Y Bywgraffiadur Cymreig

JONES, JOHN WILLIAM (1883 - 1954), llenor, casglwr llythyrau ac amryfal bapurau, cyhoeddwr, hynafiaethydd a bardd gwlad ); Rolant Wyn : Dŵr y Ffynnon (Blaenau Ffestiniog, 1949), ac R.R. Morris : Caneuon R. R. Morris (1951). Un o'i gyfeillion agos oedd Ellis Humphrey Evans ('Hedd Wyn') a chynorthwyodd J.R. Jones gyda chyhoeddi Cerddi'r bugail. Rhoddodd beth cymorth i gasglu cynnwys O Drum i Draeth Eliseus Williams ('Eifion Wyn') ac i wneud cofiannau i Owen Griffith Owen ('Alafon') a John John Roberts ('Iolo Caernarfon
JONES, ROBERT (1810 - 1879), clerigwr ac awdur Owen … with his Life and Correspondence (dwy gyfrol) ac yn 1877 The Works of Iolo Goch, with a sketch of his life, ond torrwyd ar draws hyn gan ei farwolaeth. Yr oedd yn aelod pybyr o Anrhydeddus Gymdeithas y Cymmrodorion, ac yn 1876 penodwyd ef yn olygydd Y Cymmrodor; rhoddes gryn gefnogaeth i'r eisteddfod genedlaethol, ac i Goleg Prifysgol Cymru, Aberystwyth, yn ei flynyddoedd cynnar. Yr oedd yn
JONES, THOMAS LLEWELYN (1915 - 2009), bardd a llenor toreithiog Llewelyn ac Iolo Ceredig. Etifeddodd y ddau yn helaeth o ddoniau ei tad gan gyfrannu yn sylweddol at fywyd y genedl yn eu hamrywiol feysydd, Emyr fel llenor, athro a darlithydd ac Iolo fel gwyddbwyllwr rhyngwladol. Addysgwyd Llew Jones yn ysgolion cynradd Capel Mair a Saron ac yna yn ysgol uwchradd Llandysul. Gadawodd yr ysgol yn un-ar-bymtheg oed a bu am gyfnod y ddisgybl-athro yn ei hen ysgol yng
LEWIS, HENRY (1889 - 1968), ysgolhaig Cymraeg a Cheltaidd, ac Athro prifysgol yrfa hefyd bu'n golygu a dehongli gwaith beirdd yr oesoedd canol. Ei ddau gyfraniad mwyaf arbennig yn y maes hwn yw ei waith ar Iolo Goch ar gyfer Cywyddau Iolo Goch ac eraill (1925 ac 1937), a Hen gerddi crefyddol (1931), a oedd yn llafur arloesol ar adran bwysig o waith y Gogynfeirdd. Golygodd hefyd rai testunau o gyfnod y Dadeni megis Hen gyflwynadau (1948), a rhai diweddar fel Llanwynno
LEWIS, TIMOTHY (1877 - 1958), ysgolhaig Cymraeg a Chelteg ysgrifennai llawer o bobl ato i ddangos eu bod yn falch iddo 'achub cam' Iolo Morganwg a'r Orsedd ac nad oedd arno gywilydd nac ofn anghytuno â J. Morris-Jones a W. J. Gruffydd. Gohebai'n gyson â llawer o gyfeillion ym myd ysgolheictod ac yn arbennig â Gwenogvryn Evans. Daeth y ddau deulu'n gyfeillion mynwesol yn y 1920au ac âi Timothy Lewis a'r teulu am wyliau droeon at Gwenogvryn a'i briod. Yr oedd ef ei
LEWIS, Syr WILLIAM THOMAS (yr ARGLWYDD MERTHYR o SENGHENYDD 1af), (1837 - 1914), perchennog glofeydd Ganwyd 5 Awst 1837 yn fab i Thomas William Lewis, peiriannydd gwaith haearn Plymouth (Merthyr Tydfil). Bu yn ysgol Taliesin Williams ('ab Iolo'), ond yn 13 oed prentisiwyd ef gyda'i dad. Yn 1855 aeth i wasanaeth stad ardalydd Bute, yn beiriannydd cynorthwyol, ac yn 1864 penodwyd ef yn ofalwr ar holl fwyngloddiau'r stad. Yn yr un flwyddyn priododd Anne, ferch WILLIAM REES, perchennog glofa Llety
