DAVIES, JOHN (1804 - 1884), gweinidog Annibynnol, ieithydd ac esboniwr

Enw: John Davies
Dyddiad geni: 1804
Dyddiad marw: 1884
Priod: Phoebe Davies (née Griffiths)
Plentyn: Elizabeth Davies
Plentyn: Mary Ann Davies
Plentyn: David Davies
Plentyn: John Griffith Davies
Rhiant: Mary Davies
Rhiant: David Davies
Rhyw: Gwryw
Galwedigaeth: gweinidog Annibynnol, ieithydd ac esboniwr
Maes gweithgaredd: Crefydd; Llenyddiaeth ac Ysgrifennu; Ysgolheictod ac Ieithoedd
Awdur: Thomas Eirug Davies

Ganwyd ym Mwlch-yr-helygen, plwyf Llanarth, 5 Mawrth 1804, ond symudodd ei rieni — David a Mary Davies — i fferm Castell-y-geifr, gerllaw, yn fuan wedyn. Cawsai ei dad well addysg na'r cyffredin, ac ef oedd athro cyntaf ei fab, ond yn 7 oed fe'i rhoed dan ofal Dr. Thomas Phillips yn ysgol y Neuaddlwyd. Dechreuodd bregethu yn ysgol Neuadd-lwyd, 1 Gorffennaf 1819, a derbyniwyd ef i Goleg y Drefnewydd yn 1822. Y Parch. Edward Davies oedd yr athro, ac ‘S.R.’ a David Rees, Llanelli, ymhlith ei gydfyfyrwyr. Cafodd gyfle yno i feistroli elfennau Hebraeg, Arameg, a Syrieg yn ogystal ag i ymberffeithio mewn Groeg a Lladin a diwinyddiaeth. Cafodd alwad ar brawf o chwe mis i Landŵr, Penfro, ac ordeiniwyd 28 Mawrth 1827. Ymhen dwy flynedd sefydlodd eglwys Moreia, Llanwinio, ac yn 1863 rhoes Glandŵr heibio, a'i gyfyngu ei hun i Foreia, hyd ei farw, 16 Rhagfyr 1884. Bu'n weinidog da a phregethwr sylweddol, yn arweinydd i'w gylch a'i gyfundeb, ac yn gadeirydd Undeb yr Annibynwyr Cymraeg yn 1873. Ysgrifennai'n aml i'r cyfnodolion o dan yr enwau ‘Siôn Llethi,’ ‘Castellanus,’ a ‘Siôn Gymro.’ Ymhyfrydai mewn dadl megys honno yn erbyn ‘J.R.’ ar ‘Pregethu Dychmygion’ yn Y Dysgedydd, 1850-2.

Rhagorodd fel cyfieithydd ac esboniwr. Cyhoeddodd Y Proffwydi Byrion yn 1881, cyfieithiad o'r Hebraeg yn cynnwys darlleniadau ymyl y ddalen o'r hen gyfieithiadau Groeg, Syrieg, a Lladin, a nodiadau esboniadol. Y mae'r gwaith yn ffrwyth ysgolheictod a 40 mlynedd o lafur lled gyson. Ceir hefyd ymhlith ei bapurau Llyfr Coheleth a Llyfr Hosea — dau gyfieithiad; Horae Petrinae, darlithiau ar epistolau Pedr; Flores Poetici, casgliad o'i farddoniaeth. Cyhoeddodd hefyd Llethi, Afonig Llanarth gyda Sylwadau Achlysurol, yn 1868, ond nid oes iddo le uchel fel bardd.

Awdur

Dyddiad cyhoeddi: 1953

Hawlfraint Erthygl: http://rightsstatements.org/page/InC/1.0/