Y Bywgraffiadur Cymreig

GUEST, y FONESIG CHARLOTTE ELIZABETH (1812 - 1895), cyfieithydd, gwraig busnes a chasglydd i'w dau frawd iau a'i hanner-chwiorydd. Dysgodd Arabeg, Hebraeg a Pherseg ei hunan. Dechreuodd gadw dyddlyfr pan oedd yn naw oed a gydag un bwlch o lai na phedair blynedd cadwodd hwn nes ei bod yn 79 gan ysgrifennu am hyd at awr bob dydd. Mae'n darn gwerthfawr o hanes cymdeithas. Wedi cyfarfod (yn Llundain) â Josiah John Guest, y meistr gwaith haearn Cymreig ac AS Merthyr Tudful, priododd y Fonesig
GWYNN, HARRI (1913 - 1985), llenor a darlledwr delynegol oedd pynciau 'Cerddi Bangor: 1930-40': hiraeth, natur a serch. Deunydd gwahanol ei dôn sydd yn 'Cerddi Llundain: 1940-50'. Mae'r mydryddu'n fwy afreolaidd (ac afreolus), y dôn yn fwy coeg a'r pynciau yn fwy cignoeth. I raddau, dadrithiad â'i hunan iau a diniweitiach sydd yn 'Cerddi Llundain' lawn gymaint â diflastod ar fywyd cyfoes. Daeth Harri'n Fodernydd yn null Eirian Davies, T. Glynne Davies
teulu GWYNNE Cilfái, ysgol iau o 40 i fwy na 600, a chyfeiriai'r arolygwyr at ysgolion Cilfái yn gyson fel y rhai gorau yng nghylch Abertawe. Yr oedd yn efrydydd brwd mewn daeareg a hanes ac am dros ddeugain mlynedd bu'n is-lywydd Sefydliad Brenhinol De Cymru. Priododd yn 1857 â Charlotte Lloyd (1825 - 1908), a fu unwaith yn ysgolfeistres yng Nghilfái. Bu iddynt 5 mab a merch. Pan apeliodd ei gyfeillion am bensiwn iddo yn
GWYNNE, SACKVILLE (c. 1751 - 1794) merch i un o denantiaid Glanbrân, heb i'w dad wybod, ac am hynny gadawyd rhan o'r stadau i'w frawd iau (1774). Bu farw ei wraig yn 1787; ailbriododd yntau yn 1793, ond bu farw yn 1794 cyn geni merch iddo yn Awst yn y flwyddyn honno. Hynodrwydd Sackville Gwynne oedd ei hoffter o'r delyn. Tystia 'Bardd y Brenin' ei fod yn un o'r ddau ganwr gorau yn ei ddydd ar y delyn deires. Yr oedd hefyd yn noddwr
HALL, BENJAMIN (1778 - 1817), diwydiannwr Ganwyd 29 Medi 1778, mab hynaf Dr. Benjamin Hall, canghellor Llandaf. Cafodd ei addysg yn Christ Church, Rhydychen (B.A. 1798; M.A. 1801) a daeth yn fargyfreithiwr (Lincoln's Inn) yn 1801. Priododd, 16 Rhagfyr 1801, Charlotte, merch iau Richard Crawshay, Cyfarthfa, a'i gwnaeth yn bartner pan brynodd waith haearn Rhymni (1803); cyflwynodd iddo stad Abercarn yn 1808; cafodd Hall ei wneud yn ysgutor
HALL, BENJAMIN (1802 - 1867) eglwys yn esgobaeth Tyddewi gan amdiffyn hawl pobl Cymru i gael gwasanaethau crefyddol yn eu hiaith eu hunain. Eithr y mae ei wraig, yr arglwyddes Llanover, yn fwy pwysig yn hanes Cymru nag ydyw ef. Ganed AUGUSTA WADDINGTON ar 21 Mawrth 1802, yn ferch iau Benjamin Waddington, Ty Uchaf, Llanover, a Georgina Port, gor-nith Mrs. Delaney. Pan briodwyd Augusta Waddington a Benjamin Hall unwyd dwy stad
