Y Bywgraffiadur Cymreig

EVANS, THEOPHILUS (1693 - 1767), hanesydd a llenor chael bywoliaeth Llangamarch, gan gynnwys Llanwrtyd ac Abergwesyn. Gwnaethpwyd ef yn gaplan teulu i Marmaduke Gwynne, Garth, Brycheiniog, oddeutu'r un adeg. Yn 1739 ychwanegwyd Llanfaes, Aberhonddu, at ei fywiolaethau. Rhoddodd Llangamarch heibio i'w fab-yng-nghyfraith yn 1763, ond daliodd Lanfaes hyd ei farwolaeth, 11 Medi 1767. Claddwyd ef ym mynwent Llangamarch. Apwyntiwyd ' Williams Pantycelyn
EVANS, THOMAS (Telynog; 1840 - 1865), bardd Ganwyd 8 Medi 1840 yn nhref Aberteifi, mab Thomas Evans, saer llongau o'r dref honno. Pan oedd yn 11 oed aeth i weithio ar long a hwyliai rhwng porthladdoedd Cymru. Ond nid oedd y bywyd hwn wrth ei fodd; dihangodd i Aberdâr a gweithiodd fel glowr yng Nghwmbach. Dechreuodd farddoni pan oedd yn ieuanc iawn a chafodd ei wobr gyntaf am bryddest ar 'Gostyngeiddrwydd' mewn eisteddfod a gynhaliwyd dan
EVANS, THOMAS (1897 - 1963), henadur, gweinyddwr ysbytai ac addysg Ganwyd yn Nhwyn Carno, Rhymni, Mynwy, 9 Medi 1897, mab William Evans, glöwr, a Catherine, ei wraig. Brodor o Hirwaun, Aberdâr, oedd ei dad ond â'i wreiddiau yng Ngheredigion. Addysgwyd y mab yn ysgolion elfennol Rhymni, ond gadawodd yn 12 oed i weithio mewn gwaith priddfeini yn Rhymni. Ar ôl hynny treuliodd 14 blynedd tan ddaear ym mhyllau glo Rhymni, Oakdale a Phengam. Pan dorrodd streic fawr
EVANS, TREBOR LLOYD (1909 - 1979), gweinidog (Annibynwyr) ac awdur ddylanwadau mawr ar Trebor yn ei ieuenctid. Fe'i haddysgwyd yn ysgol gynradd y Bala, a hen Ysgol Ramadeg Tŷ-tan-domen, cyn ei dderbyn yn 1927 yn fyfyriwr â'i fryd ar y Weinidogaeth Gristnogol i Goleg Bala-Bangor, a choleg y Brifysgol Bangor. Graddiodd yno mewn Athroniaeth yn 1930 a Diwinyddiaeth yn 1934. Fe'i hordeiniwyd yn weinidog yn Soar, Penygroes, Arfon ym mis Medi 1933, cyn symud i'r Tabernacl
EVANS-WILLIAMS, LAURA (1883 - 1944), cantores merch hynaf John ac Ellen Evans, Henllan, sir Ddinbych; ganwyd yn Bryn Meirion, Henllan, 7 Medi 1883. Bu'n ddisgybl yn ysgol Howell yn Ninbych, ac aeth wedyn i'r Royal Academy of Music yn Llundain. Dechreuodd ganu fel contralto, ac enillodd wobrau mewn amryw eisteddfodau; ond pan aeth i'r Academy fe'i hyfforddwyd gan Edward Iles, a daeth yn soprano 'delynegol'. Enillodd gryn fri fel datgeinydd
FELD, VALERIE ANNE (1947 - 2001), gwleidydd gwleidydd oedd â hanes o weithredu'n gymdeithasol. Roedd yn aelod o Amnest Rhyngwladol, Greenpeace a Cyrenians Cymru. Bu hefyd yn dysgu'r iaith Gymraeg, gan deimlo'n ymwybodol iawn o'r angen i uno'r ddwy gymuned ieithyddol yng Nghymru. Bu Val Feld farw o gancr ar 17 Gorffennaf 2001. Hi oedd yr aelod cyntaf erioed o'r Cynulliad Cenedlaethol i farw tra yn ei swydd. Yn yr isetholiad a gynhaliwyd ar 27 Medi
