Y Bywgraffiadur Cymreig

MAREDUDD ap GRUFFUDD ap RHYS (1130 neu 1131 - 1155), tywysog Deheubarth cwympodd baich arwain yn y De ar ei ysgwyddau oblegid anallu Cadell. Bu farw bedair blynedd yn ddiweddarach yn yr oed cynnar o 25, eithr wedi ennill iddo'i hun enw ardderchog mewn rhyfel a heddwch a chan drosglwyddo ei faich i frawd iau - yr arglwydd Rhys wedi hynny.
MAREDUDD ap RHYS GRYG (bu farw 1271), tywysog Deheubarth mab iau Rhys Gryg. Ar y cyntaf, yng ngogledd-ddwyrain Ystrad Tywi (gan gynnwys castell Llanymddyfri) y gorweddai ei gyfran ef o diroedd yr arglwydd Rhys; yn ddiweddarach ychwanegwyd yn fawr at ei diroedd, a daethant i gynnwys y wlad o gylch castell Dryslwyn. Oherwydd y gydymgeisiaeth rhyngddo a'i frawd, Rhys Mechyll, ac, yn ddiweddarach, rhyngddo a mab hwnnw, sef Rhys Fychan o Ddinefwr, cafodd ei
MATTHEWS, DANIEL HUGH (1936 - 2020), Gweinidog a phrifathro coleg yr Hugh ifanc. Ar ôl mynychu Ysgol Iau Tirdeunaw yn y pentref, ac yna Ysgol Ramadeg Abertawe a adleolwyd dros dro i ardal Townhill yn sgil y bomio, aeth i Fangor yn 1955, i'r brifysgol yn gyntaf gan ennill gradd anrhydedd yn y Gymraeg, ac yna i Goleg y Bedyddwyr i hyfforddi ar gyfer y weinidogaeth. Wedi ennill gradd BD yn 1961, fe'i ordeiniwyd yn weinidog ar gylch o dair eglwys ar y ffin rhwng
MEREDITH, JOHN ELLIS (1904 - 1981), gweinidog (Eglwys Bresbyteraidd Cymru) ac awdur . Ymddeolodd yn 1969 gan symud i fyw i North Parade, Aberystwyth. Ond yn 1977 dioddefodd drawiad a barodd iddo golli ei leferydd ac a'i caethiwodd am weddill ei oes i ysbyty. Fore Iau, 16 Ebrill 1981, yn hollol ddirybudd, bu farw o drawiad y galon yn Ysbyty Dolgellau. Bu'r gwasanaeth, yn unol â'i drefniad ef ei hun, yn Amlosgfa Bangor a gosodwyd ei weddillion ym mynwent Llanuwchllyn. Cynhaliwyd Gwasanaeth
teulu MEYRICK Hascard, Fleet, Bush, Wigmore, Awst 1599; bu farw 29 Gorffennaf 1660), Fleet, Monkton, brawd iau Syr Gelly, gydag ef yn Iwerddon (yn ben ar y lluoedd a ddaethai o orllewin Cymru); cymerodd hefyd ran fechan yng ngwrthryfel Essex eithr cafodd ddianc rhag cosb. Gwnaethpwyd trydydd mab Syr Francis sef Syr JOHN MEYRICK (bu farw 1659), milwr, yn farchog yn 1614 (13 Mehefin), aeth gyda'r 3ydd iarll Essex i Fflandrys yn 1620, a bu'n
MORGAN, arweinydd gwrthryfelwyr Morgannwg cronicl cyfoes enwir Morgan yn Rhys ap Morgan; awgryma hyn ryw gymaint o gymysgu rhyngddo â Rhys, mab iau Morgan Fychan ap Morgan Gam. Ymostyngodd Morgan i'r brenin ym mis Gorffennaf 1295 a derbyniodd y pardwn brenhinol. Yr oedd ei ferch, Angharad, yn gynfam i deulu presennol Morganiaid Tredegar. Gweler Morgan ap Hywel am Faredudd.
