EVANS, DAVID TECWYN (1876 - 1957), gweinidog (EF)

Enw: David Tecwyn Evans
Dyddiad geni: 1876
Dyddiad marw: 1957
Priod: Nanna Evans (née Stirrup)
Rhiant: Catherine Evans
Rhiant: Evan Evans
Rhyw: Gwryw
Galwedigaeth: gweinidog (EF)
Maes gweithgaredd: Crefydd
Awdur: Gwilym Richard Tilsley

Ganwyd 5 Rhagfyr 1876 yn Aberdeunant Uchaf, Llandecwyn, Meirionnydd, mab Evan a Catherine Evans. Cafodd ei addysg yn ysgol genedlaethol Llandecwyn, ysgol fwrdd Talsarnau (lle bu hefyd yn ddisgybl-athro), Coleg y Brifysgol, Bangor a choleg diwinyddol Didsbury, Manceinion. Dechreuodd bregethu y Sulgwyn 1894 yn 17 oed a daeth i sylw gwlad yn fuan, ac yn 1902 ar ddechrau ei yrfa bu ar daith bregethu yn America ac aeth yno wedyn yn 1913. Bu'n weinidog yn y lleoedd a ganlyn: Aberdyfi 1902, Llanddulas 1904, Y Felinheli 1907, Conwy 1910, Llanrwst 1911, Birkenhead 1914, Wrecsam 1919, Rhyl 1922, Bangor 1925, Llandudno 1928, Tre-garth 1931, Abergele 1936, Aberdyfi 1939. Yn 1941 aeth yn ‘uwchrif’ gan fyw yn y Rhyl. Yno y bu farw yn 80 oed 27 Hydref 1957. Ei briod oedd Nanna Stirrup o Langefni a fu farw yn 1925. Enillodd radd M.A. Prifysgol Cymru yn 1927 am draethawd ar yr iaith Gymraeg a chafodd radd D.D. (Cymru) er anrhydedd yn 1951. Ef oedd llywydd y Gymanfa Gymreig yn 1929-30 ac o 1936 hyd 1941 bu'n gadeirydd ail dalaith gogledd Cymru.

Yr oedd ‘Tecwyn’ yn un o dywysogion mwyaf y pulpud yn ei gyfnod ac yn ei bregethu ceid cyfuniad rhyfedd o ysgolheictod, gwres a dawn llefaru. Yr oedd hefyd yn ddarlithydd poblogaidd ar destunau fel ‘Llyfr Job’, ‘Llyfr Jona’, ‘Y Beibl Cymraeg’, ‘Ann Griffiths’, ‘Puleston Jones’. Cyhoeddwyd amryw o'r darlithiau hyn yn llyfrynnau. Yr oedd yn ddisgybl teyrngar iawn i John Morris-Jones a gwnaeth lawer i boblogeiddio'r orgraff newydd mewn darlith a chylchgrawn a thrwy ei lyfr Yr iaith Gymraeg: ei horgraff a'i chystrawen (1911) a ail-argraffwyd droeon. Bu'n olygydd Yr Eurgrawn am ugain mlynedd (1931-51) a thrwy hwnnw hefyd dysgodd lawer i ysgrifennu Cymraeg cywir.

Lluniodd rai emynau (y mwyaf adnabyddus yw ‘Duw a Thad yr holl genhedloedd’) a chyfieithodd emynau a cherddi eraill a chyhoeddodd rai ohonynt yn Bytheiad y nef a chaniadau eraill (1927). Yr oedd yn gydolygydd Llestri'r trysor (1914), ac yn 1920 cyhoeddodd Iesu hanes, cyfieithiad o Jesus of history (T.R. Glover). Cyhoeddodd esboniad i'r Ysgol Sul ar I Corinthiaid (1926), casgliad o weddïau (1945), llawer o'i bregethau mewn cyfnodolion a llyfrau, a pheth o hanes ei fywyd yn Atgofion cynnar (1950).

Awdur

Dyddiad cyhoeddi: 1997

Hawlfraint Erthygl: http://rightsstatements.org/page/InC/1.0/