teulu HANMER Hanmer, Bettisfield, Fens, Halton, Pentrepant, ('Corn Laws') a'r cyfreithiau ynglyn â rhwystrau a oedd ar ffordd rhai oblegid eu proffes grefyddol ('religious disabilities'). Cyhoeddodd gyfrolau o farddoniaeth yn 1836, 1839, a 1840; yn 1878 ymddangosodd ei Memorials of the Parish and Family of Hanmer. Tynnodd Hanmer i lawr a bu'n byw yn Bettisfield. Ceir manylion am ei yrfa yn D.N.B., xxiv, 295. Pan fu farw heb blant aeth y stad i'w frawd iau
teulu HERBERT (IEIRLL POWYS ('POWIS')), ferch hynaf yn aelodau Eglwys Loegr a'r plant iau wrth ffydd eu mam. Mab a merch yn unig a oroesodd blentyndod, a'r ddau yn Brotestaniaid, GEORGE EDWARD HENRY ARTHUR, a ddilynodd ei dad yn 1772, a HENRIETTA ANTONIA, a briododd Edward, yr ail arglwydd Clive, yn 1784. Ceir mynych gyfeirio at y 4ydd iarll yn llythyrau'r Morysiaid. Cymerai ddiddordeb yn y gweithfeydd mwyn a chafodd brydles ar Esgairmwyn
teulu HERBERT, ieirll Pembroke (o'r ail greadigaeth) Catholigiaid a Brenhinwyr Raglan. Bu farw 23 Ionawr 1650. Bu ei fab iau WILLIAM HERBERT yn eistedd dros sir Fynwy yn y Senedd Faith ac yn ymladd ym mhlaid y brenin. Wedi ei farw ef daeth y cysylltiad â Chymru yn eiddilach fyth. Bu ei fab PHILIP HERBERT, 5ed iarll Pembroke (1619 - 1669) yn eistedd (fel arglwydd Herbert) dros sir Forgannwg yn y Senedd Faith, gan ddilyn ei dad mewn materion gwleidyddol a chael
teulu HERBERT Trefaldwyn, Parke, Blackhall, Dolguog, Cherbury, Aston, ); cafodd ganddo hefyd arglwyddiaeth Cherbury (1553). Yn herwydd y cysylltiad â theulu Pembroke cafodd nawdd Robert Dudley, iarll Essex (ewythr gwraig Pembroke), daeth yn geidwad castell Holt ac arglwyddiaeth Bromfield a Iâl yn Sir Ddinbych (1570), a phan brynwyd arglwyddiaeth Powis gan fab iau Pembroke, sef Syr Edward Herbert (1587), daeth yn stiward honno ac yn gwnstabl castell Trefaldwyn. Yr oedd yn
HERKOMER, Syr HUBERT von (1849 - 1914), arlunydd, dylunydd ac arloeswr ffilm o'r Almaen. Ganwyd iddynt ddau o blant, Siegfried Hubert (1874-1939) ac Elsa Anna Iole (1876-1938), ond ni fu'r briodas yn ddedwydd. Roedd Anna'n byw gyda salwch cronig, ac i gynorthwyo gyda'i gofal hi a'r plant, cyflogwyd Eliza Louisa 'Lulu' Griffiths (1849-1885), nyrs o Ruthun, a symudodd i mewn gyda'r Herkomers ynghyd â'i chwaer iau, Margaret 'Maggie' Griffiths (1854-1934). Y gwaith a fu'n
HIMBURY, DAVID MERVYN (1922 - 2008), gweinidog (Bed.) a phrifathro coleg Ganwyd David Mervyn Himbury yn Ystrad Mynach, sir Forgannwg, ar 22 Gorffennaf 1922. Hanai ei dad, Reginald Harry Himbury, o Rampisham yn swydd Dorset, ac fe ddaeth i Gymru i chwilio am waith yn y pyllau glo. O Aberystwyth yr hanai teulu ei fam, Olwen Thomas - brawd iddi hi oedd y Parchg Idris Thomas a fu'n weinidog y Bedyddwyr yng Nghefn-mawr. Roedd gan Mervyn frawd iau, John (1932-1970

Canlyniadau chwilio

61 - 72 of 218 for "Iau"