Y Bywgraffiadur Cymreig

MORGAN, WILLIAM (1750 - 1833), actiwari a gwyddonydd ). Astudiodd ei frawd iau, George Cadogan Morgan, y clasuron yn Ysgol Ramadeg y Bont-faen, ac er na cheir enw William Morgan yng nghofnodion yr ysgol, awgryma awdl ganddo, 'In Imitation of Horace', iddo yntau hefyd dderbyn addysg glasurol. Ganwyd ef â throed clwb, ond ni welai ei dad yr anabledd yn broblem, a mynnai y byddai ei fab yn ei ddilyn yn ei bractis. Yn bedair ar bymtheg oed, yn anfoddog ond yn
MORRIS-JONES, JOHN HENRY (1884 - 1972), gwleidydd Rhyddfrydol\/Rhyddfrydol Cenedlaethol AS Rhyddfrydol Cenedlaethol dros yr etholaeth nes iddo ymddeol o'r senedd ym 1950. Roedd yn aelod o Gyngor Sir Ddinbych a Chyngor Dinesig Bae Colwyn lle dewiswyd ef yn gadeirydd. Gwasanaethodd fel Uchel Siryf Sir Ddinbych ym 1938. Bu Morris-Jones yn chwip iau ym 1932-35 ac yn Arglwydd Gomisiynydd ym 1935-37. Tynnwyd chwip y Rhyddfrydwyr Cenedlaethol oddi arno yn Chwefror 1942 a mis Mai 1943. Mae'n
MORTON, RICHARD ALAN (1899 - 1977), biocemegydd athro gwadd ym Mhrifysgol Talaith Ohio. Ar ôl cyrraedd yn ôl i Lerpwl, ysgogodd Dr (yn ddiweddarach Syr) Ian Heilborn, (1886-1959), athro cemeg organig yn Lerpwl, ei ddiddordeb mewn problem ymchwil newydd, sef rheolaeth clefyd y llechau. Dangosodd yr ymchwil fod digonedd o fitamin D ar gael am gost rhesymol, a bod hwnnw'n llawer effeithiolach nag olew iau-cod wrth drin y llechau. Yn ystod yr Ail Ryfel
MORYS, HUW (Eos Ceiriog; 1622 - 1709), bardd Llywelyn ap John o'r Rhiwlas. Hyd y gwyddom, yr oedd gan y bardd ddau frawd, John yn hŷn nag ef (gydag ef y cartrefai Huw, hyd y gellir barnu), a Humphrey a oedd yn iau nag ef. Nid oes sicrwydd iddo dderbyn addysg well na'r cyffredin o fechgyn ei fro, er y mae'n bosibl iddo fynychu ysgol rad Croesoswallt neu ysgol ramadeg Rhuthyn am gyfnod. Mewn cerdd, 'Ar ofyn gostegion yn amser Cromwel,' cwyna oherwydd
teulu MOSTYN Mostyn Hall, adfer y frenhiniaeth. Wedi'r Adferiad fe'i gwnaethpwyd yn farchog, dewiswyd ef yn un o'r gwŷr a oedd i'w gwneuthur yn farchogion Urdd y Royal Oak, cafodd ei ddyrchafu'n farwnig (3 Awst 1660), a daeth yn ddirprwy-raglaw Sir y Fflint. Pan aeth dug Beaufort, llywydd Cyngor y Goror, ar ei daith rwysgfawr trwy Gymru yn 1684, fe'i croesawyd ym Mostyn gan Syr Roger; treuliodd y llywydd ddydd Iau, 24
teulu MYDDELTON Gwaenynog, cyntaf yn Gymraeg ('Beibl Bach 1630'). Bu farw 12 Awst 1631 a gadael ei stadau yng Nghymru i'r hynaf o'i feibion a oedd yn fyw, sef Thomas Myddelton (isod), a'i diroedd yn Essex i fab iau, Timothy Myddelton, gwr a sefydlodd linach gyfoethog y bu iddi ran bwysig ym mywyd cyhoeddus Essex. Er cryfed ydoedd ei Biwritaniaeth ni pheidiodd â rhoddi lloches a dangos cyfeillgarwch i'w frawd William Myddelton a
