JONES, WILLIAM ARTHUR (W. BRADWEN; 1892 - 1970), cerddor

Enw: William Arthur Jones
Dyddiad geni: 1892
Dyddiad marw: 1970
Rhiant: Elizabeth Jones (née Jones)
Rhiant: J.R. Gwyndaf Jones
Rhyw: Gwryw
Galwedigaeth: cerddor
Maes gweithgaredd: Eisteddfod; Cerddoriaeth; Perfformio
Awdur: Huw Williams

Ganwyd yng Nghaernarfon, 5 Ebrill 1892, yn fab i J. R. Gwyndaf Jones, darllenydd proflenni i'r Genedl, ac Elizabeth Jones ei wraig. Ar ochr ei dad yr oedd o linach Richard Jones, ‘Gwyndaf Eryri’, a'i fam yn ferch i John Jones, ‘Eos Bradwen’. Oherwydd cysylltiadau teuluol y fam fe'i hadweinid fel ‘William Bradwen’ pan oedd yn blentyn ysgol, a mynnodd yntau lynu wrth yr enw hwnnw hyd derfyn ei oes. Magwyd ef ar aelwyd gerddorol; cafodd wersi'n gynnar yn ei fywyd ar ganu piano gan ei fam, ac yn ddiweddarach bu'n astudio canu organ gyda John Williams, Caernarfon, a chyda Roland Rogers, organydd eglwys gadeiriol Bangor. Ar òl ysbeidiau byr yn organydd a phianydd i'r Anrhydeddus F. G. Wynn yng Nglynllifon, Llandwrog, ac o 1910 i 1915 organydd a meistr còr capel y Rug, Corwen, bu'n gwasanaethu gyda'r Ffiwsilwyr Brenhinol Cymreig ym Mhalesteina a'r Aifft, a'i godi'n is-gapten yn 1918. Yn 1919 fe'i penodwyd (allan o gant o ymgeiswyr) yn organydd a chòr-feistr eglwys S. Seiriol, Caergybi, swydd y bu ynddi hyd fis Tachwedd 1951. Rhwng 1952 a therfyn ei oes, ef oedd organydd sefydlog eglwys Hyfrydle (MC), Caergybi. Enillodd amryw o ddiplomâu mewn cerddoriaeth, gan gynnwys A.R.C.M. (1920), L.T.C.L. (1921), L.R.A.M. (1922), A.R.C.O. (1925), F.R.C.O. (1927) a F.T.C.L. (1928), a chan ei fod yn bianydd medrus bu'n gyfeilydd swyddogol yn yr Eisteddfod Genedlaethol ac yn yr eisteddfodau sirol a thaleithiol dros gyfnod maith. Ond serch ei fedrusrwydd diamheuol fel pianydd ac fel organydd, fel athro ac fel cyfansoddwr y rhagorodd ac y cofir amdano. Bu'n dysgu cerddoriaeth yn breifat yng Nghaergybi am dros hanner canrif, a daeth amryw o'i ddisgyblion i amlygrwydd fel pianyddion a datganwyr.

Fel cyfansoddwr, yn yr eisteddfod y bwriodd ei brentisiaeth, ac enillodd tua 25 o'r prif wobrau am gyfansoddi yn yr Eisteddfod Genedlaethol Gwobrwywyd ei unawd ‘Paradwys y bardd’ ym mhrifwyl Lerpwl (1929), a'i gân ‘Mab yr ystorm’ ym mhrifwyl Aberafan (1932). Yn Eisteddfod Genedlaethol Wrecsam (1933) cyflawnodd gamp nodedig pan enillodd saith o'r prif wobrau yn yr adran gyfansoddi. Bu ganddo law amlwg yn y gwaith o newid ansawdd y gân Gymreig yn ail chwarter yr 20fed ganrif, a thrwy gyfrwng ei arbrofion ef a nifer fechan o'i gyfoeswyr y sylweddolwyd y gellid ychwanegu at fynegiant y geiriau trwy wneud y cyfeiliant yn rhan bwysig a hanfodol o'r gân. Er mai fel cyfansoddwr caneuon y cofir amdano'n bennaf, ysgrifennodd hefyd ranganeuon, anthemau, deuawdau, gwaith ar gyfer piano a cherddorfa linynnol, amryw o weithiau ar gyfer piano, a darnau i'r organ. (Ceir rhestr gyflawn o'i weithiau yn Cerddoriaeth Cymru, cyf. 5, rhif 3, haf 1976). Prynwyd ei lawysgrifau gan Ll.G.C. yn 1973.

Bu farw mewn ysbyty yng Nghaergybi, 3 Rhagfyr 1970, a'i gladdu ym mynwent eglwys S. Seiriol, Caergybi.

Awdur

Dyddiad cyhoeddi: 1997

Hawlfraint Erthygl: http://rightsstatements.org/page/InC/1.0/