MEURIG (fl. 1210), bardd, a thrysorydd Llandaf

Enw: Meurig
Rhyw: Gwryw
Galwedigaeth: bardd, a thrysorydd Llandaf
Maes gweithgaredd: Crefydd; Barddoniaeth
Awdur: John James Jones

Ceir prawf o gyfnod ei flodeuo yn y De Principis Instruction (dist. iii, cap. 28) gan Gerallt Gymro. Yno ceir hanes am fardd a milwr yn ymddangos i Feurig mewn gweledigaeth ac yn ei herio i gwpláu pennill a ragddywedai am yr ‘interdict’ a osodwyd gan y pab ar Loegr yn amser y brenin John. Dywed Gerallt mai brodor o Forgannwg oedd Meurig (Mauricius) a'i fod yn frawd i Glement, abad Castell Nedd. Y mae Bale (Index Britanniae Scriptorum), hefyd, yn ei alw Mauricius Morganensis, a chyda Gerallt yn tystio am ei ddoniau llenyddol, gan ddweud iddo gyfansoddi cyfrol o epigramau Lladin a llawer cyfrol yn y Gymraeg ('in patrio sermone’). Yn ôl hyn y mae'n hawdd derbyn y gosodiad mai'r un oedd Mauricius a Meurig, trysorydd Llandaf, ac felly mae'n afreidiol sôn am ‘Forus Morgan’ yn ychwanegol at Feurig, fel y gwna Enw. F. Yn y Iolo MSS., tt. 622, 638, sonnir am Feurig fel awdur ‘Y Cwtta Cyfarwydd’ (yn ôl pob tebyg cynddelw'r gwaith o'r un enw a ysgrifennwyd yn 1445 gan Gwilym Tew ac a geir yn awr yn Hengwrt MS. 34), ‘Hanes holl Ynys Prydain,’ ‘Llyfr Diarhebion,’ ‘Dosparth Cerdd Dafawd,’ ‘Theologyddiaeth Gymraig,’ a chyfieithiad Cymraeg o Efengyl S. Ioan. Y mae Em. W. yn dweud iddo flodeuo tua 1290, ond y mae hyn yn rhy ddiweddar o lawer.

Awdur

Dyddiad cyhoeddi: 1953

Hawlfraint Erthygl: http://rightsstatements.org/page/InC/1.0/