EVANS, WILLIAM JOHN (1866 - 1947), cerddor

Enw: William John Evans
Dyddiad geni: 1866
Dyddiad marw: 1947
Priod: Mary Elizabeth Evans (née Milligan)
Plentyn: Ifor Leslie Evans
Rhiant: Rhys Evans
Rhyw: Gwryw
Galwedigaeth: cerddor
Maes gweithgaredd: Crefydd; Eisteddfod; Cerddoriaeth; Perfformio
Awdur: Robert David Griffith

Ganwyd 29 Tachwedd 1866 yn Aberdâr. Dygwyd ef i fyny yn yr un alwedigaeth â'i dad, Rhys Evans a chydag ef yn y fasnach. Cafodd bob mantais i feithrin a datblygu'r dalent gerddorol yn ei gartref, a llwyr ymroddodd yntau i wasanaethu cerddoriaeth. Penodwyd ef yn organydd capel Siloa, a gelwid am ei wasanaeth yn y deheudir i roddi perfformiadau ar yr organ. Gwasanaethodd fel beirniad mewn amryw eisteddfodau. Yr oedd yn un o arweinyddion mwyaf poblogaidd cymanfaoedd canu, a bu'n arwain cannoedd ohonynt yng Nghymru. Gwnaeth wasanaeth arbennig i gerddoriaeth trwy ffurfio cerddorfa yn Aberdâr, a chynnal cyngherddau cerddorfaol o weithiau'r meistri. Enillodd y gerddorfa yn eisteddfod genedlaethol Pontypridd. Enillodd Côr Meibion, Aberpennar, o dan ei arweiniad yn eisteddfod yr Albert Hall, Llundain. Yr oedd yn un o olygwyr Y Caniedydd Cynulleidfaol Newydd, 1921, a Caniedydd Newydd yr Ysgol Sul, 1930. Ceir pump o donau o'i waith yn Y Caniedydd Cynulleidfaol Newydd, ac y mae ei dôn ‘Rhys’ (a gyfansoddodd er côf am ei dad) ar yr emyn ‘Rho im yr hedd’ yn boblogaidd. Perfformiwyd llawer o gyfanweithiau ganddo ef a'i dad yn Aberdâr. Wedi colli ei briod, ac ymddiswyddo o'i fasnach, aeth i fyw at ei fab — y Prifathro Ifor L. Evans, Aberystwyth, ac yno y bu farw ar 12 Rhagfyr 1947. Claddwyd ef ym mynwent Aberdâr.

Awdur

Dyddiad cyhoeddi: 1970

Hawlfraint Erthygl: http://rightsstatements.org/page/InC-RUU/1.0/