GRIFFITHS, ANN (1776 - 1805), emynyddes

Enw: Ann Griffiths
Dyddiad geni: 1776
Dyddiad marw: 1805
Priod: Thomas Griffiths
Rhiant: Jane Thomas
Rhiant: John Thomas
Rhyw: Benyw
Galwedigaeth: emynyddes
Maes gweithgaredd: Barddoniaeth; Crefydd
Awdur: Gomer Morgan Roberts

Ganwyd fis Ebrill 1776 yn Dolwar Fach, Llanfihangel yng Ngwynfa, Sir Drefaldwyn, (bedyddiwyd 21 Ebrill 1776), merch John (bu farw c. Chwefror 1804) a Jane Thomas (bu farw 1794). Yr oedd ei rhieni yn mynychu eglwys y plwyf. Cawsant bump o blant (1) Jane, 1767, (2) John, 1770, (3) Elizabeth, 1772, (4) Ann, a (5) Edward (1779). Ymdriniwyd yn helaeth â'r plant (a'u disgynyddion) gan David Thomas, yn Eurgrawn 1959-60; priodwyd Jane yn 1794 â Thomas Jones, siop Ty Cornel, Llanfyllin, a merch i'w hwyr John Jones oedd Margaret Jane Jones, priod y gweinidog a'r llenor Owen Jones (1853 - 1899); bu hi farw yn Ionawr 1909.

Yr oedd yn hoff o fywyd ysgafn yn ei hieuenctid, ond dwysaodd ar ôl gwrando ar Benjamin Jones, Pwllheli, yn pregethu. Ymunodd â'r seiat Fethodistaidd ym Mhont Robert yn 1797; daeth i gyswllt â John Hughes, athro a phregethwr, a bu'n gohebu llawer ag ef. Âi i sasiynau'r Bala, a buan y gwelwyd ei bod yn ferch allan o'r cyffredin. Priododd Thomas Griffiths (1779 - 8 Ebrill 1808),, ffermwr o Feifod, ar y 10 Hydref 1804, a bu farw yn Awst 1805, ar ôl geni ei chyntaf-anedig; claddwyd hi yn Llanfihangel, 12 Awst. Adroddai ei hemynau wrth Ruth Evans, ei morwyn; trysorodd hithau hwynt yn ei chof, ac ar ôl ei phriodas â John Hughes fe'u hysgrifennwyd hwynt ganddo mewn dau ysgriflyfr. Ef, mae'n ddiau, a'u rhoes yn llaw Thomas Charles o'r Bala, a chredir mai Robert Jones, Rhos-lan, a'u paratôdd i'w cyhoeddi. Cyhoeddwyd hwynt yn arg. 1805 o Grawn-Syppiau Canaan, ac wedyn (1806) yn Casgliad o Hymnau gan mwyaf heb erioed eu hargraffu o'r blaen (Bala, R. Saunderson). Ymddangosodd arg. arall, dan yr un teitl, o wasg J. Evans, Caerfyrddin, yn 1807; ac un arall eto yn 1808 dan y teitl, Hymnau o Fawl i Dduw a'r Oen (Bala, Saunderson). Cyhoeddwyd cynnwys ysgriflyfrau J. Hughes gan (Syr) Owen M. Edwards yn Gwaith Ann Griffiths (' Cyfres y Fil '), 1905; yn hwnnw bellach y ceir testun gwreiddiol ei hemynau. Nodweddir hwynt gan gyfeiriadau ysgrythurol cymhleth, profiad ysbrydol dwfn, cyfriniol; a ffigurau ymadrodd beiddgar. Ysgrifennwyd hwynt, gan mwyaf, ar y mesur wyth saith clonciog — mesur a rydd gryn drafferth i gerddorion yn ogystal ag i olygwyr casgliadau emynau.

Awdur

Dyddiad cyhoeddi: 1953

Hawlfraint Erthygl: http://rightsstatements.org/page/InC/1.0/