FERRAR, ROBERT (bu farw 1555), merthyr ac esgob Protestannaidd brenin, 20 Tachwedd 1540, pan gafodd bensiwn o £80. Gan ei fod yn ddiwygiwr blaenllaw ac yn ffefryn gyda Somerset, fe'i gwnaethpwyd yn bregethwr ac ymwelydd brenhinol yn 1547. Ei gysegriad ef yn esgob Tyddewi, 9 Medi 1548, oedd y cyntaf yn ôl y ffurf-wasanaeth Saesneg. Aeth yn gynnen gas rhyngddo a phlaid ddylanwadol ymhlith y canoniaid, a fanteisiodd ar gwymp Somerset i gyflwyno rhestr o gyhuddiadau
FINCH, HAROLD JOSIAH (1898 - 1979), gwleidydd Llafur cyntaf dros Gymru. Roedd Finch hefyd yn llywydd Cymdeithas Goffa Islwyn. Urddwyd ef yn farchog ym 1976. Priododd ym mis Medi 1922 Gladys, merch Arthur Hinder, a bu iddynt un mab ac un ferch. Roedd cartref y teulu ym Mhontllanfraith, ac yn Llundain bu Finch yn lletya yn 56 Kenwyn Road, Clapham Common. Cyhoeddodd nifer o weithiau ar anafiadau diwydiannol ac ar iawndaliadau. Ym 1972 cyhoeddodd gyfrol
teulu FITZ WARIN, arglwyddi Whittington, Alderbury, Alveston, Angharad merch Madog ap Gruffydd â mab Fulk, ond ni bu priodas; nid oes sicrwydd ai gwrthwynebiad Llywelyn a achosodd fethiant y cynllun. Ar ôl ei fuddugoliaeth yn Lewes ar 14 Mai 1264, ceisiodd Simon de Montfort gynhorthwy Llywelyn ap Gruffydd trwy ganiatáu iddo, ar 22 Mehefin 1265, wasanaeth ffiwdal arglwydd Whittington; yn ôl cytundeb Trefaldwyn, 29 Medi 1267, cysylltwyd y wlad unwaith eto â Chymru
FITZGERALD, MAURICE (bu farw 1176), un o goncwerwyr Iwerddon de Montgomery, oedd ei wraig; yr oedd hi'n fyw yn 1171. Dyn gwrol, diymhongar, a phrin ei eiriau oedd Maurice. Bu farw yn Wexford c. 1 Medi 1176.
FLEURE, HERBERT JOHN (1877 - 1969), daearyddwr yn 1894 a chael gradd Intermediate B.Sc. yn 1897. Ym mis Medi 1897 enillodd ysgoloriaeth i Aberystwyth lle y daeth yn aelod sylfaenol Cyngor y Myfyrwyr, cyhoeddodd erthyglau yng ngylchgrawn y coleg a chafodd radd dosbarth cyntaf mewn sŵoleg yn 1901. Dyfarnwyd iddo gymrodoriaeth Prifysgol Cymru a'i galluogodd i fynd i Zürich, yr Yswisdir, i astudio bioleg y môr. Yno meistrolodd Almaeneg (yr oedd
FLOWERS, BRIAN HILTON (Arglwydd Flowers), (1924 - 2010), gwyddonydd a gweinyddwr prifysgol Ganwyd Brian Hilton Flowers ar 13 Medi 1924 yn Blackburn, yr hynaf o dri o blant y Parchedig Harold J. Flowers (1894-1971), gweinidog adnabyddus gyda'r Bedyddwyr, a'i wraig Marian (née Hilton, 1897-1985). Symudodd y teulu yn ôl i Gymru yn 1932, a chafodd Brian ei addysg yn Ysgol Ramadeg yr Esgob Gore yn Abertawe, lle meithrinwyd ei ddiddordeb mewn ffiseg gan athro brwdfrydig o'r enw Mr Foukes

Canlyniadau chwilio

205 - 216 of 894 for "Medi"