GRUFFYDD ap RHYDDERCH ap IESTYN (bu farw 1055), brenin

Enw: Gruffydd Ap Rhydderch Ap Iestyn
Dyddiad marw: 1055
Plentyn: Caradog ap Gruffydd ap Rhydderch
Rhiant: Rhydderch ab Iestyn
Rhyw: Gwryw
Galwedigaeth: brenin
Maes gweithgaredd: Gwleidyddiaeth a Mudiadau Gwleidyddol; Teuluoedd Brenhinol a Bonheddig
Awdur: Thomas Jones Pierce

Pan feddiannwyd y Deheubarth gan Gruffydd ap Llywelyn yn 1044, rhoddwyd ynni newydd i wrthwynebiad y De; gan arweiniad Gruffydd ap Rhydderch; felly adenillodd ei hannibyniaeth yn 1045. Rhoddodd Gruffydd i'w wlad fabwysiedig lywodraeth rymus a nodweddwyd gan wrthwynebiad i'r Daniaid. I raddau gellir priodoli ei hawl i ymyrryd yn helyntion Deheubarth i'r ffaith i'w dad lwyddo i gipio'r awdurdod yno rhwng 1023 a 33. Yn ychwanegol yr oedd Gruffydd eisoes yn frenin ym Morgannwg — ar Wynllwg mae'n debyg — a bu gan ei ddisgynyddion fesur o awdurdod yno hyd 1270.

Awdur

Dyddiad cyhoeddi: 1953

Hawlfraint Erthygl: http://rightsstatements.org/page/InC/1.0/