen â Richard Morris gan ei gynorthwyo i baratoi gwaith Goronwy Owen ar gyfer y wasg. Ceir tua 30 o lythyrau o'i waith yn ogystal â pheth barddoniaeth ar fesur y cywydd. Yn 1758 cafodd swydd fel clerc ar long ryfel a bu farw o glefyd yn Gibraltar yng Ngorffennaf 1759.
PARRY, Syr DAVID HUGHES (1893 - 1973), cyfreithiwr, cyfreithegwr, gweinyddwr prifysgol Llywydd y Coleg ym 1954. Fodd bynnag, bu anghydfod ysbïo Goronwy Rees ym 1956-57 yn bwrw cysgod ar ei dymor fel llywydd. Cysylltwyd Goronwy Rees, a oedd yn brifathro Aberystwyth ar y pryd, â chylch ysbïo Burgess/Maclean ar ôl iddo gyhoeddi cyfres o erthyglau anllad ym mhapur newydd y People yn gynnar ym 1956. Cychwynnodd rhai o ffigurau blaenllaw'r coleg ymgyrch i gael gwared â Goronwy Rees o'i swydd
PARRY, Syr THOMAS (1904 - 1985), ysgolhaig, Llyfrgellydd Llyfrgell Genedlaethol Cymru, Prifathro Prifysgol, bardd flynyddoedd, ac un a roes gydymdeimlad a chymorth iddo 'fel gwrthwynebydd cydwybodol yn ystod y rhyfel'. Dichon na fynnai swyddogion llywodraethol Bangor ddangos yr un cydymdeimlad. Yng Ngholeg Aberystwyth yr oedd gofyn sythu'r llong ar ôl capteiniaeth anuniongred Goronwy Rees; yr oedd eisiau cyflenwi'r tasgau a osodwyd arno i gwrdd â chwyddiant anghyffredin y prifysgolion ym Mhrydain yn ystod y chwedegau
PARRY, WILLIAM (1719 - 1775?), swyddog gwladol, ac ysgrifennydd y Cymmrodorion ; iddo ef y canodd Goronwy ' Gywydd y Gwahawdd ' (1755 i'w wadd i Northolt, ac y mae dau lythyr ato yn arg. J. H. Davies o lythyrau Goronwy, a sawl cyfeiriad mewn llythyrau eraill, e.e. yn llythyr olaf Goronwy (1767) at Richard Morris, ac yn llythyr olaf Richard at y bardd (1772-3; Additional Morris Letters, ibid.). Na chymysger ef â William Parry arall, llongwr, a enwir yn fynych yn llythyrau'r
PHILIPPS, WOGAN (2il Farwn Milford), (1902 - 1993), gwleidydd ac arlunydd siartro SS Sinaia a aeth ag yn agos i 2000 o ffoaduriaid i Mexico. Nid oedd y berthynas rhyngddo ef a'i deulu wedi gwella. Er gwaethaf genedigaeth merch, Sarah Jane ('Sally') ar 14 Ionawr 1934 yr oedd y berthynas rhwng Philipps a'i briod wedi dirywio ers peth amser. Bu carwriaeth nwydus rhwng Rosamond Lehmann a Goronwy Rees ac wedi hynny bu perthynas rhyngddi a'r bardd, Cecil Day-Lewis. Ar ddiwedd 1943
PROTHERO, CLIFFORD (1898 - 1990), trefnydd y Blaid Lafur yng Nghymru daeth yn wr allweddol yn y byd gwleidyddol, yn enwedig ar ôl i'r Blaid Lafur ennill Etholiad Cyffredinol 1945 gyda mwyafrif mawr. Llwyddodd yn 1947 i uno Ffederasiwn Llafur Gogledd Cymru gyda Chyngor Rhanbarthol Llafur De Cymru oedd mewn bodolaeth oddi ar 1937 i ffurfio Cyngor Rhanbarthol Llafur Cymru. Magodd berthynas dda gydag arweinwyr Llafur Gogledd Cymru, yn arbennig Goronwy O. Roberts a Huw T
teulu PULESTON Emral, Plas-ym-Mers, Hafod-y-wern, Llwynycnotiau, PULESTON (priododd Angharad, merch Griffith Hanmer ac wyres Tudur ap Goronwy o Fôn; profwyd ei ewyllys 17 Ebrill 1444): yn ystod ymgyrch 1460-1 daliai gastell Dinbych yn rhinwedd ei swydd o ddirprwy gwnstabl i'w gâr, Jasper, iarll Penfro. Dan y Tuduriaid bu i bedwar aelod o'r teulu ran amlwg yn ngweinyddiaeth Sir y Fflint. Yr oedd Syr ROGER PULESTON (bu farw 18 Ionawr 1544/5 yn ôl NLW MS 1504E). a fu'n
REES, MORGAN GORONWY (1909 - 1979), awdur a gweinyddwr prifysgol Ganwyd Goronwy Rees ar 29 Tachwedd 1909 yn Rhos (bellach Pen-y-Geulan), Ffordd y Gogledd, Aberystwyth, y pedwerydd a'r olaf o blant Richard Jenkin Rees (1868-1963), gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd, a'i wraig Apphia Mary (née James, 1870-1931). Daethai'r Parch. R. J. Rees yn ôl i'w gynefin yn 1903 yn weinidog ar y Tabernacl, capel mwyaf y Methodistiaid yn Aberystwyth. Ganwyd dwy ferch
REES, RICHARD JENKIN (1868 - 1963), gweinidog (MC) Nghaerdydd, a bu'n ddiwyd a llwyddiannus yn y swydd honno hyd 1947. Priododd 1894, Apphia Mary James o Ben-y-garn; bu iddynt ddau fab a dwy ferch. (Disgleiriodd ei ail fab, Morgan Goronwy Rees, fel llenor; bu'n Brifathro Coleg y Brifysgol, Aberystwyth, yn y cyfnod 1953-57). Ar ôl ymddeol bu'n byw gyda'i blant ym Mhwllheli, ger Rhydychen, ac yn Waltham Cross, Llundain. Bu farw 30 Ebrill 1963, a chladdwyd ef
ROBERTS, ELIS (bu farw 1789), cowper, baledwr, ac anterliwtiwr yw cyfeiriadau difriol Goronwy Owen (yn ei lythyrau) ato; gweler hefyd Morris Letters, i, 330.

Canlyniadau chwilio

49 - 60 of 76 for "Goronwy"