Y Bywgraffiadur Cymreig

EVANS, ELLIS HUMPHREY (Hedd Wyn; 1887 - 1917), bardd Ffrainc. Pan alwyd ei ffugenw ('Fleur-de-lis') yn eisteddfod genedlaethol Birkenhead, Medi 6, hysbyswyd ei farwolaeth; syrthiasai ym mrwydr Cefn Pilkem, 31 Gorffennaf. Cyhoeddwyd cyfrol o'i ganeuon, Cerddi'r Bugail, yn 1918. Defnyddiwyd yr elw a gaed oddi wrthi, a thanysgrifiadau eraill, i godi cerflun coffa iddo yn Trawsfynydd, gwaith L. S. Merrifield. Cafwyd ail argraffiad o'r Cerddi yn 1931. Hoffter
EVANS, GEORGE EWART (1909 - 1988), llenor ac hanesydd llafar Delight (1975), a leolir yng nghymoedd De Cymru, yn taro cywair mwy storïol a naturiol. Bu farw 11 Ionor 1988 yn Brooke; bu ei angladd yn Norwich; gwasgarwyd ei lwch ar y bryniau uwchben Abercynon. Bu farw ei wraig yn Brooke 19 Medi 1999. Bu ei fab Matthew, ganwyd 1941) yn gadeirydd cwmni Faber & Faber, cyhoeddwyr llyfrau ei dad, ac yn 2000 dyrchafwyd ef i Dŷ'r Arglwyddi fel yr Arglwydd Evans o Temple
EVANS, GEORGE EYRE (1857 - 1939), gweinidog Undodaidd a hynafiaethydd Mab i David Lewis Evans; ganwyd 8 Medi 1857 yn Colyton, swydd Dyfnaint. Bu yn ysgol William Thomas ('Gwilym Marles') ac mewn ysgol yn Lerpwl. Bu am rai blynyddoedd yn weinidog Eglwys y Gwaredwr yn Whitchurch, Sir Amwythig, a rhoes flynyddoedd o'i oes yn ddi-dâl i'r capel Undodaidd yn Aberystwyth. Eithr hanesydd a hynafiaethydd ydoedd yn anad dim. Bu am 18 mlynedd yn swyddog ymchwil i'r comisiwn
EVANS, GRIFFITH IFOR (1889 - 1966), llawfeddyg ac arloeswr y Weinidogaeth Iacháu yng Nghymru unigolyn. Er holl ddisgleirdeb blynyddoedd cynnar ei yrfa fel meddyg, ni allai ddianc rhag elfennau mympwyol wrth ddadansoddi canlyniadau ei arbrofion, a phriodol yw nodi fod y duedd yma yn wybyddus i'w gyfoedion ymhell cyn iddo ddechrau ar ei waith gyda'r Weinidogaeth Iacháu. Priododd â Dilys Eames o Fangor yn 1916. Ni bu iddynt blant. Bu farw 20 Medi 1966 yn Llundain a'i gladdu ym mynwent Llanbeblig
EVANS, GRUFFYDD (1866 - 1930), clerigwr a hynafiaethydd Ganwyd 18 Medi 1866 ym Mhontardawe, yn fab i John Gruffydd, goruchwyliwr gwaith, a’i wraig Elizabeth (g. Griffiths). Wedi bod am gyfnod byr yn ddisgybl-athro yng Nghlydach (Cwm Tawe), aeth i Goleg Dewi Sant, a graddio yn 1891 (B.D. 1902). Cafodd urddau yn 1892 a 1894; bu'n gurad yn Abertawe, Llansadwrn, a Llandingad (Llanymddyfri). Cafodd ficeriaeth Cydweli yn 1908; yn 1913 symudodd i ficeriaeth
EVANS, GWYNFOR RICHARD (1912 - 2005), cenedlaetholwr a gwleidydd Ganwyd Gwynfor Evans ar 1 Medi 1912 yn Y Goedwig, 24 Somerset Road, y Barri, yr hynaf o dri o blant Daniel James ('Dan') Evans (1883-1972), siopwr diwyd a hynod lwyddiannus, a Catherine Mary (ganwyd Richard) (1879-1969), hithau'n siopwraig o blith Cymry capelog Llundain, yn hanu o Gydweli. Cynnyrch Cristnogaeth anghydffurfiol Cymru yn anad unpeth oedd Gwynfor Evans. Roedd ei dad-cu, Ben Evans
