MARC, SIARL (1720 - 1795), Tŷmawr, Bryncroes, Llŷn, pregethwr gyda'r Methodistiaid Calfinaidd, a phrydydd

Enw: Siarl Marc
Dyddiad geni: 1720
Dyddiad marw: 1795
Plentyn: Mary Thomas (née Charles)
Plentyn: Lewis Charles
Rhyw: Gwryw
Galwedigaeth: pregethwr gyda'r Methodistiaid Calfinaidd, a phrydydd
Home: Tŷmawr
Place: BryncroesLlŷn
Maes gweithgaredd: Crefydd; Barddoniaeth
Awdur: Richard Thomas

Ef oedd y pennaf o gryn lawer o ‘gynghorwyr’ ei wlad wedi ei dröedigaeth tua'r flwyddyn 1741. Tybir mai saer coed oedd wrth ei grefft. Symudodd ei gartref deirgwaith neu bedair cyn myned i fyw yn fferm Tŷ Mawr, Bryncroes. Dyma a ddywedir amdano gan Robert Jones, Rhoslan yn Drych yr Amseroedd : ‘Yr oedd yn ŵr o synwyrau cryfion, ac yn gadarn yn wir athrawiaeth, a'i ddoniau yn eglur i draddodi ei genadwri. Yr oedd yn barchus yn ei ardal, yn dderbyniol gan yr eglwysi.’ Nid rhyfedd oedd i'r fath un ennill iddo'i hun le amlwg ym marn ei gydnabod. Er ei natur hynaws cafodd brofi erledigaeth, ond daliodd yn gadarn a diysgog i bregethu ac arolygu'r seiadau yng ngwlad Llŷn. Daeth y Tŷ Mawr yn fan cyfarfod i'r crefyddwyr, ac yn y flwyddyn 1752 fe adeiladwyd ar dir gerllaw y ffermdy y capel cyntaf i'r Methodistiaid yn sir Gaernarfon. Bu am rai blynyddoedd yn niwedd ei oes yn ddall. Bu farw 17 Mai 1795 yn 75 mlwydd oed. Am ei waith fel emynydd gweler J. Thickens, Emynau a'u Hawduriaid.

Awdur

Dyddiad cyhoeddi: 1953

Hawlfraint Erthygl: http://rightsstatements.org/page/InC/1.0/