IFOR BACH (fl. 1158) — IFOR MEURIG yn y Brutiau, IFOR AP CADIFOR yn achau'r 16eg ganrif a'r 17eg ganrif — arglwydd Senghenydd

Enw: Ifor Bach
Priod: Nest ferch Gruffydd ap Rhys
Plentyn: Gwenllian ferch Ifor Bach
Plentyn: Gruffydd ab Ifor Bach
Rhyw: Gwryw
Galwedigaeth: arglwydd Senghenydd
Maes gweithgaredd: Milwrol; Gwleidyddiaeth a Mudiadau Gwleidyddol; Teuluoedd Brenhinol a Bonheddig
Awdur: Arthur John Richard

‘arglwyddiaeth ddibynnol' ar arglwyddiaeth Morgannwg ac yn cynnwys yr ardal fynyddig yn ymestyn o Aberhonddu yn y gogledd, crib Cefn On yn y de, afon Taf yn y gorllewin, ac afon Rhymni yn y dwyrain.

Yn 1158 ymosododd ar Morgan ab Owain o Wynllwg a Chaerlleon-ar-Wysg a'i ladd ef a'r ‘bardd gorau,' Gwrgant ap Rhys. Cofir amdano yn arbennig oblegid ei ymosodiad sydyn ym mherfeddion nos ar gastell Caerdydd yn yr un flwyddyn, a mynd â William, iarll Gloucester, Hawys ei wraig, a'u mab Robert i'w amddiffynfeydd coediog ef ei hun, a gwrthod eu rhyddhau nes i William ddychwelyd y tiroedd a ladratasai oddi arno a rhoi iddo diroedd ychwanegol yn iawndal.

Priododd Nest, chwaer (medd ‘Brut y Saeson ') yr Arglwydd Rhys. Dilynwyd ef cyn 1170 gan ei fab Gruffydd.

Awdur

Dyddiad cyhoeddi: 1953

Hawlfraint Erthygl: http://rightsstatements.org/page/InC-RUU/1.0/