teulu MORGAN Llantarnam, etifedd gwryw, aeth y stad o feddiant y teulu ac fe'i dilynwyd ef fel barwnig gan fab iau y barwnig 1af, Syr JAMES MORGAN; glynodd ef wrth hen grefydd y teulu, serch bod ei wraig yn Brotestant, a pharhaodd yn 'non-juror' ar ôl chwyldroad 1688. Pan fu ef farw (cyn 1727) daeth y teitl i'w derfyn.
teulu MORGAN Tredegar Park, fyw yn 1387) a PHILIP ap MORGAN; yr ail oedd sefydlydd Morganiaid Llantarnam. Parhaodd y llinell union, o Llewelyn ap Morgan, trwy IEUAN ap LLEWELYN ap MORGAN, a Syr JOHN MORGAN, 'Knight of the Sepulchre,' 1448, stiward Gwynllwg, a urddwyd yn farchog 26 Mehefin 1497. Mab iau i Syr John Morgan oedd THOMAS MORGAN, Machen (yn fyw yn 1538), 'Esquire of the Body' i'r brenin Harri VII ac hen hen hen hen
MORGAN FYCHAN (bu farw 1288), arglwydd barwniaeth Gymreig Afan Wallia (neu Nedd-Afan) yn arglwyddiaeth ('honour') Morgannwg); , Thomas de Avene. Rywbryd ar ôl 1350 daeth Afan i feddiant y pen-arglwydd, oherwydd, y mae'n debygol, cyfnewid tiroedd a wnaethpwyd gan Jane, merch ac aeres Thomas, a gwraig William Blount. Sylwer, serch hynny, mai Rhys, mab iau Madog (Morgan ?) Fychan, a etifeddodd diroedd ei dad ym Maglan, oedd cyndad llawer o deuluoedd pur adnabyddus Morgannwg - teulu Mackworth a theulu Williams, Aberpergwm, yn eu
MORGAN, Syr CHARLES (1575? - 1643?), milwr pedwerydd mab Edward Morgan (1530 - 1585), Pencarn, sir Fynwy, a Frances Leigh, Llundain. Cangen iau o deulu Morganiaid Tredegar oedd ei deulu - yr oeddent wedi cael Pencarn trwy briodas hendaid Charles. Dilynodd dueddiadau milwrol ei ewythr, Syr Thomas Morgan ' the Warrior ' (bu farw 1595) a'i frawd hŷn, Syr Mathew Morgan (a gafodd ei wneuthur yn farchog gan iarll Essex yn Rouen, 1591, ac a fu'n
MORGAN, GEORGE OSBORNE (1826 - 1897), gwleidydd . Ysgrifennodd gryn lawer i'r prif gylchgronau Saesneg ac yr oedd yn ysgolhaig clasurol. Gwnaed ef yn farwnig yn 1892. Bu farw 25 Awst 1897; y mae ei fedd ym mynwent Llantysilio, Llangollen. Priododd, 1856, Emily, merch Leopold Reiss, Eccles. Ni bu ganddynt blant. JOHN EDWARD MORGAN M.D. (1828 - 1892), athro meddygol Meddygaeth Brawd iau George Osborne Morgan, a fu farw 4 Mai 1892, yn athro meddygol yn Owen's
MORGAN, Syr THOMAS (c. 1542 - 1595), milwr mab iau William Morgan, S. George's (Sir Forgannwg) a Phencarn (sir Fynwy). Yr oedd tua 30 oed pan ddewiswyd ef ym mis Ebrill 1572 yn gapten y cwmni cyntaf o wirfoddolwyr o Loegr a anfonwyd i gynorthwyo'r Is-Ellmyn yn eu gwrthryfel yn erbyn Sbaen. Ar wahân i gyfnod byr yn Iwerddon yn 1574 treuliodd Morgan weddill ei oes yn yr Iseldiroedd. Dilynodd Syr Humphrey Gilbert yn gyrnol y gatrawd o

Canlyniadau chwilio

109 - 120 of 218 for "Iau"