Y Bywgraffiadur Cymreig

ROBERTS, JOHN JOHN (Iolo Caernarfon; 1840 - 1914), gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd, bardd a llenor
ROBERTS, THOMAS (1884 - 1960), addysgwr ac ysgolhaig a Llywelyn Goch. Yn yr ail argraffiad yn 1935 ychwanegodd Thomas Roberts rai cywyddau a diwygiodd y rhagymadroddion. Yn 1925 cydweithiodd eto â Henry Lewis ac Ifor Williams ar y casgliad Cywyddau Iolo Goch ac eraill, gan fynd yn gyfrifol am gerddi Gruffudd Llwyd ac Ieuan ap Rhydderch, ac ar gyfer yr ail argraffiad yn 1937 helaethodd y rhagymadroddion a diwygiodd destunau'r cywyddau. Bu bwlch go
SAUNDERS, DAVID (Dafydd Glan Teifi; 1769 - 1840), gweinidog gyda'r Bedyddwyr, bardd, a llenor : y gyntaf ar Elusengarwch, … yr ail, ar Farwolaeth Syr Thomas Picton, 1820; Awdl ar Fordaith yr Apostol Paul … at yr hyn yr ychwanegwyd ychydig o hymnau newyddion, 1828; a marwnadau i Samuel Breeze, Castellnewydd Emlyn, 1812; Zecharias Thomas, Aberduar (ail arg.), 1816; a Joseph Harris ('Gomer'), 1826. Drwy ymyrraeth Iolo Morganwg yn unig y llwyddwyd i gynnwys awdl Saunders i Picton yn Awen Dyfed
SEISYLL BRYFFWRCH (fl. 1155-75), bardd Y peth cyntaf a wyddom amdano yw iddo ymryson â Chynddelw am benceirddiaeth Madog ap Maredudd, tywysog Powys (bu farw 1160). Ceir yr englynion ymryson yn llawysgrif Hendregadredd 71b-72a, ac yn The Myvyrian Archaiology of Wales 154a. Dywed Seisyll yn un o'r englynion hyn ei fod o linach ' Culfardd,' sef, y mae'n debyg ' Culfardd hardd hen ' y sonia ' Iolo Goch ' amdano (I.G.E., xvii, 36). Canodd
SILS ap SIÔN (fl. tua diwedd yr 16eg ganrif) Forgannwg, bardd A barnu wrth un cyfeiriad yn ei gywydd i 'hwsmonaeth,' gellir bwrw ei fod yn byw (fel y mynnai ' Iolo Morganwg ') heb fod nepell o gyffiniau Radyr a Llandaf. Sonnir mewn un llyfr achau am ryw Sils ap Siôn a oedd yn byw yng nghwmwd Meisgyn, ac y mae'n bosibl mai'r bardd ydoedd. Ceir casgliad bychan o'i waith ef a rhai o'i gyfoeswyr (yn ei law ef ei hun, yn ôl pob tebyg) yn llawysgrif Llanover B 6
SIMON, BEN (c. 1703 - 1793) Abergwili, Sir Gaerfyrddin. Cofnodir claddu ' Benjamin Simon, a Pauper,' yn Abergwili, 1 Mawrth 1793, ac y mae gan ' Iolo Morganwg ' yn ei ' Agricultural Observations,' 1795 (NLW MS 13115B, sef Llanover MS. C.28), ddarlun cofiadwy o'r hen ŵr yn ei dlodi. Dywed 'Iolo' ei fod yn 90 oed pan fu farw, ac mai fel rhwymwr llyfrau yr enillai ei fywoliaeth. Y mae traddodiad arall mai crydd oedd. Dengys ei
SION MOWDDWY (fl. c. 1575-1613), bardd Canai fawl i uchelwyr led-led Cymru, o Fostyn i Forgannwg. Arhosai'n hir ym Morgannwg weithiau. Bu ymryson rhyngddo a Meurug Dafydd o Lanisen ynglŷn â chlera yng Ngwent a'r cyffiniau, c. 1575-80, a bu ymryson rhyngddo hefyd a Llywelyn Siôn o Langewydd. Nid enwir mohono ymhlith beirdd eisteddfod Caerwys, 1567; efallai ei fod yn rhy ifanc. Nid oes dim sail i chwedl 'Iolo Morganwg' mai mab i'r
STEPHENS, THOMAS (Casnodyn, Gwrnerth, Caradawg; 1821 - 1875), hanesydd a diwygiwr cymdeithasol fynegi ei syniadau beirniadol a'i ymchwil arloesol ar hanes y Cymry, a'i amcan o ddisodli rhamantiaeth â dull wyddonol o ymchwil yr un mor gadarn ag erioed. Ymhlith ei brif erthyglau y mae cyfres ar y ffugiwr rhamantus Edward Williams (Iolo Morganwg) yn Yr Ymofynydd (1852-1853), ar y chwedlonol 'Dyfnwal Moelmud' a chyfreithiau cynnar y Cymry yn y Cambrian Journal ac yna yn Archaeologia Cambrensis (1854
SYPYN CYFEILIOG (fl. 1340-90), bardd wnaethpwyd,' sef y Cnepyn, Bach Buddugre, a Sypyn Cyfeiliog. Y mae gan y Sypyn gywydd moliant i Harri Salbri (bu farw 1400) a'i wraig Annes Kwrtes (h.y. Courtois), a hefyd y ddau gywydd o'i waith a roddir yn Iolo Goch ac Eraillbardd hwn gan Gruffudd Llwyd (c. 1385) yn ' Cywydd y Cwest,' a hefyd yn ' Araith Iolo Goch ' (gweler Areithiau Pros, 12-7).
TALIESIN ab IOLO - gweler WILLIAMS, TALIESIN
THOMAS, DAVID (bu farw 1735), bardd Dywed Edward Evan mai o Geredigion yr hanoedd, ac iddo ddyfod i Forgannwg yn 1727 - yn ôl ' Iolo Morganwg ' yr oedd y pryd hynny rhwng 12 a 15 oed. Ymsefydlodd ym Metws Tir Iarll; yr oedd yn aelod o gynulleidfa Rees Price, Tyn-ton; tua 1730 dechreuodd brydyddu dan hyfforddiant John Bradford, ac yn 1734 y mae Bradford yn ei enwi ymhlith ' gramadegwyr ' Morgannwg. Ond cyn 1734 yr oedd wedi priodi
THOMAS, OWEN (1812 - 1891), gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd ac awdur Gwyddoniadur, ac amryw gyhoeddiadau eraill. Y mae Cofiant iddo gan J. J. Roberts ('Iolo Caernarfon'). Heblaw Owen a John Thomas, yr oedd trydydd brawd: JOSIAH THOMAS (1830-1905), ysgrifennydd Cymdeithas Genhadol y Methodistiaid Calfinaidd Crefydd Ganwyd ym Mangor 7 Awst 1830. Aeth i Goleg y Bala ac i Edinburgh, lle y graddiodd yn 1857. Merch i John Hughes (1796 - 1860) oedd ei wraig. Wedi bod yn fugail

Canlyniadau chwilio

97 - 108 of 129 for "Iolo"