MYTTON, THOMAS (1608 - 1656) Halston,, un o brif swyddogion byddin plaid y Senedd awgrymu gŵr o anianawd ddyngarol a charedig, a dywed yr archesgob John Williams ei fod yn 'well-beloved' yng Ngogledd Cymru (Cal. Wynn Papers, 1834); eithr y mae'r modd y triniodd garcharorion Gwyddelig a gymerwyd yng Nghonwy yn staen ar ei gymeriad. Daeth cangen arall o'r teulu, yn disgyn o frawd iau hendaid Thomas Mytton, i feddu tiroedd yn Sir Drefaldwyn; ymbriododd gyda theulu Devereux o'r Faenor, a
NAISH, JOHN (1923 - 1963), awdur a dramodydd Ganwyd John Naish ar 20 Ebrill 1923 ym Mhort Talbot, Sir Forgannwg, y trydydd o bedwar o blant William John Frederick Naish, saer coed, a'i wraig Sarah Ann (g. Griffiths), athrawes. Roedd ganddo ddau frawd hŷn, William ac Edward, a chwaer iau, Lilian (Lily). Cafodd ei addysg yn ysgol gynradd Eastern ac Ysgol Uwchradd Port Talbot. Roedd yn frwd iawn am chwaraeon trwy gydol ei fywyd, a
NASH, RICHARD (Beau Nash; 1674 - 1761) aeresau. Fe allai, er hynny, i ryw fab iau o'r tylwyth droi at fasnach a chychwyn cainc newydd (a gwerinol), heb anghofio'r enw ' Richard.' Yr oedd mam ' Beau Nash ' yn nith i John Poyer o dref Penfro. Addysgwyd Nash yn ysgol y frenhines Elisabeth yng Nghaerfyrddin, ac ymaelododd (fis Mawrth 1691/2) yng Ngholeg Iesu, Rhydychen, ond ni raddiodd.
O'CONNELL, HARRY (1886 - ?), morwr, undebwr ac actifydd gwleidyddol yn 1945, cyfarfod a gondemniwyd gan O'Connell fel un Trotskyaidd. Dyna arwydd o'r math o densiynau o fewn y CDA a achoswyd gan wahanol sabwyntiau gwleidyddol y chwith Du, a chododd tensiynau tebyg rhwng O'Connell a rhai o arweinwyr cymunedau Arabaidd Caerdydd. Roedd gwrywoldeb ymosodol yn wedd arall ar ei wleidyddiaeth a achosodd densiynau. Tystiodd merched iau yn y gymuned megis Olwen Watkins eu
OWAIN GWYNEDD (c. 1100 - 1170), brenin Gwynedd gymerth Harri yn y flwyddyn honno, er nad oedd yn neilltuol lwyddiannus mewn ystyr filwrol, yn dynodi cam newydd a phendant yn hanes cysylltiadau Lloegr a Chymru. Wedi iddo golli Tegeingl a Iâl, a'i orfodi hefyd i dderbyn ei frawd iau, Cadwaladr, a alltudiesid yn 1152, i gyfran o'r awdurdod yng Ngwynedd, sylweddolodd Owain, gyda'r synnwyr pwyllog a'r gwelediad a oedd yn nodweddiadol ohono, bosibiliadau
teulu OWEN Plas Du, , 1568-9, eithr dechreuodd (c. 1573) ei absenoli ei hun o wasanaethau Eglwys Loegr; yn 1576 credid ei fod yn paratoi i drosglwyddo'r stad i'w frawd iau Foulk ac ymuno â'i frodyr eraill (isod) dros y môr. Yn dilyn y drwgdybio hwn daeth cyfres o ymchwiliadau swyddogol ac achosion cyfreithiol (1578 ymlaen) pryd y cyhuddwyd ef o fod yn Babydd, o roddi lloches i offeiriaid Pabaidd, o ohebiaeth

Canlyniadau chwilio

121 - 132 of 218 for "Iau"