Y Bywgraffiadur Cymreig

THOMAS, EZEKIEL (1818 - 1893), gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd ac awdur; Ganwyd 1818, mab Morgan a Catherine Thomas, Pwll-mawr, Llansamled, Morgannwg. Prentisiwyd ef yn saer maen, ond dechreuodd bregethu yn ieuanc yng nghapel y Cwm, Llansamled. Ordeiniwyd ef yn sasiwn y Bont-faen, 1857, ond ni bu â gofal eglwys erioed. Cyfrifid ef yn feddyliwr praff, ac ymddiddorai mewn pynciau allan o'r cyffredin. Ei lyfr cyntaf oedd Daeareg Parth Gorllewinol Morganwg (Cwmafan, 1875
THOMAS, OWEN (1812 - 1891), gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd ac awdur Ganwyd yng Nghaergybi, 16 Rhagfyr 1812, mab Owen a Mary Thomas, a brawd John Thomas (1821 - 1892) a Josiah Thomas. Saer maen oedd y tad, ac ar ôl symud y teulu i fyw i Fangor 1827, dilynodd yntau yr un alwedigaeth. Dechreuodd bregethu yn 1834, a daeth ar unwaith yn amlwg fel pregethwr. Aeth i Goleg y Bala, 1838, ac oddi yno i Brifysgol Edinburgh. Yn 1844 derbyniodd alwad yn weinidog eglwys
THOMAS, ROBERT (1796 - 1866), pregethwr gyda'r Methodistiaid Calfinaidd, a 'chymeriad' Ganwyd 28 Awst 1796 yn Trawsafon, Betws-y-coed, yn bumed o naw plentyn Thomas Thomas, saer maen, a'i wraig Elizabeth (Williams). Bu'n hogyn ar fferm am dymor, ond yna cymerth at grefft ei dad. Bu mewn mân ysgolion, a darllenai'n awchus; prydyddai er yn fore, ac yr oedd yn gyfeillgar iawn â 'Ieuan Glan Geirionydd' (Evan Evans, 1795 - 1856). Dechreuodd bregethu yn 1820. Yn 1823 aeth am rai misoedd
VAUGHAN, EDWIN MONTGOMERY BRUCE (1856 - 1919), pensaer Caerffili a phlasty gwledig hardd Tyn To Maen yn Llaneirwg (St. Mellons) ar gyrion Caerdydd. Adeiladwyd hwn ym 1885/9, mewn steil sy'n atgoffa rhywun o William Burges, a thrawsnewidiwyd ef, yn y man, i fod yn Gartref Adfer William Nicholls. Ni phriododd Vaughan ac er gwaethaf ei ymrwymiadau proffesiynol beichus, bwriodd ei hun i fudiad y Gwirfoddolwyr yn ystod y 1880au a'r 1890au gan gael ei ddyrchafu'n
VAUGHAN, HENRY (1621 - 1695), bardd i astudio alcemeg. Bu farw 27 Chwefror 1665/6 yn Albury yn sir Rhydychen, a chladdwyd yno. Yn ei syniad ef ei hun, athronydd ydoedd - ond athronydd a ymwrthodai'n bendant â dysgeidiaeth Aristotlys a Descartes, oblegid math o gyfrinydd oedd ef, a threiddio drwodd i ddirgelion natur yn hytrach na chwilio am 'y maen gwerthfawr' oedd nod ei arbrofion alcemegol. Cyhoeddodd ryw wyth o lyfrau dan y
WALKER-HENEAGE-VIVIAN, ALGERNON (1871 - 1952), llyngesydd a disglair. Gwnaeth ei gyfraniad arbennig wrth ddatblygu dulliau ymosod ar longau tanfor ac amddiffyn llongau cyffredinol rhag ffrwydrynnau. Dyrchafwyd ef yn is-lyngesydd yn 1923 ac yn llyngesydd yn 1927. Wedi ymddeol ymsefydlodd yn Abertawe, yn gyntaf ym Mharc le Breos, Pen-maen, ystad a adawyd iddo gan Graham Vivian. Ond yn fuan etifeddodd Gastell Clun, ar farwolaeth Dulcie Vivian, ac