EVANS, HUGH (1854 - 1934), awdur a chyhoeddwr llyfrau Ganwyd yn Ty'n Rhos, Cwm Main, Llangwm, 14 Medi 1854, mab Hugh Evans a Jane (Barnard). Priododd Jane, ferch David a Sarah Williams, Pant-y-Clai, Cynwyd. Ar ôl tymor byr yn ysgol Cerrig-y-drudion o dan ofal John Williams (a fuasai'n cadw siop lyfrau yn y Strand, Llundain) dechreuodd weithio fel wagner ar wahanol ffermydd. Aeth i Lerpwl yn 1875 lle bu'n gweithio am flwyddyn ynglŷn ag adeiladu capel
EVANS, IOAN LYONEL (1927 - 1984), gwleidydd Llafur farwolaeth gynamserol. O 2 Mai hyd at 26 Medi 1966, roedd Evans yn aelod dirprwyol o Gynulliad Seneddol Cyngor Ewrop. Gwasanaethodd am ddwy flynedd, 1964-66, fel ysgrifennydd preifat seneddol Tony Benn a oedd yn Bostfeistr-Cyffredinol yn llywodraeth gyntaf Harold Wilson. Ym 1966 daeth yn chwip iau'r llywodraeth, gan sicrhau dyrchafiad i brif chwip a Rheolwr yr Osgordd ym 1968. Ar ôl iddo golli ei sedd yn
EVANS, JAMES THOMAS (1878 - 1950), prifathro coleg y Bedyddwyr, Bangor yr Hen Destament. Bu yn llywydd Cymanfa Bedyddwyr Arfon, a rhoes wasanaeth mawr drwy'r blynyddoedd i'w enwad yn eglwysi'r Gogledd. Priododd 18 Medi 1907, Annie Humphreys. Bu farw 28 Chwefror 1950 a chladdwyd ef yng ngladdfa Glanwydden.
EVANS, JOHN (1702 - 1782), clerigwr gwrth-Fethodistaidd Ganwyd ym Meidrym 2 Medi 1702, yn fab i Rice Evans ac yn ŵyr i Thomas Price, a fu'n ficer Meidrym gyda Llanfihangel Abercywyn am 39 mlynedd. Addysgwyd ef yn ysgol ramadeg Caerfyrddin ac yng Ngholeg Iesu, Rhydychen, lle'r ymaelododd 26 Chwefror 1721-2, ond ni raddiodd (er y dywedir gan rai iddo raddio). Yn 1730, cafodd fywoliaeth Eglwys Cymyn (sillebir yr enw amryw ffyrdd) gan y Goron, ond ni
EVANS, JOHN (1770 - 1799), teithiwr ac asiant trefedigaethol Sbaenaidd Ffrangeg (Canada) y ' North West Company ' a oedd wedi sefydlu gorsaf ar y Missouri ymhlith y Mandan. Ar ôl iddo deithio 300 milltir dros y tir fe'i gorfodwyd i ddychwelyd oblegid iddo ddyfod i wrthdrawiad â'r Sioux. Cychwynnodd eilwaith ar 8 Mehefin a chyrraedd y Mandan ar 23 Medi. Ymlidiodd y bobl Ffrangeg o Canada, tynnwyd y faner ' Union Jack ' i lawr a dyrchafu baner Sbaen yn ei lle. Ar wahân i un
EVANS, JOHN (1840 - 1897) Eglwys Bach, gweinidog Wesleaidd Ganwyd 28 Medi 1840, yn Tŷ Du, Eglwysbach, sir Ddinbych. Addysgwyd ef yn yr ysgol genedlaethol leol, ac yna gweithiodd ar fferm ei dad nes mynd i'r weinidogaeth. Dechreuodd bregethu yn 17 oed, ac ymhen ychydig fisoedd yr oedd pob capel yr âi iddo yn orlawn, ac yn aml fwy o'r tu allan nag o'r tu mewn. Yn ei flynyddoedd cyntaf bu amryw droeon chwithig wrth iddo geisio ymwthio drwy'r dyrfa i'r capel

Canlyniadau chwilio

181 - 192 of 894 for "Medi"