EVERETT, ROBERT (1791 - 1875), a'i frawd EVERETT, LEWIS (1799 - 1863); gweinidogion gyda'r Annibynwyr

Enw: Robert Everett
Dyddiad geni: 1791
Dyddiad marw: 1875
Rhyw: Gwryw
Galwedigaeth: gweinidogion gyda'r Annibynwyr
Maes gweithgaredd: Crefydd
Awdur: Richard Griffith Owen

Ganwyd y ddau yn y Gronant, sir Fflint, Robert yn 1791 a Lewis ar 20 Chwefror 1799. Ysgotyn oedd eu taid, a'u nain yn Saesnes; goruchwyliwr gwaith plwm oedd eu tad, ac aelod o eglwys Trelawnyd a phregethwr cynorthwyol.

Dechreuodd Robert Everett bregethu yn 1809; aeth i ysgol ramadeg Dinbych ac yn 1811 i athrofa Wrecsam a oedd y rhan fwyaf o'r amser y bu yno o dan ofal y Dr. George Lewis, a chafodd gynnig bod yn gyd-athro iddo. Urddwyd ef yn weinidog Lôn Swan, Dinbych, yn 1815. Yn 1823 ymfudodd i America i ofalu am eglwys Gymraeg Utica. Enillasai iddo'i hun safle anrhydeddus ymhlith gweinidogion pennaf Cymru; cyfrifai Robert Thomas (‘Ap Vychan’) ef mor afaelgar pregethwr â Williams o'r Wern; cymerth ran amlwg yn nadleuon diwinyddol y cyfnod, ac ysgrifennodd draethawd ar ‘Prynedigaeth’ i lyfryn John Roberts, Llanbrynmair, Galwad Ddifrifol (gweler Cofiant John Jones, Talysarn, 447). Cyhoeddodd hefyd gynllun o law-fer Gymraeg a'r Catecism Cyntaf neu'r Addysgydd. Symudodd o Utica i Winfield yn 1833, ac yn 1838 i ofalu am eglwysi Steuben a Phenmynydd; bu farw yno 25 Chwefror 1875. Yn 1840 cychwynnodd Y Cenhadwr Americanaidd; cyhoeddodd a golygodd ef ei hun tra y bu byw a chanddo ei argraffwasg ei hun. Daeth yn gylchgrawn (misol) poblogaidd a chyfoethog iawn. Cychwynnodd gyhoeddiadau misol eraill fel Y Dyngarwr a'r Detholydd, ond byrhoedlog fuont.

Ef a dderbyniodd ei frawd LEWIS EVERETT yn aelod yn Ninbych. Wedi ysbaid fel masnachwr aeth yntau i'r weinidogaeth; urddwyd ef yn Llangwyfan yn 1831, a bu yno hyd 1835 pryd y symudodd i ofalu am eglwysi Llanrwst, Trefriw, a Nantyrhiw; arhosodd yno wyth mlynedd, gan ymddeol oherwydd afiechyd a myned i Rhyl i fyw. Cyn hir cymerth ofal eglwys Ochr y Foel, Dyserth, a bu'n cadw ysgol ddyddiol. Bu farw 1 Ebrill 1863, a chladdwyd ef ym mynwent blwyfol Trelawnyd.

Awdur

Dyddiad cyhoeddi: 1953

Hawlfraint Erthygl: http://rightsstatements.org/page/InC/1.0/