WALLACE, ALFRED RUSSEL (1823 - 1913), naturiaethwr a hyrwyddwr diwygiadau cymdeithasol wythnosau cyn ei farw, ac yntau mewn cyflwr o gryn lesgedd, bu'n llythyru â theulu Bryn Coch, Castell-nedd (y fferm lle bu'n lletya saith deg o flynyddoedd ynghynt) gyda chais am samplau o'r bwydydd traddodiadol Cymreig (sucan blawd a bara maen) yn y gobaith y byddent yn ei adfer i'w iechyd arferol. Priododd yn 1866 ag Annie Mitten, merch ifanc ei gyfaill William Mitten y mwsoglegwr; bu iddynt dri o blant
WILLIAMS, EDWARD (Iolo Morganwg; 1747 - 1826), bardd a hynafiaethydd , a hyn sy'n egluro'r diddordeb mawr a gymerai yng ngeirfa'r iaith. Felly y dechreuodd brifio'n ysgolhaig Cymraeg. Dysgodd grefft ei dad, sef crefft y saer maen. Bu ar daith yn y Gogledd tua 1771-2, ac yn 1773, aeth ef a'i frodyr i Lundain. Yno cyfarfu ag ' Owain Myfyr ' ac aelodau eraill Cymdeithas y Gwyneddigion, a chafodd gyfle i fynychu cyfarfodydd y gymdeithas honno a hefyd i ddarllen
WILLIAMS, EVAN JAMES (1903 - 1945), ffisegydd Ganwyd Evan James Williams ar 8 Fehefin 1903 yn Brynawel, Cwmsychbant, Sir Aberteifi, yr ieuengaf o dri mab i James Williams (1868-1950), saer maen, a'i wraig Elizabeth (Bes) (g. Lloyd, 1870-1948). 'Desin' oedd ei lysenw ymysg ei ffrindiau oherwydd ei allu wrth drin rhifau degol (decimal). Bu'n ddisgybl yn Ysgol Llanwenog ac yna Ysgol Sir Llandysul cyn ennill ysgoloriaeth yn 16 oed i Goleg
WILLIAMS, EVAN JAMES (1903 - 1945), gwyddonydd Ganwyd 8 Mehefin 1903 yng Nghwmsychpant, Sir Aberteifi, yn fab i James Williams, saer maen, ac Elizabeth (née Lloyd), ei wraig. Aeth o ysgol elfennol Llanwennog i ysgol sir Llandysul, ac yna i goleg Prifysgol Cymru, Abertawe, lle y graddiodd (1923) gydag anrhydedd yn y dosbarth cyntaf mewn ffiseg. Bu'n gwneuthur gwaith ymchwil yn Abertawe, Manceinion a Chaergrawnt, ac enillasai raddau Ph.D
WILLIAMS, HUGH (1843 - 1911), gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd, a hanesydd eglwysig Ganwyd ym Mhorthaethwy, 17 Medi 1843, mab i dyddynnwr. Cafodd ei addysg elfennol ym Mhorthaethwy a Bangor. Wedi gadael yr ysgol bu'n gweithio'n saer maen; ar yr un pryd darllenai ac astudiai bob llyfr o fewn ei gyrraedd. Dechreuodd bregethu Ionawr 1863 ac yn 1864 aeth i Goleg y Bala; bu'n athro cynorthwyol yno, 1867-9. Graddiodd yn B.A. ym Mhrifysgol Llundain yn 1870 gydag anrhydedd yn yr ail
WILLIAMS, MARIA JANE (Llinos; 1795? - 1873), cerddor Ganwyd (meddai ei maen coffa) yn 1795 yn Aberpergwm; gweler dan deulu ' Williams, Aberpergwm.' Derbyniodd yr addysg orau, ac etifeddodd ysbryd gwladgarol ei thad at bethau gorau Cymru. Yr oedd yn gantores dda, a chanddi wybodaeth gerddorol eang, a'r orau yng Nghymru am ganu'r 'guitar.' Cafodd wersi ar ganu'r delyn gan y telynor enwog, Parish-Alvars. Yn y flwyddyn 1838, yn eisteddfod y Fenni

Canlyniadau chwilio

73 - 84 of 91 for "Maen"