PUGH, ELLIS (1656 - 1718), Crynwr ac awdur Annerch ir Cymru

Enw: Ellis Pugh
Dyddiad geni: 1656
Dyddiad marw: 1718
Rhyw: Gwryw
Galwedigaeth: Crynwr ac awdur Annerch ir Cymru
Maes gweithgaredd: Crefydd; Llenyddiaeth ac Ysgrifennu
Awdur: Robert (Bob) Owen

Ganwyd yn Penrhos gerllaw Tyddyn y Garreg ym mhlwyf Dolgellau, Sir Feirionnydd, ym mis Mehefin 1656 (ym mis Awst yn ôl NLW MS 9270A ). Buasai ei dad farw cyn geni'r mab, a bu'r fam farw ychydig ddyddiau ar ôl ei eni. Pan oedd yn 18 oed ymunodd â'r Crynwyr, dan ddylanwad John ap John; chwe blynedd yn ddiweddarach dechreuodd weinidogaethu gyda'r Crynwyr. Yn 1686 cychwynnodd ef a'i deulu a llu o Gymry eraill ar y daith hir i Pennsylvania. Cyraeddasant Barbadoes fis Mawrth 1687 a Pennsylvania yn yr haf. Ymsefydlodd Pugh yn agos i Gwynedd, Philadelphia County (Montgomery County yn awr). Bu'n amaethu ac yn gweinidogaethu i'w gyd- Gymry. Yn 1706 aeth i Gymru, eithr dychwelodd yn 1708 a pharhau i weinidogaethu. Bu farw 3 Hydref (3 Rhagfyr medd Blackwell) 1718. Gadawodd ar ei ôl lawysgrif ei Annerch ir Cymru. Trefnwyd gan Grynwyr Haverford a Gwynedd i argraffu'r gwaith hwn, yn ôl dymumad yr awdur, a chyhoeddwyd ef yn Philadelphia — ‘Argraphedig yn Philadelphia, Ymhensilfania, gan Andrew Bradford, MDCCXXI’ — y llyfr Cymraeg cyntaf a argraffwyd yn U.D.A. (Y mae copi ohono yn Ll.G.C.) Ailargraffwyd y gwaith yn Llundain yn 1782 ac 1801. Cafwyd argraffiad Saesneg — ‘Translated from the British Language by Rowland Ellis. Revis'd and corrected by David Lloyd’, ac argraffwyd y cyfieithiad hefyd, o dan y teitl A Salutation to the Britains, yn Philadelphia, ‘Printed by S. Keimer, for W. Davies, Bookbinder, in Chesnut-Street, 1727.’ Cafwyd hefyd argraffiadau o'r cyfieithiad yn Llundain yn ddiweddarach — yn 1732, 1739, a 1793.

Awdur

Dyddiad cyhoeddi: 1953

Hawlfraint Erthygl: http://rightsstatements.org/page/InC/1.0/