LLYWELYN ap MOEL y PANTRI (bu farw 1440), bardd a lechai yng Nghoed y Graig, a gellir meddwl ei fod yntau yn un ohonynt. Trodd at grefydd cyn ei farw, a chladdwyd ef ym mynachlog Ystrad Marchell. Canodd Guto'r Glyn a Rhys Goch Eryri gywyddau marwnad iddo. Ymddengys bod peth o'i waith wedi ei gambriodoli i Iolo Goch (gweler I.G.E., arg. 1925, cxxxiii); ac awgrymir nad efe ond ei dad (sef Moel y Pantri) biau ddau gywydd arall a briodolir i
LLYWELYN BRYDYDD HODDNANT (fl. c. 1300-50), bardd Cysylltai ' Iolo Morganwg ' ef â Morgannwg, ond gan fod nentydd yn dwyn yr enw Hoddnant yn sir Faesyfed a Sir Benfro yn ogystal ag yn ymyl Llanilltud Fawr, nid oes unrhyw sicrwydd am gartref y bardd. Cadwyd dwy awdl o'i waith yn llawysgrif Hendregadredd a rhai llawysgrifau eraill, a'r ddwy ohonynt wedi eu cyfansoddi i Ieuan ap Gruffudd Foel o Ddyffryn Aeron yn Sir Aberteifi.
LLYWELYN GOCH ap MEURIG HEN (fl. c. 1360-90) gywyddau eraill hefyd i'r bardd. Ceir peth o'i waith yn y The Myvyrian Archaiology of Wales. Canodd Iolo Goch farwnad iddo.
LLYWELYN SIÔN (fl. ail hanner yr 16eg ganrif), bardd, amaethwr, 'crier' neu ringyll mewn llys barn am gyfnod, a chopïwr proffesyddol wrth ei grefft, ac un o ffigurau pwysicaf bywyd llenyddol effro sir Forgannwg Gŵr a hanoedd o Langewydd yn Nhrelales yn ymyl Penybont-ar-Ogwr. Mynnai 'Iolo Morganwg' mai Llywelyn Siôn oedd yr athrylith a roes drefn a dosbarth ar 'Cyfrinach Beirdd Ynys Prydain' ac mai 'trwy ei fanyldeb a'i ddiwydrwydd y cynullwyd deunydd Cyfrinach y Beirdd ' - y cwbl, wrth gwrs, yn ffugiad. Fel copïwr proffesyddol mwyaf ei gyfnod yr haedda ei gydnabod; nid oedd yn gopïwr mor doreithiog â
LLYWELYN, TOMAS (fl. c. 1580-1610), bardd ac uchelwr flwyddyn 1610. Sonnid amdano yn y ganrif ddiwethaf fel un o sêr bore Anghydffurfiaeth ym Mlaenau Morgannwg, a dywedid fod ganddo gynulleidfaoedd yn Rhigos a Blaencannaid a mannau eraill, ac iddo gyfieithu'r Beibl Saesneg yn Gymraeg. ' Iolo Morganwg ' a ddywedodd y pethau hyn gyntaf, a chyn belled ag y gellir barnu, nid oes dim sail iddynt.
MADOG BENFRAS (fl. c. 1320-60), bardd o Farchwiail yn sir Ddinbych. Rhoddir ei achau yn Powys Fadog : ' Madog Benfras ap Gruffudd ap Iorwerth, arglwydd Sonlli, ab Einion Goch ab Ieuaf ap Llywarch ab Ieuaf ap Niniaw ap Cynfrig ap Rhiwallawn.' Yr oedd ei ddau frawd, Llywelyn Llogell (person plwyf March'wiail) ac Ednyfed, yn feirdd hefyd, a dywedir gan ' Iolo Morganwg ' mai Llywelyn ap Gwilym o Emlyn oedd eu hathro barddonol hwy ill tri

Canlyniadau chwilio

61 - 72 of 129 for "Iolo"