LEWIS, JOHN (‘Eos Glyn Wyre’; 1836 - 1892), bardd a cherddor

Enw: John Lewis
Ffugenw: Eos Glyn Wyre
Dyddiad geni: 1836
Dyddiad marw: 1892
Priod: Jane Lewis (née Davies)
Plentyn: David Wyre Lewis
Rhiant: Margaret Lewis
Rhiant: Lewis Lewis
Rhyw: Gwryw
Galwedigaeth: bardd a cherddor
Maes gweithgaredd: Cerddoriaeth; Barddoniaeth
Awdur: David Wyre Lewis

Ganwyd 6 Ebrill 1836, mab Lewis Lewis a Margaret ei wraig, Hen Dŷ Mawr, Llanrhystyd, Sir Aberteifi. Teiliwr oedd ei dad; yr oedd hefyd yn gerddor. Dilynwyd ef yn yr un grefft gan ddau o'r meibion, sef David Lewis, ‘y Cerddor’ a John, sef ‘Eos Glyn Wyre.’ Codwyd y brawd arall, Evan, yn grydd.

Priododd John Lewis ferch Felinganol, o'r enw Jane Davies, ac aeth i fyw i'r lle hwnnw, a ganwyd iddynt saith o blant. Cyfansoddodd rai tonau a rhanganau. Ceir tôn o'i eiddo yng nghasgliad William Harries, Heolyfelin, 1896, yn dwyn yr enw ‘Adgyfodiad.’ Cyhoeddwyd rhangan o'i eiddo — y geiriau a'r gerddoriaeth yn Golud yr Oes. Ond fel bardd yr enwogodd ei hun. Cyfansoddodd lawer o bryddestau, caneuon, ac englynion, ac enillodd wobrwyon lawer. Bu farw 2 Tachwedd 1892 a chladdwyd ym mynwent eglwys Llanrhystyd. Trosglwyddodd ei blant ei lawysgrifau ef a rhai ei frawd David Lewis, gyda llawer o lyfrau printiedig, i'r Llyfrgell Genedlaethol yn 1929. Brawd iddo oedd David Lewis (1828 - 1908.

Awdur

Dyddiad cyhoeddi: 1953

Hawlfraint Erthygl: http://rightsstatements.org/page/InC/1.0/