RAVENSCROFT, teulu a gysylltir â phlwyf Penarlâg, ond a hanoedd o Ravenscroft, Middlewich, yn sir Gaerlleon

Cynrychiolid y brif gainc ohonynt yn y 17eg ganrif gan dylwyth o'r enw Croxton. Yn y 14eg ganrif yr ymddengys y gainc (iau) o'r Ravenscroftiaid yng Nghymru; ond cychwynnwn yma gyda HUGH DE RAVENSCROFT, a oedd yn stiward yr Hôb a Phenarlâg a'r Wyddgrug, ganol y 15fed ganrif, ac a briododd ag Isabella Holland o Bretton ym Mhenarlâg. Heb ymboeni â'i fab Henry (a fu farw 1486) nac â'i ŵyr Ralph Ravenscroft, nodwn ddau o feibion Ralph, sef (1) George a (2) John.

(I) GEORGE RAVENSCROFT ‘o Bretton,’

mab hynaf y Ralph uchod; ohono ef y tardd rhes o uchelwyr blaenllaw yn eu sir; yr oedd ef yn fyw yn 1517, a'i fab THOMAS RAVENSCROFT yn fyw yn 1547. Mab hynaf Thomas Ravenscroft oedd GEORGE RAVENSCROFT, siryf 1578-9, a fu farw yn 1592 ac a goffeir (fel eraill o'r tylwyth) yn eglwys Penarlâg; bu'n aelod seneddol dros ei sir yn 1563-7; yr oedd ei briod, Dorothy, yn ferch ac aeres John Davies, cwnstabl castell Penarlâg a pherchen tŷ Broadlane gerllaw iddo. (Chwaer i'r George Ravenscroft hwn oedd Elizabeth, priod yr arglwydd-ganghellor Thomas Egerton y gwelir ei hanes rhamantus yn y D.N.B.). O blant George, dylid enwi ei ferch Katherine, a briododd â Robert Davies o'r Gwysaneu, a thri o'i feibion:

(1) THOMAS RAVENSCROFT, y mab hynaf, siryf Gwasanaethau Cyhoeddus a Chymdeithasol, Gweinyddiaeth Sifil 1606-7, a fu farw 1630.

Meibion iddo ef oedd ROBERT RAVENSCROFT (1589 - 1640, aelod seneddol yn 1614), a THOMAS RAVENSCROFT, cychwynnydd cainc annibynnol ‘Ravenscroft o Pickhill’ yn sir Ddinbych (ond nepell o Fangor Iscoed, gweler P. Fadog, iii, 181). Mab Robert Ravenscroft oedd y cyrnol THOMAS RAVENSCROFT a ddaeth i beth sylw yn y Rhyfel Cartrefol. Serch bod ei briod yn ferch i'r Brenhinwr pybyr William Salusbury o Rug, ochrai ef gyda'r Senedd, ac ym mis Tachwedd 1643 traddododd gastell Penarlâg i fyddin y Senedd — ‘betrayed by one Ravenscroft’ yw geiriau sgornllyd yr archesgob John Williams am y peth (J. R. Phillips, Civil War in Wales, i, 180; ii, 99). Ym mis Mai 1648 (op. cit., ii, 371) penodwyd ef yn aelod o'r pwyllgor seneddol a arolygai sir y Fflint; ond ar ôl 1660 maddeuwyd ei gamwedd iddo. Dilynwyd ef gan ei fab EDWARD RAVENSCROFT, a briododd ag Anne, ferch Syr Richard Lloyd o Esclus, ac a fu farw 1678. Eu mab hwy — a'r gŵr olaf o'r tylwyth hwn — oedd THOMAS RAVENSCROFT (‘o Broadlane’), 1670 - 1698, siryf 1692, aelod seneddol 1697-8, a fu farw 3 Mai 1698, gan adael dwy aeres, Honora a Catherine. Trwy briodas â merch i Honora y daeth teulu Glynne, a theulu Gladstone wedyn, i feddiant o Broadlane, a ailadeiladwyd yn 1752 ac a elwir heddiw'n ‘Gastell Penarlâg.’ Ar y llaw arall, prynwyd cyfran Catherine o'r stad (yn 1756) gan deulu Grosvenor.

(2) WILLIAM RAVENSCROFT,

ail fab George Ravenscroft, a aned yn Bretton ac a aeth i Goleg Brasenose yn Rhydychen ac i Lincoln's Inn (yr oedd yn ‘Bencher’ yno); cafodd y swydd o ‘Clerk of the Petty Bag’ yn y Siawnsri. Bu'n aelod seneddol dros sir y Fflint yn 1586-7 ac yn 1601, dros Old Sarum yn 1604-11, a thros fwrdeisdrefi'r Fflint yn 1620-2, 1624, 1625, a 1628. Bu farw'n ddi-briod yn 1628, a chladdwyd ym Mhenarlâg.

(3) ROGER RAVENSCROFT (a fu farw 1634), rheithor Crefydd Dodleston yn sir Gaerlleon.

Ar ryw olwg, y mwyaf adnabyddus o'r holl deulu yw mab iddo ef, sef y cerddor THOMAS RAVENSCROFT (1592 - 1635?), a aned ym Mhenarlâg ac a enillodd ei le yn y D.N.B. Cynefin ddigon, yn ein llyfrau tonau cynulleidfaol, yw'r geiriau ‘o Sallwyr Ravenscroft,’ sef y llyfr The Whole Book of Psalms a olygodd ef yn 1621 ac y cyfrannodd iddo gynganeddion i 48 o donau. Ni sonnir dim am ei dras yn y D.N.B., ond y mae ei Melismata, 1611, yn cynnwys cyflwyniad i'w ddau ewythr Thomas a William a enwyd dan (1) a (2) uchod.

(II) JOHN RAVENSCROFT,

ail fab Ralph Ravenscroft, a chychwynnydd cainc ‘Ravenscroft o Benarlâg,’ gweler yr ach yn P. Fadog, v, 271-2. Aeth ail ŵyr y John hwn, THOMAS RAVENSCROFT (ganwyd ym Mhenarlâg yn 1563) i Middlesex; claddwyd ef yn Barnet (Herts) yn 1630. Yr oedd ei fab ef, JAMES RAVENSCROFT (1595 - 1679), bargyfreithiwr, yn enwog am ei elusengarwch. O blant niferus hwnnw, rhydd y D.N.B. gryn le i un, sef y dramodydd EDWARD RAVENSCROFT, eto heb fanylu ar ei dras. Cyflwynodd hwn un o'i ddramâu i'r Thomas Ravenscroft (1670 - 1698), a enwyd dan I (1) uchod, am ei fod yn gâr iddo. Yn 1643 y ganwyd Edward Ravenscroft, yn Colston Bassett (Notts), a chladdwyd ef yno 13 Chwefror 1703/4.

Awdur

Ffynonellau

Dyddiad cyhoeddi: 1953

Hawlfraint Erthygl: http://rightsstatements.org/page/InC/1.0/