Y Bywgraffiadur Cymreig

JONES-DAVIES, THOMAS ELLIS (1906 - 1960), meddyg a chwaraewr rygbi rhyng-genedlaethol blynyddoedd cyn ei benodi'n swyddog meddygol (M.O.H.) dros sir Faesyfed yn 1938. Yn ystod Rhyfel Byd II gwasanaethodd fel swyddog yn y R.A.M.C., ac yn ddiweddarach penodwyd ef yn feddyg ymgynghorol, yn arbenigo yng nghlefydau'r galon, yn ysbyty gorllewin Cymru yng Nghaerfyrddin, swydd y bu ynddi am ddeng mlynedd, hyd ei farw. Ymddiddorai mewn pob math o chwaraeon, gan gynnwys rygbi, tennis, criced, a hoci
LEE, ROWLAND (bu farw 1543), esgob Coventry a Lichfield (1534-43) a llywydd cyngor gororau Cymru (1534-43) Lichfield (a gynhwysai hefyd y pryd hynny yr hyn a ddaeth yn esgobaeth annibynnol Caer) ac yn llywydd cyngor y goror yn Llwydlo - gan ddilyn John Voysey, esgob Exeter, yn yr ail swydd. Yr oedd pethau wedi mynd yn ddrwg yng nghyfnod Voysey, a chynhysgaeth o afreoleidd-dra a gafodd Lee. Pan ddechreuodd ar ei waith mynnodd roddi mewn grym fesurau cryfion i ddifodi pob math ar dorr cyfraith; cafodd hyd yn oed
LEEKE, SAMUEL JAMES (1888 - 1966), gweinidog (B) , Cwmaman). Bu farw 31 Rhagfyr 1966 a'i gladdu 4 Ionawr 1967 ym mynwent gyhoeddus Ystumllwynarth. Yr oedd ei enw yn ddihareb ymhlith ei gydnabod fel casglwr llyfrau o bob math, yn eu plith liaws o argraffiadau cyntaf, a chofir amdano hefyd fel meistr ar amryw o ieithoedd, yn enwedig Hebraeg. Cyfrannodd yn gyson i lenyddiaeth yr enwad, e.e. mor gynnar ag 1917 i'r Hauwr ac yn arbennig yn y 30au i'r
LHUYD, EDWARD (1660 - 1709), botanegwr, daearegwr, hynafiaethydd, ac ieithegwr a phedwar yng Nghernyw cyn hwylio i Lydaw. Cawsai ef a'i gymdeithion lawer o drafferth hyd yn oed yng Nghymru a Chernyw, ond yn Llydaw fe'u drwgdybiwyd fel ysbïwyr; ac ar ôl cael eu dal yn St. Pol de Leon fe'u carcharwyd yn Brest am ddeunaw niwrnod. Dychwelodd i Rydychen yn Ebrill, 1701, ar ôl ymweld â phob sir yng Nghymru a chopïo llawysgrifau ac arysgrifau, a chasglu pob math o gywreinbethau yng
LLEWELLYN, THOMAS REDVERS (1901 - 1976), canwr ac athro canu . Nid enillodd Redvers Llewellyn yr un math o enwogrwydd parhaol â rhai o gantorion mawr Cymru, ond serch hynny mae'n haeddu cael ei gyfrif yn eu plith. Beirniadwyd llawer o gantorion Cymru am adael i emosiwn rhemp lethu eu deallusrwydd cerddorol - gwendid a grynhoir yn aml fel 'gormod o'r galon, dim digon o'r pen'. Nid oedd hyn yn wir yn achos Llewellyn; roedd ei berfformiadau'n bŵerus ond yn firain
LLOYD, DAVID TECWYN (1914 - 1992), beirniad llenyddol, llenor, addysgydd llenyddiaeth o bob math, a materion eraill, denai Tecwyn Lloyd ei fyfyrwyr i geisio cyfansoddi rhywbeth eu hunain, ac yn ystod y blynyddoedd hyn, cyhoeddwyd cylchgrawn, Llafar Gwlad, o waith y myfyrwyr. Cyd-diwtor iddo yn Uwchaled yn y cyfnod dan sylw oedd Islwyn Pritchard, a threfnodd y ddau nifer o deithiau i gerdded mynyddoedd yr Alban yn ystod misoedd yr haf, i aelodau'r dosbarthiadau ac eraill o'r ardal
