PERRI (neu PARRY), HENRY (1560/1 - 1617), Maes Glas, sir y Fflint.

Enw: Henry Perri
Dyddiad geni: 1560/1
Dyddiad marw: 1617
Plentyn: Sidney Maurice (née Parry)
Rhyw: Gwryw
Place: Maes Glas sir y Fflint
Maes gweithgaredd: Crefydd; Ysgolheictod ac Ieithoedd
Awdur: Garfield Hopkin Hughes

Yr oedd o deulu bonheddig. Bernir mai ef oedd yr ‘Henry Parry’ a ymaelododd yng Ngholeg Balliol, Rhydychen, 20 Mawrth 1578/9, pan oedd yn 18 oed; B.A., o Gloucester Hall, 1579/80; M.A., 1582/3; B.D., Coleg Iesu, 1597. Tystiodd Humphrey Humphreys — ar air ei fab-yng-nghyfraith — iddo deithio llawer a phriodi cyn dyfod i Fôn yn gaplan i Syr Richard Bulkeley, a diau mai trwy hwnnw y cafodd rai o fywiolaethau Môn — 1601 Rhoscolyn, 1606 Trefdraeth, 1613 Llanfachraeth. Gwnaed ef yn ganon ym Mangor yn 1612/3. Yn Rhagfyr 1617 y daeth ei olynydd i'r swydd hon, ac awgrymir i Perri farw yn ystod y flwyddyn honno. Cafodd glod Dr. John Davies a Thomas Wiliems o Drefriw fel ysgolhaig Cymraeg, ac y mae'n syn mai'r Eglvryn Phraethineb sebh Dosparth ar Retoreg, 1595, yw ei unig lyfr. Defnyddiodd Perri lyfr rhetoreg William Salesbury, sy'n gyfaddasiad o'r Lladin, ond y mae ei waith yn llawnach a manylach na llyfr ei ragflaenydd. Gwyddai am lyfrau Saesneg y cyfnod, hefyd, a hwy yn bennaf a barodd iddo honni mai dwy gainc sydd i retoreg — 'addurneg’ (‘elocutio’) a ‘llafaredigaeth’ (‘pronuntiatio’). Yr oedd syniad Salesbury beth yn wahanol. Gwrthododd rai o dermau Salesbury, hefyd, a benthyciodd eraill o ramadegau Siôn Dafydd Rhys a Gruffydd Robert. Y mae ei glod i gelfyddyd rhetoreg yn ei ragymadrodd yn nodweddiadol iawn o gyfnod y Dadeni.

Yr oedd o deulu Tuduriaid Penmynydd.

Awdur

Dyddiad cyhoeddi: 1953

Hawlfraint Erthygl: http://rightsstatements.org/page/InC/1.0/