RICHARD, TIMOTHY (1845 - 1919), ‘Un o'r cenhadon mwyaf a anfonwyd gan unrhyw ran o'r Eglwys Gristionogol i China’

Enw: Timothy Richard
Dyddiad geni: 1845
Dyddiad marw: 1919
Priod: Ethel Richard (née Tribe)
Priod: Mary Richard (née Martin)
Rhiant: Eleanor Richard (née Lewis)
Rhiant: Timothy Richard
Rhyw: Gwryw
Galwedigaeth: ‘Un o'r cenhadon mwyaf a anfonwyd gan unrhyw ran o'r Eglwys Gristionogol i China’
Maes gweithgaredd: Crefydd
Awdur: Edward William Price Evans

Ganwyd yn Ffaldybrenin 10 Hydref 1845, mab Timothy ac Eleanor Richard. Bedyddiwyd ef yn 1859 a daeth yn aelod o eglwys y Bedyddwyr, Caeo. Wedi iddo fod am gyfnod yn athro ysgol aeth i Goleg y Bedyddwyr, Hwlffordd, yn 1865, ac yn 1869 anfonwyd ef i China gan Gymdeithas Genhadol y Bedyddwyr. Llafuriodd yn China, gydag ysbeidiau anaml ym Mhrydain, o 1870 hyd 1915 — ar y cyntaf yn Chafoo, wedyn yn Shantung a Shansi, ac yna, yn Shanghai, pan ddewiswyd ef (1891) yn ysgrifennydd y ‘Chistian Literature Society of China.’ Ymddiswyddodd yn 1915 a bu farw yn Llundain ar 17 Ebrill 1919.

Y mae'n amhosibl rhoddi hyd yn oed fraslun o'i weithrediadau a'i weithgareddau amrywiol ac amlochrog a'r dylanwad eang a gafod ei lafur. Yr oedd yn arloeswr fel cenhadwr, yn ddyngarwr, yn wladweinydd cenhadol, yn ysgolhaig, yn addysgydd, yn awdur, yn ŵr cyhoeddus, ac yn gyfaill a chynghorwr tywysogion a gwerinwyr; yr oedd enw ‘Li T'i-mo-tai’ yn adnabyddus ym mhob rhan o China. Cafodd rai o anrhydeddau uchaf China, e.e. yr oedd yn Fandarin o'r radd uchaf ac yn aelod o Urdd y Ddraig Ddwbl. Cafodd radd Ll.D. (‘er anrhydedd’) Prifysgol Cymru (1916); yr oedd hefyd yn D.D. a Litt.D. [Gw. hefyd Richards, Jedediah.]

Priododd (1), 1878, Mary Martin (bu farw 1903), a bu iddynt bedwar o blant, a (2), yn 1914, Dr. Ethel Tribe, a oroesodd ei gŵr.

Awdur

Dyddiad cyhoeddi: 1953

Hawlfraint Erthygl: http://rightsstatements.org/page/InC/1.0/