JONES, WILLIAM ('Bleddyn '; 1829? - 1903), hynafiaethwr, hanesydd lleol, daearegwr, a chasglwr llên gwerin

Enw: William Jones
Ffugenw: Bleddyn
Dyddiad geni: 1829?
Dyddiad marw: 1903
Rhiant: Catrin Jones (née Williams)
Rhiant: John Jones
Rhyw: Gwryw
Galwedigaeth: hynafiaethwr, hanesydd lleol, daearegwr, a chasglwr llên gwerin
Maes gweithgaredd: Hanes a Diwylliant; Llenyddiaeth ac Ysgrifennu; Natur ac Amaethyddiaeth; Gwyddoniaeth a Mathemateg
Awdur: Benjamin George Owens

Ganwyd yn Beddgelert, mab John Jones, clochydd (y cyfeirir ato yn Charles Kingsley, Two Years Ago), a Chatrin Williams, ei wraig. Fe'i prentisiwyd yn ddilledydd yng Nghaernarfon yn 1841, ond ar wahân i ysbaid ym Mhorthmadog ymddengys mai yn Llangollen y treuliodd y rhan fwyaf o'i oes, ac yno y bu farw 30 Ionawr 1903.

Bu'n gyd-fuddugol ag Owen Wynne Jones ('Glasynys') ar draethawd ar ' Hynafiaethau a Chofianau Plwyf Beddgelert ' yn eisteddfod Beddgelert yn 1860, ac ar y traethawd hwn ac eraill o'i lawysgrifau y seiliwyd D. E. Jenkins, Bedd Gelert, 1899. Enillodd wobrwyon hefyd am draethodau ar ' Conwy a'i Hamgylchoedd ' yn eisteddfod genedlaethol Conwy yn 1861, ac ar ' Hanes Eifionydd ' yn eisteddfod Madog yn 1872. Rhoddwyd canmoliaeth uchel iawn hefyd i'w draethawd ar ' Daiareg Sir Gaernarfon ' yn eisteddfod genedlaethol Gaernarfon yn 1862; fe'i cyhoeddwyd yn Y Brython, 1862, 75-93, a'i adargraffu yn llyfryn ar wahân o dan y teitl Llawlyfr ar Ddaiareg Sir Gaernarfon, 1863.

Casglodd lawer o ddefnyddiau ei ewythr John Thomas ('Siôn Wyn o Eifion') a gyhoeddwyd yn Gwaith Barddonol Sion Wyn o Eifion, 1861. Cadwyd llythyrau oddi wrtho, traethodau o'i waith ar lên gwerin, a chyfrolau o farddoniaeth, etc., a gasglwyd ganddo, yn N.L.W. MSS. 568, 666,668,670-1, 673, 4253, 5486?, 12734-5.

Awdur

Dyddiad cyhoeddi: 1953

Hawlfraint Erthygl: http://rightsstatements.org/page/InC/1.0/

Mae'r Bywgraffiadur Cymreig yn cael ei ddarparu gan Lyfrgell Genedlaethol Cymru a Chanolfan Uwchefrydiau Cymreig a Cheltaidd Prifysgol Cymru. Mae ar gael am ddim ac nid yw'n derbyn cymorth grant. Byddai cyfraniad ariannol yn ein helpu i gynnal a gwella'r wefan er mwyn i ni fedru parhau i gydnabod Cymry sydd wedi gwneud cyfraniad nodedig i fywyd yng Nghymru a thu hwnt.

Ewch i'n tudalen codi arian am ragor o wybodaeth.