LLOYD, Syr JOHN EDWARD (1861 - 1947), hanesydd, a golygydd cyntaf y Bywgraffiadur Cymreig defnyddiol dros ben; nid oedd ei well am eirio penderfyniad neu ddogfen swyddogol. Bu byth wedyn (nes i drymder ei glyw yn ei flynyddoedd diwethaf arafu peth ar ei ymateb mewn trafodaeth) yn aelod o bob math o bwyllgor yng Nghymru. Yn enwedig, bu o ddefnydd mawr pan aethpwyd ati i aildrefnu Prifysgol Cymru (1919); efô, er enghraifft, a luniodd gyfansoddiad ei Bwrdd Gwybodau Celtaidd, a bu'n Gadeirydd arno
LLYWELYN ap IORWERTH (Llywelyn Fawr; 1173 - 1240), tywysog Gwynedd heblaw un 'de facto' y mae'n amlwg ei fod, yn ei flynyddoedd olaf, yn prysur ffurfio polisi cyfansoddiadol o'r math a ddug ffrwyth yn ystod teyrnasiad ei ŵyr o'r un enw ag ef. Er enghraifft, dyna gymryd iddo'i hun, ar ôl 1230, y teitl newydd - ' Tywysog Aberffraw ac Arglwydd Eryri ' - a'r cam mwy agored a gymerth yn 1238 yn Ystrad Fflur pan fynnodd (yn wyneb protestio gan lys brenin Lloegr) i is
LOUGHER, Syr LEWIS (1871 - 1955), diwydiannwr a gwleidydd trwy ei gwmni tir ac adeiladau y Danybryn Estates. Bu'n aelod blaenllaw o'r Seiri Rhyddion, a chyfrannodd yn helaeth at bob math o sefydliadau ac achosion dyngarol yn ardal Caerdydd. Hen lanc ydoedd. Bu'n byw am amser maith mewn plas o'r enw Dan-y-bryn, Radur (Cheshire Homes erbyn heddiw), ond tuag 1939, symudodd ef a'i chwaer ddibriod Charlotte Lougher i fyw gerllaw yn Northlands, Radur, lle y bu
MACDONALD, GORDON (y Barwn MACDONALD o WAENYSGOR cyntaf), (1888 - 1966), gwleidydd Asia. O 1952-59 bu'n aelod o'r Colonial Development Corporation, corff a wnaeth gyfraniad pwysig i ddatblygiad economaidd a chymdeithasol gwledydd yr hen ymerodraeth mewn cyfnod pan oeddynt yn creu seiliau i'w hannibyniaeth. Wedi cwymp y llywodraeth Lafur yn 1951 dychwelodd Arglwydd MacDonald i'w famwlad lle y daeth yn flaenllaw mewn pob math o gymdeithasau a chyrff cyhoeddus, a daeth ei ymroddiad i
MEURUG, RHYS (bu farw 1586-7), yswain, achwr, a hanesydd (344-6)), a'r llall gan Sils ap Siôn (Llyfr Hir Llanharan, 319). Ei brif ddiddordeb ydoedd hanes Morgannwg, a bu wrthi'n ddyfal yn chwilio am hen ddogfennau o bob math, Lladin a Chymraeg. Ceir yn J. M. Traherne, Stradling Correspondence, 1840, 167-8, lythyr a yrrodd at Syr Edward Stradling o Sain Dunwyd yn 1574, llythyr sy'n dangos fod y ddau hanesydd yn cydweithio. Ysgrifennodd lyfr ar hanes
MIDLETON, WILIAM (c. 1550 - c. 1600), bardd, milwr, a morwr hanfodion fel y gallai pob gŵr bonheddig o Gymro ymarfer â hi. Mynnai greu yng Nghymru yr un math o fywyd llenyddol ag a welid yng ngwledydd eraill gorllewin Ewrop yn yr oes honno. Ceir awdlau a chywyddau ac englynion o'i waith yn y llawysgrifau, ac yn 1603 cyhoeddodd Thomas Salesbury ei gyfieithiad o'r Salmau ar fesurau'r penceirddiaid, Psalmae y Brenhinol Brophwyd Dafydh. Cafwyd gafael hefyd ar ddarn o

Canlyniadau chwilio

73 - 84 of 140 for "Math"